Ecoloog: “Leer leven met de bever, maar voorkom problemen op tijd”
De bever rukt op in het Nederlandse landschap. Waar het dier ooit vrijwel was verdwenen, duikt hij nu op langs sloten, beken en rivieren, ook in agrarisch gebied. Dat levert schade op aan percelen, oevers en gewassen.
Een omhulsel voorkomt dat bevers aan de boom knagen. Foto's: Kyara Derksen
Volgens ecoloog en ‘beverdeskundige’ Wiet van Bragt is voorkomen beter dan genezen. “Als de bever er eenmaal zit, wordt ingrijpen veel ingewikkelder.”
De bever is bezig aan een opmars. Sinds de herintroductie eind jaren tachtig heeft de populatie zich sneller ontwikkeld dan destijds werd verwacht. Inmiddels komen bevers voor in vrijwel alle riviergebieden en trekken ze steeds vaker naar kleinere watergangen, landbouwgebieden en zelfs woonwijken.
Voor boeren betekent dat dat de kans op schade toeneemt. Toch hoeft de aanwezigheid van een bever niet automatisch een probleem te zijn, zegt de boswachter. Veel hangt af van een goede voorbereiding.
Lees meer over wildschade
Voorkom dat bevers zich vestigen
De belangrijkste tip is verrassend eenvoudig: wacht niet tot de eerste bever zich meldt. “Zolang er nog geen bever zit, kun je preventief maatregelen nemen. Zodra een bever zich heeft gevestigd, is hij streng beschermd en wordt ingrijpen juridisch veel lastiger.”
Een effectieve maatregel is het beverproof maken van kwetsbare oevers. Dat kan door gaas of andere ondergrondse bescherming aan te brengen, zodat de dieren geen gangen kunnen graven. Vooral bij kwetsbare infrastructuur of waardevolle bomen kan dat veel schade voorkomen.
Bescherm aantrekkelijke bomen
Bevers leven vooral van zachte houtsoorten, zoals wilg en populier. Juist die bomen trekken de dieren aan. Heb je waardevolle bomen langs een watergang staan, bescherm de stam dan tijdig met gaas. Dat voorkomt dat de bever ze omknaagt.
Denk na over de inrichting van de oever
Bevers blijven meestal dicht bij het water. Gewassen die verder van de sloot liggen, lopen daardoor minder risico. De ecoloog adviseert om bij nieuwe percelen of herinrichting goed na te denken over wat direct langs de waterkant wordt geteeld.
Een minder aantrekkelijk gewas langs de oever kan de kans op schade verkleinen. Uit cijfers van BIJ12 blijkt dat in de akkerbouw suikerbieten en voederbieten het vaakst worden opgegeten.
Lees verder onder de foto
Accepteer waar het kan
Wanneer een bever geen gevaar oplevert voor dijken, wegen of waterafvoer, kan het volgens Wiet van Bragt juist verstandig zijn om het dier ruimte te geven. Een bever heeft volgens hem meestal een strook van twintig meter langs het water nodig. “Hij zou normaal gesproken niet verder gaan dan die twintig meter.”
Schade? Meld het op tijd
Wie schade heeft door bevers, doet er verstandig aan om contact op te nemen met de provincie of het waterschap voor advies. Schade door toedoen van de bever kan worden gemeld bij BIJ12 voor een faunaschadetegemoetkoming. Volgens de ecoloog worden echter niet alle vormen van schade vergoed.
