Meer vraag naar water dan beschikbaar
Waterbeheerders bereiden verschillende aanvullende maatregelen voor. Foto: Bert Jansen
Door de aanhoudende droogte heeft het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat besloten op te schalen van ‘dreigend watertekort’ (niveau 1) naar ‘feitelijk watertekort’ (niveau 2). Dat gebeurde op advies van de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW). Een feitelijk watertekort houdt in dat er meer vraag is naar water dan er beschikbaar is.
Extra maatregelen: inzet noodpompen
Waterbeheerders bereiden verschillende aanvullende maatregelen voor. Zo kan het aantal onttrekkingsverboden voor grond- en oppervlaktewater verder worden uitgebreid en kunnen extra noodpompen worden ingezet. Ook is het gedeeltelijk openen van de stuw bij Hagestein van belang. Daardoor stroomt extra zoet water via de Lek naar West-Nederland. Dat moet verzilting tegengaan, zodat voldoende zoet water beschikbaar blijft voor onder meer de drinkwatervoorziening, landbouw en natuur.
Volgens Rijkswaterstaat profiteert Nederland bovendien nog van het natte voorjaar. Het IJsselmeer kon daardoor goed worden gevuld en vormt momenteel een belangrijke zoetwatervoorraad. Wel blijft het lastig om voldoende water aan te voeren naar hoger gelegen gebieden in het zuiden en oosten van het land.
Ook voor de scheepvaart kunnen aanvullende maatregelen volgen, zoals beperkingen voor de belading van schepen of aanpassingen in het schutten van sluizen wanneer de waterstanden verder dalen.
Samenwerking en besluitvorming opschalen
Volgens een woordvoerder van Rijkswaterstaat verandert er voor veel gebruikers op korte termijn nog weinig ten opzichte van niveau 1. “Niveau 2 betekent vooral dat de samenwerking en besluitvorming achter de schermen worden opgeschaald. Daardoor kunnen maatregelen sneller worden genomen als de situatie verder verslechtert.”
Vier opschalingsniveaus
Het opschalingsplan kent vier niveaus:
- Niveau 0: geen watertekort;
- Niveau 1: dreigend watertekort;
- Niveau 2: feitelijk watertekort;
- Niveau 3: nationale watercrisis.
Volgens Rijkswaterstaat is de kans dat Nederland op korte termijn naar dit hoogste niveau moet opschalen klein. De laatste keer dat het hoogste niveau werd bereikt, was in 2003. Als de droogte verder toeneemt, wordt gebruikgemaakt van de zogenoemde verdringingsreeks. Dit landelijke systeem bepaalt welke functies voorrang krijgen bij de verdeling van het beschikbare water.
Voldoende drinkwater
Ondanks de droogte is er volgens Rijkswaterstaat op dit moment geen aanleiding voor zorgen over de drinkwatervoorziening. Er stroomt nog altijd voldoende water via de Rijn Nederland binnen om de productie van drinkwater veilig te stellen. De volgende update van de landelijke droogtemonitor verschijnt op 21 juli 2026. Dit is een product van de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling van het Watermanagementcentrum Nederland (WMCN-LCW), met bijdragen van de waterschappen, Rijkswaterstaat, het KNMI, de provincies, het ministerie van LVVN en Vewin.
