Trend 2: opmars van de vleesvervangers

Vleesvervangers zijn in trek. Bij bedrijven, consumenten en investeerders. De groei is fors. Toch is het nog een kleine markt in vergelijking met vlees.Vleesvervangers zijn bezig een prominente plek te veroveren in de supermarkt, in de voedingsmiddelenindustrie en in eetpatronen. Het ene na het andere bedrijf stapt in de productie van vleesvervangers en het assortiment in de supermarkt breidt zich steeds verder uit. Er wordt door bedrijven geïnvesteerd in de doorontwikkeling van producten die moet zorgen voor een betere smaak, textuur en beleving, met de bedoeling dat deze steeds meer in de buurt van vlees komen.Vleesbedrijven investeren in vleesvervangersDat de trend serieus genomen wordt, blijkt uit de vele bedrijven, en niet meer alleen start-ups, wereldwijd die een graantje willen meepikken en erin investeren. Hieronder vallen ook de echte vleesbedrijven. De grote Amerikaanse slachterijen Smithfield Foods, Tyson Foods, en Hormel Foods hebben allemaal een assortiment aan vleesvervangers. Dichter bij huis gaat Vion hetzelfde doen. Die bouwt haar runderslachterij in Leeuwarden om naar productiefaciliteit voor vleesvervangers. Komende maand rollen de eerste producten van de band. Vion erkent hiermee, naar eigen zeggen, de verwachting dat de vleesconsumptie in West-Europa de komende jaren gaat dalen. Vivera Foodgroup verkocht zelfs vorig jaar haar vleesbedrijf Enkco en ging zich volledig op de plantaardige markt richten.Vega vertegenwoordigt nog geen procent van de wereldwijde vleesmarktSupermarkten zien omzet stijgenHalverwege vorig jaar constateerde onderzoeksbureau IRI dat Nederlandse supermarkten de omzet in vleesvervangers in de voorgaande 2,5 jaar met ruim 53% zagen stijgen. De omzet steeg hiermee naar bijna € 123 miljoen. Dat is nog een schamele 4,5% van de totale omzet van vers vlees en vleesvervangers. Vegavarianten vertegenwoordigen nog geen procent van de wereldwijde vleesmarkt. De verwachting is echter dat de groei de komende jaren versnelt. ABN Amro verwacht dat de marktomvang in Nederland dit jaar met 10% toeneemt.Prijs vleesvervangersHoewel de aandacht voor vleesvervangers groot is, lijkt het in Nederland nog niet zo ver te zijn dat consumenten vlees massaal laten staan. De vleesconsumptie is al jaren redelijk constant, zo blijkt uit cijfers van WUR. Het is volgens velen wachten op het moment dat vleesvervangers wat betreft smaak, textuur en beleving niet onder doen voor vlees, dan zou een omslag plaatsvinden. Er wordt dan ook hard gewerkt aan het verbeteren van de producten. Daarnaast zou prijs een rol spelen. Vleesvervangers concurreren wat betreft prijs nog niet met vlees. Producenten wijten dit vooral aan de relatief kleine schaal waarop productie plaatsvindt. _{Lees verder onder de foto.} Mariët van de Noort is levensmiddelentechnoloog en zelfstandig adviseur. Ze adviseert voedingsbedrijven over plantaardige eiwitten in humane voeding. - Foto: Mariët van de Noort‘Veldbonen meer in de belangstelling als grondstof’Waar eerst als vanzelfsprekend soja werd gebruikt als belangrijke grondstof in vleesvervangers, kijken producenten nu naar alternatieven.
Dat constateert Mariët van de Noort, zelfstandig adviseur op het gebied van peulvruchten. “Alle omstandigheden voor vleesvervangers zijn gunstig: onderzoek, investeerders, consumenten, de politiek. De vooruitzichten zijn positief en daarom vindt ook veel innovatie plaats, waaronder in grondstoffen. Producenten gaan op zoek naar alternatieven voor soja vanwege redenen als duurzaamheid, gezondheid, circulariteit en een negatief imago van soja.”
Veldbonen als alternatief
Van de Noort ziet dat veldbonen steeds meer in de belangstelling komen te staan als alternatief. “Het gewas is goed te telen in het West-Europese klimaat en op kleigrond, het levert de meeste tonnen op, geeft het hoogste volume eiwit per hectare van alle peulvruchten en er wordt in Europa geïnvesteerd in de verwerking van veldbonen.” Die mogelijkheid om veldbonen zo te verwerken dat ze gebruikt kunnen worden in voedingsmiddelen is belangrijk.
Soja
Van de Noort noemt de soja die in Nederland geteeld wordt als ondersteunend voorbeeld: “Soja bevat veel vet. Er zijn in Europa weinig faciliteiten om het vet uit de soja te halen. Daarom wordt soja van overzee gehaald, waar het al verwerkt is. Soja telen in Nederland kan wel, maar de verwerking is niet goed mogelijk.” Van de Noort is momenteel bezig met het opzetten van een keten van veldbonen voor humane consumptie. “De boer krijgt in dit project rond de € 300 per ton af land. Dat is voor de producenten van de vleesvervangers een hogere prijs dan op de Europese markt, maar bepaalde producenten willen nu graag Nederlandse en Belgische telers.”Boeren staan voor misschien wel de belangrijkste keuze in hun ondernemersbestaan: ga ik door of niet? Lees wat er speelt dit jaar, inclusief alle 20 trends.