Grondwater op sommige plekken extreem laag
Een dronefoto van de lage waterstand in rivier de Lek bij het dorp Waal. Jeffrey Groeneweg / ANP
De aanhoudende droogte in juli zorgt ervoor dat de grondwaterstanden in Nederland verder dalen. Tot nu toe is deze maand zeer droog verlopen en is er nauwelijks neerslag gevallen. Daardoor zijn de grondwatervoorraden in veel gebieden verder afgenomen, blijkt uit de nieuwste update van de Droogtemonitor van Rijkswaterstaat.
De huidige droogte komt bovenop een toch al kwetsbare uitgangspositie. Na de droge wintermaanden en de uitzonderlijk droge aprilmaand waren de grondwaterstanden in delen van West- en Zuid-Nederland nog niet volledig hersteld. Door het uitblijven van regen zet de dalende trend zich nu verder voort.
Grote regionale verschillen
Uit de grondwaterkaart van het Droogteportaal blijkt dat de laagste grondwaterstanden momenteel worden gemeten in delen van Zeeland, West-Brabant en de Zuid-Hollandse eilanden. Vooral binnen de beheergebieden van waterschap Scheldestromen, waterschap Brabantse Delta en waterschap Hollandse Delta komen op meerdere locaties extreem lage grondwaterstanden voor. Deze gebieden vallen in de laagste categorie van de Standardized Groundwater Index (SGI), met een waarde van lager dan -2. Dat betekent dat de grondwaterstanden behoren tot de laagste die voor deze tijd van het jaar voorkomen.
In het noordoosten van het land, onder meer binnen de beheergebieden van waterschap Vechtstromen, Waterschap Drents Overijsselse Delta en Wetterskip Fryslân, zijn de grondwaterstanden op veel locaties nog normaal tot licht onder normaal voor de tijd van het jaar.
-SGI = 0 → de grondwaterstand is normaal.
-SGI lager dan 0 → de grondwaterstand is lager dan normaal (droger).
-SGI hoger dan 0 → de grondwaterstand is hoger dan normaal (natter).
-SGI lager dan -2 → de grondwaterstand is extreem laag en behoort tot de laagste waarden die op die locatie voor die tijd van het jaar zijn gemeten.
In de laatste update van de Droogtemonitor meldt Rijkswaterstaat dat de droogte in Nederland verder toeneemt. Juli verloopt tot nu toe vrijwel zonder neerslag en de temperaturen liggen boven het gemiddelde, waardoor het landelijke neerslagtekort is opgelopen tot ongeveer 200 millimeter, vergelijkbaar met het droge jaar 2018. De grondwaterstanden zijn in grote delen van Nederland laag tot zeer laag voor de tijd van het jaar. Volgens de verwachting blijft het weer tot begin augustus overwegend warm en droog.
Grasland, mais en aardappelen
Volgens Rijkswaterstaat staan de meeste gewassen er nog relatief goed voor en de droogte-effecten zijn op dit moment overwegend beheersbaar. Wel is op veel plaatsen beregening noodzakelijk, terwijl de beschikbaarheid van oppervlaktewater afneemt en in steeds meer gebieden onttrekkingsverboden gelden. Daarnaast worden lokaal meldingen gedaan van hittestress.
De grootste effecten zijn volgens Rijkswaterstaat momenteel zichtbaar op grasland en plaatselijk bij mais en aardappelen. Vooral op de hogere zandgronden droogt grasland uit, met groeivertraging en plaatselijke droogteschade tot gevolg. Ook niet-beregende aardappelpercelen en delen van de maisteelt worden kwetsbaarder.
