‘Voorjaar uit het boekje: gewassen staan er opvallend goed bij’
Je mag het niet hardop zeggen, maar het voorjaar 2026 lijkt een jaar uit het boekje te worden. Opmerkelijk, een jaar geleden schreef ik hier eenzelfde zin. Het topjaar 2025 lijkt op herhaling. Het is ook wat Boerderij in deze zomereditie optekent tijdens een rondgang langs de velden. De gewassen staan er zeldzaam goed bij. En juist dat knaagt aan de gemoedsrust.
Een perceel koolzaad van akkerbouwer Willie Houbraken in Bergeijk (N.-Br.) Afbeelding ter illustratie. Foto: Bert Jansen
Eerst even terug. Seizoen 2026 start vrij droog en warm. De voorjaarswerkzaamheden, het poten en zaaien, verlopen vrijwel probleemloos. Natuurlijk, op regionaal en perceelsniveau zijn er uitzonderingen. Dat is van alle tijden. In mei valt er voldoende regen. In de eerste weken van juni loopt de regenmeter vol. De ziektedruk valt mee. Het blad droogt snel tussen de buien door. Het onkruid is goed onder controle.
Groeit het té goed?
Al met al een veelbelovend jaar dus. En dat is waar je het als akkerbouwer allemaal voor doet. Er klinken al voorspellingen van minimaal 60 ton aardappelen per hectare. Misschien groeit het wel té goed, hoort Boerderij regelmatig. In de uien lijkt 50 ton per hectare geen probleem. Telers houden 90 ton bieten per hectare voor mogelijk.
Zorg om prijzen
En zoals gezegd, toch schuurt het. Zo houdt het topjaar 2025 een nasmaak. De prijzen gaan als gevolg van een overschot keihard onderuit. Lage tarweprijzen, gedaalde suikerprijzen en noteringen van fritesaardappelen tot €0,00 per 100 kilo. Telers moeten soms geld toeleggen om van de aardappelen af te komen. Dit alles heeft zijn weerslag. Fritesfabrikanten schrappen in contracten en verlagen bovendien de contractprijs tot wel 30%.
Onderzoek RaboResearch
Daar komt bij dat de blokkade van de Straat van Hormuz tot forse prijsstijgingen van brandstof én kunstmest leidt. RaboResearch schat dat de variabele kosten dit jaar daardoor met 15 tot 20% stijgen. Ook gewasbeschermingsmiddelen worden duurder als gevolg van gestegen energieprijzen. Zaaigoed gaat door inflatie mee stijgen. De bank verwacht dat de marges verder zullen krimpen ten opzichte van 2025, misschien wel tot het laagste niveau in vijf jaar. Gelukkig hebben de meeste akkerbouwers buffers opgebouwd.
Een goed teeltjaar is nog geen topseizoen. Juist hier zit de kwetsbaarheid van het verdienmodel. In topjaren maakt de markt het verschil. De individuele ondernemer heeft hier qua contractpositie, afzet en prijszetting maar een beperkte invloed op. Dat vraagt om een sector die collectief haar positie versterkt. En, zoals altijd, een overheid die voorwaarden schept. In dat licht kijkt iedereen met spanning uit naar de stikstofplannen van minister Jaimi van Essen. Wat precies zijn plannen ook zijn: de term ‘perspectief’ moet in kapitalen en vetgedrukt staan geschreven.
