UVC-robots kansrijk in strijd tegen schimmels
In de glastuinbouw werkt bestrijding van schimmels met UVC-licht op een autonome robot al goed. In Noorwegen, het Verenigd Koninkrijk (VK) en de VS is ervaring met UVC-robots in open teelten: druiven en aardbeien. Sinds 2025 ook in vollegrondsgroenten in Spanje. Verdere ontwikkeling van precisielandbouw en goedkopere UV-led’s biedt mogelijk ook kansen voor akkerbouwgewassen. Een overzicht van de stand van zaken.
De bestrijding van schimmels in sla met Wagus, de UVC-robot van het Spaanse bedrijf Agrikola.AI. Met deze autonome robot kunnen in principe echte meeldauw en valse meeldauw in alle vollegrondsgroenten worden bestreden. In sla, ui en courgette is dat al goed gelukt. Op termijn wil Agrikola.AI uitbreiden in andere groenten, druiven, aardbeien, olijven en akkerbouwgewassen als er vraag naar is. Foto: Agrikola.AI
De beschikbaarheid van chemische gewasbeschermingsmiddelen neemt in rap tempo af. Daarom wordt naarstig gezocht naar alternatieve, milieuvriendelijke methoden om gewassen te beschermen. Zoals behandeling met UVC-licht. In de Nederlandse glastuinbouw gebruiken kwekers al stationaire of mobiele robots die meeldauw en andere schimmels succesvol preventief bestrijden met ultraviolet(UV)C-licht. Dit licht beschadigt het DNA van micro-organismen zoals schimmels, bacteriën en virussen, waardoor ze niet meer kunnen groeien of zich vermenigvuldigen.
Hoe werkt UVC-licht tegen schadelijke micro-organismen?
UVC-licht is ultraviolette straling met een golflengte van ongeveer 200-280 nanometer. Dit deel van het UV-spectrum heeft een zeer hoge energie en wordt daarom germicidal genoemd. Het kan micro-organismen zoals bacteriën, schimmels en virussen inactiveren. Het belangrijkste mechanisme is DNA-schade door absorptie van UVC door DNA. Met name licht rond 254 nanometer, de golflengte van veel UVC-lampen, wordt door DNA opgenomen.
UVC veroorzaakt verbindingen tussen twee aangrenzende thymine-basen in DNA. Daardoor kan DNA niet meer correct worden gelezen en gekopieerd. De replicatie stopt en de eiwitsynthese raakt verstoord. Micro-organismen kunnen zich niet meer delen en sporen of cellen sterven af of worden inactief. Schimmels, bacteriën en virussen verliezen daarmee hun infectievermogen. Bij schimmels zijn de sporen vaak het meest gevoelig voor UVC. De DNA-schade vermindert de kieming en infecties. Het mycelium (schimmeldraden) raakt ook beschadigd, maar is vaak resistenter omdat het beschermd onder het bladoppervlak ligt. UVC kan ook de sporulatie verminderen en de levenscyclus van de schimmel onderbreken. Het gebruik van UVC-behandeling is ‘s nachts het meest effectief, omdat planten een DNA-herstelmechanisme (fotoreactivatie) hebben dat UV-schade kan repareren bij daglicht. In de nacht kan de schimmel het DNA niet herstellen en sterven sporen sneller af.
Dit artikel is alleen voor abonnees
Al geabonneerd?
Lees onbeperkt Premium artikelen met een abonnement
Boer beter met onbeperkte toegang tot alle artikelen
Speel beter in op jouw markt met actuele prijzen
Vorm je eigen mening met opinies en analyses
