Hitte op het land: slim beregenen en gewassen beschermen
Vandaag is het een uitzonderlijk warme dag. Hoe houden de boeren het vochtpeil op het land op orde?
Warmte heeft directe invloed op de groei van gewassen. Slim omgaan met beregening en bodemzorg is belangrijk. Maar hoe beregen je nu slim? En wat kun je doen om net gepoot gewas te beschermen en plantuitval te beperken?
Na een goed voorjaar met voldoende regen breekt nu een periode van extreme warmte aan. De tijd van beregenen breekt aan. Begin met beregenen zodra het bodemvocht daalt. Hydrologen adviseren om de vinger aan de pols te houden met een vochtmeter. Gebruik druppelirrigatie of sproeiers die gericht water geven om verspilling te voorkomen. Meet het vochtgehalte van de grond en stem beregening hierop af.
Bekijk de video waarin hydroloog Jan van Bakel uitlegt waar je op moet letten bij watervoorziening bij droogte.
In deze Boerderij Uitgelicht vertelt Tim Rijkers, adviseur tuin- en akkerbouw bij Smits Veldhoven, hoe je optimaal kunt beregenen.
Kies rassen die tegen droogte kunnen of pas de teelt aan de weersverwachting aan. Soms hebben gewassen tijdens hitte meer voedingsstoffen nodig. Bekijk de video over weerbaardere gewassen bij weersextremen.
Gewassen beschermen
Droogte is een uitdaging in de akkerbouw. De effecten van droogte is het meest zichtbaar bij ontkiemde zaden en jonge planten. In de ontwikkelingsfase zijn planten kwetsbaar voor vochttekort. Plantverliezen zijn groter als na het poten extreme droogte volgt.
Sommige gebieden in Nederland zijn kwetsbaarder dan anderen, zoals bij de Drentsche AA. In deze Boerderij Uitgelicht gaan we in gesprek met Johan Mulder, hij boert in dit gebied en doet mee aan een pilotproject om beter met neerslagwater in het gebied om te gaan.
Aardappelen
Bij aardappelen is te zien dat pootaardappelen onder droge omstandigheden letterlijk kunnen verstenen in de grond of er komt maar een zwakke kiem boven. Een laat groeiseizoen verergert dit probleem, omdat de energie in de kiemen dan al deels is uitgeput.
Het effect van droogte verschilt per grondsoort. Op de vochtopgevende gronden zijn de gevolgen van droge weersomstandigheden minder direct zichtbaar. Op zwaardere gronden staat weinig loof op de aardappelen, die drogen eerder uit, omdat vocht en voedingsstoffen minder goed getransporteerd worden. Zo kunnen tekorten aan bijvoorbeeld mangaan en kali ontstaan.
Het aanbrengen van een mulchlaag over pootgoed biedt bescherming, zorgt voor buffering van warmte, vocht en vermindert phytophthora-aantasting. Bekijk de video waarin Erwin Westers uitleg geeft over deze aanpak.
Uien
Bij uien leidt droogte, vaak in combinatie met schade door bonenvlieglarven en korstvorming op het bodemoppervlak, tot een dunne opkomst en moeizame groei. De algemene ontwikkeling van het gewas blijft achter, wat uiteindelijk een lagere opbrengst tot gevolg heeft.
Kieming zaaiuien op gang helpen
Beregenen bij droogte kan helpen om de kieming op gang te brengen. Bekijk de video waarin akkerbouwer Gian Scheele vertelt over hoe hij zaaiuien beregent.
Graan
Het telen van groenbemesters en mulch in combinatie met graan helpt vocht in de bodem vast te houden, wat de gevolgen van droogte verzacht. Tarwe en gerst zijn vooral gevoelig voor droogte tijdens de bloei en de korrelvulling. Droogte kan zorgen voor een lagere opbrengst en minder kwaliteit van het graan, doordat minder zaden per aar worden gevormd en het korrelgewicht daalt. Daarom is er steeds meer aandacht voor droogtetolerante rassen bij akkerbouwers.
Suikerbieten
Na een goed voorjaar concludeert de Friese akkerbouwer Anco van der Bos dat de luizendruk laag is en bij de selectie ziet Bos weinig virusaantasting. De suikerbieten en uien zijn tussen 12 en 17 april gezaaid en de stand is matig. “De bieten staan her en der wat hol en we weten eigenlijk niet zo goed hoe dat komt. Misschien dat de droogte toch invloed had of vraat door emelten of ritnaalden.”
Wat te doen na droogte in gras?
In deze podcast gaat Mark de Beer, ruwvoerexpert bij Groeikracht, in op de acties die veehouders kunnen ondernemen om te beoordelen of het grasland vitaal genoeg is na een periode van droogte om zich te herstellen. Of dat doorzaai of zelfs herinzaai nodig is.
Lees ook: Hittestress voorkomen: zo bescherm je dieren in de stal tegen extreme warmte - Boerderij
Zomerweer dempt schimmels en ziektedruk
Droogte zorgt voor minder gunstige omstandigheden voor schimmelziekten. Ziekten als valse meeuwdauw in uien en phytophthora in aardappelen maken minder kans.
