Expertblog

8 reacties

‘LNV moet regie pakken’

Het ministerie van LNV voert alleen nog milieubeleid waartoe het door de EU is verplicht. Dat volstaat niet meer. Zelfs het bedrijfsleven heeft behoefte aan een actiever ministerie.

De paarse kabinetten van PvdA, VVD en D66 hebben in 1994-2002 de koers van de Nederlandse politiek verlegd in neoliberale richting. VVD en D66 zaten al op die lijn en de PvdA kwam er dichterbij toen Wim Kok zijn ideologische veren afschudde. Toverwoorden werden: marktwerking, privatisering, eigen verantwoordelijkheid en zelfregulering. Milieubeleid werd nog wel gevoerd, maar door het eerste kabinet-Balkenende uitgekleed tot wat ‘moest’ van de EU. Verder trad de overheid terug en beperkte zich goeddeels tot innovatiesubsidies, schouderklopjes en ‘facilitering’.

Minimalistisch

Deze minimalistische taakopvatting is ook bij beleidsambtenaren in de genen gaan zitten. Ik stond er een paar jaar geleden bij toen een LNV-ambtenaar op zijn staatssecretaris inpraatte met de boodschap: bodembeheer is geen overheidstaak. LNV heeft zichzelf daarmee lamgelegd, terwijl de productschappen zelfs werden opgeheven. Eigen verantwoordelijkheid voor iedereen, behalve de overheid zelf. Er kwamen taboes op visies (ga liever naar de oogarts) en op nieuwe regels, heffingen en subsidies.

‘LNV zal zijn neoliberale veren af moeten schudden’

Falende zelfregulering

Wat heeft dit beleid opgeleverd? Ik las recent een ontluisterend boek van Sander Heijne over dertig jaar marktwerking in het openbaar vervoer, de zorg, de post en de kinderopvang. In al die sectoren is marktwerking grotendeels mislukt. Denk aan de FYRA, de slechtere postbezorging en de bureaucratie in de zorg. In de landbouw faalde zelfregulering rond het fosfaatplafond en de gewasbescherming. Wel lukte het bij de antibiotica, maar daar was aanvullende regelgeving van de overheid voor nodig.

Niet meer achterover leunen

De laatste jaren zien we een kentering en pleit zelfs het bedrijfsleven voor een actievere overheid die vanuit het algemeen belang heldere langjarige doelen stelt. Ondernemers die investeren hebben simpelweg duidelijkheid nodig. Daarom zal LNV zijn neoliberale veren af moeten schudden. Dus niet meer achterover leunen. Maar ook geen dictaten opleggen, want dat werkt net zo min.

'Minister Schouten werkt aan een toekomstvisie voor de landbouw. Het wordt tijd dat ook zij het heilloze neoliberale spoor verlaat en de regie pakt.' - Foto: ANP
'Minister Schouten werkt aan een toekomstvisie voor de landbouw. Het wordt tijd dat ook zij het heilloze neoliberale spoor verlaat en de regie pakt.' - Foto: ANP

Het ministerie kan beter samen met boeren, marktpartijen en NGO’s visies en plannen ontwikkelen en dan zelf het sluitstuk leveren. Dat kan zijn een regierol, een algemeen-verbindendverklaring, regels, subsidies, heffingen of borging – wat maar het meest effectief is. Zo ging het al met het Energieakkoord. En met het klimaatbeleid is het kabinet al een stap verder: het heeft ambitieuze doelen gesteld, een minister (van de VVD!) heeft de regie gepakt, de taboes zijn aan de kant geschoven en bedrijven moeten volgen.

Minister Schouten werkt aan een toekomstvisie voor de landbouw. Het wordt tijd dat ook zij het heilloze neoliberale spoor verlaat en de regie pakt.

Laatste reacties

  • Sjefo

    Bodem beheer hoort thuis bij de ondernemer en niet bij de overheid, landen waar ambtenaren het voor het zeggen hebben veelal communistische landen exporteren wij Nederland voedsel naartoe. Er is geen land op de hele aardbol die zo goed met zijn grond omgaat, maar tegenwoordig proberen figuren als van der Weijden de kwaliteit te verhoeren (roofbouw ,bemesting staat niet in verhouding met wat we oogsten, onredelijke peil verhogingen enz ) om vervolgens de schuld bij de boeren neer te leggen .
    Van der Weijden je hebt je leven lang geprobeerd boeren in discrediet te brengen met onzin en leugens , fijn kereltje ben jij.

  • Piet Piraat

    Helemaal met Sjefo eens!

  • A.G. Geers

    Bodembeheer hoort zeker thuis bij de landbouwer, maar de overheid moet dan wel faciliteren dat boeren zich aangemoedigd voelen om het bodembeheer te verbeteren en voor zover ik het kan bekijken doet zij dat niet. De overheid kan ook helemaal niks faciliteren omdat er geen lange termijnvisie is op de agrarische sector, want er is op politiek niveau te weinig kennis van landbouw. Gelijktijdig vraag ik mij af of boeren zelf altijd wel zo goed weten wat ze nu eigenlijk willen met het unieke talent om boer te zijn. Ondertussen ben ik zeer benieuwd met welke visie op landbouw de minister komt, en welke clubjes daar allemaal aan meegedacht hebben. Persoonlijk verwacht ik dat bedrijven nog maar wat moeten groeien, eigenlijk volgens het mantra dat het al jaren zo goed doet. Maar goed, ik ben het dus best wel heel ver eens met dhr. van der Weijden. Je kunt alleen maar ergens komen als je weet waar je naar toe wil!

  • Bennie Stevelink

    We moeten wel oppassen dat de overheid niet met wetgeving duurzaamheid als verdienmodel kapot maakt. Denk bv aan weidegang: nu is het vrijwillig en levert het de weidende boer een plus op de melkprijs op. Bij wettelijke verplichting valt dit weg.

  • witrug123

    ons carooltje staat daar lachend in een grupstal,en daar word ik dan ook weer blij van!

  • koestal

    Er is al voldoende Natuurbeheer , kijk maar in de Oostvaardersplassen ,wie gaat daar over ? Carola of Wouter ?

  • Wat een onzin dat de marktwerking van het openbaarvervoer grotendeels is mislukt. Het is juist super geslaagd. Tot voor 30 jaar terug was er een constante dramatische afname van openbaar vervoer en sinds de marktwerking een gigantische toename. I.p.v. station sluiten worden er nu over nieuwe stations bijgebouwd. Het enigste wat niet goed gaat is de buurtbus en laat dat onderdeel nu net uitgevoerd worden door de lokale overheden. En evenzo de ziekenzorg. Tot 20 jaar terug wachttijden van 1 jaar waren geen uitzondering en nu is het een kwestie van paar weken. Ook hier een groot is de marktwerking een groot succes. En hier gaat het mis bij de prijsvorming en inkoop en dit stukje is dus ook weer verzaakt door de overheid. Kortom de marktwerking werkt prima alleen de betrooken ambtenaren zijn onbekwaam in de nieuwe situatie.

  • ENDE902

    Waarschijnlijk is het LNV wel de goede instantie om de regie te nemen in de agrarische sector. Het probleem is echter dat ze zo ver weg staan van de agrarische werkelijkheid, dat ze direct in de fraude-modus gaan als ze getallen zien die ze niet begrijpen.

Laad alle reacties (4)

Of registreer je om te kunnen reageren.