Strakke planning bij overstap naar biovarkens

Johan en Nancy Walvoort stapten over op biologische bedrijfsvoering. Ze hielden zelf de regie over de planning en de organisatie van de verbouwing. “Ik ervaar meer werkplezier en heb minder financiële zorgen.”Zichtbaar genietend van het uitzicht controleert biologisch varkenshouder Johan Walvoort zijn vleesvarkens in de buitenuitloop. De meeste dieren zijn in de uitloop waar ze een beetje rondscharrelen en uiteindelijk op zoek gaan naar een lekker plekje om te liggen. De grondwal, van waar de varkenshouder dagelijks naar de dieren kijkt, ligt aan de zuidwestkant van de stal om windinvloeden te beperken._{Lees verder onder de foto‘s.}Naam: Johan (47) en Nancy (44) Walvoort. Plaats: Loerbeek. Bedrijf: De familie Walvoort stapte over van een gangbaar zeugenbedrijf naar een gesloten biologisch bedrijf. Bedrijfsgegevens: 72 zeugen met eigen aanfok, 600 vleesvarkensplaatsen, 2 wekensysteem, 51 dagen speenleeftijd, 1 keer behandelen met antibiotica mag. - Foto's: Henk RiswickVanaf dit jaar officieel biologischJohan en zijn vrouw Nancy schakelden onlangs over van een gangbaar varkensbedrijf met 300 vermeerderingszeugen naar een biologisch varkensbedrijf met 72 zeugen en 600 vleesvarkens. Vanaf 1 januari van dit jaar is hun bedrijf officieel biologisch gecertificeerd door SKAL. Volgens de voorwaarden mogen ze vanaf 6 maanden daarna, 1 juli 2018, biologische varkens leveren. Op 2 juli gingen de eerste 80 varkens naar de slacht.Vleesvarken met een lange staart. Couperen is niet toegestaan. Voldoende ruimte en afleidingsmateriaal voorkomen staartbijten.Na 6 maanden leveren“We moesten eerst een halfjaar biologisch zijn voordat onze varkens als biologisch geleverd mochten worden. Daarom moesten we de eerste groep vleesvarkens afremmen qua groei omdat ze anders veel te zwaar zouden worden. Dat is gelukt door de inzet van veel ruwvoer en aangepast krachtvoer. Uiteindelijk waren 8 van de 80 varkens te zwaar bij het afleveren”, vertelt een trotse varkenshouder.Blij met keuze omschakelingDe Walvoorts zijn blij dat ze de keuze hebben gemaakt om over te stappen van de gangbare naar de biologische varkenshouderij. Johan en Nancy speelden al langer met de vraag wat het toekomstperspectief van hun bedrijf was. Doorgaan als gangbaar bedrijf met 300 vermeerderingszeugen vonden ze geen optie omdat ze die omvang te klein vonden. Uitbreiden naar meer zeugen was een mogelijkheid, maar ook dat riep veel vragen en onzekerheden op.Instrooien van de kraamstal. Mest weghalen en instrooien zijn dagelijkse werkzaamheden. Tegelijkertijd controleert Walvoort de dieren.Financiële risico‘s“Na een verdubbeling zouden we 600 zeugen hebben. Dat is nog maar een gemiddelde omvang en te klein voor de toekomst. Nog groter groeien bracht te grote financiële risico’s met zich mee en sprak ons minder aan. In de bedrijfsvoering hebben we altijd veel aandacht gehad voor de behoeftes van de varkens zelf en probeerden we optimaal gebruik te maken van de natuurlijke weerstand van de dieren. De stap naar de biologische varkenshouderij was voor ons een hele logische keuze”, legt Walvoort uit.Roer gaat omIn oktober 2016 onderzochten de ondernemers of de omschakeling naar de biologische varkenshouderij mogelijk was. Toen duidelijk werd dat het financieel kon, hakten ze de knoop door en besloten ze het roer om te gooien. Dat was het begin van een hele roerige en drukke periode. In december van dat jaar lag er een concreet plan van aanpak voor onder andere de financiering, de tijdsplanning en de vergunningaanvraag. “Het viel ons op dat we van alle kanten volop medewerking kregen om onze plannen te realiseren. Daaraan merk je dat de biologische varkenshouderij een goed imago heeft”, zegt de varkenshouder.Binnen 2 maanden hadden de ondernemers de vergunning binnen voor de verbouw.Vervanging asbestdakenNa ongeveer 2 maanden waren alle toezeggingen binnen en was ook de afzet van de varkens geregeld. Dat laatste is een voorwaarde om voor financiering in aanmerking te komen. “Vanaf dat moment ging het snel”, blikt Walvoort terug. Ze begonnen als eerste met ruimte maken rondom de varkensstallen waar straks de kelders onder de buitenuitlopen moesten komen. De volgende stap was het vervangen van de asbestdaken van de oude varkensstallen door asbestvrije dakplaten.Vuile weg verlegdDaarna startte de voorbereiding van de infrastructuur op het erf voor de nieuwe situatie. Zo zijn verschillende voersilo’s verplaatst en is de vuile weg verlegd. Deze klus was in mei 2017 klaar en toen zijn aannemers ingeschakeld om de bouw verder te voltooien. De planning van de bouw heeft Walvoort in eigen hand gehouden omdat zijn zeugenbedrijf ondertussen nog gewoon doordraaide. De eerste klus was de realisatie van de kelders onder de toekomstige uitlopen.De eerste merkbare verandering was stoppen met aankopen van opfokzeugenDeadline 1 januariVerder stond vast dat de ondernemers op 1 januari 2018 biologisch gecertificeerd wilden zijn. Vanuit die datum is de varkenshouder gaan terugrekenen wat dat betekent voor de planning van de varkenshouderij. Daarbij moest hij omschakelen van een weeksysteem met 300 zeugen met aankoop van opfokzeugen en spenen op 4 weken, naar een gesloten bedrijf met 72 zeugen en eigen aanfok in een tweewekensysteem en spenen op 7 weken. “De eerste merkbare verandering in de bedrijfsvoering was stoppen met aankopen van opfokzeugen. Dat die stal leeg bleef, was een vreemde gewaarwording”, herinnert hij zich.Zeug met biggen. Elke 2 weken biggen er 6 zeugen af. Omdat de zeugen ook tijdens het werpen loslopen, verloopt het werpproces makkelijker, is de ervaring van Walvoort.Nieuwe dekstalDe ondernemers hadden tot in detail uitgewerkt hoe hun biologische bedrijf eruit moest komen te zien. De voormalige dragende zeugenstallen en kraamstallen waren bestemd voor de vleesvarkens en de gespeende biggen. Vrijwel alle diergroepen wisselden van plek binnen het bedrijf. De planning van de bouw werd aangepast op het bedrijfsproces. Zo begonnen ze met het realiseren van de nieuwe dekstal in de voormalige opfokzeugenstal omdat die als eerste leeg was. Daarna verbouwden ze de oude dekstal tot kraamstal.Gespeende biggen in het stro. De oude roostervloer dekte de varkenshouder af met rubber matten. In de hoek onder de drinkbakken liet hij een stuk open om het hok droog te houden.TropenjaarIn de nieuwe situatie zijn er elke 2 weken 6 worpen. Daar hebben de varkenshouders in hun bedrijfsvoering naar toe gewerkt door elke 2 weken 7 of 8 jonge zeugen te dekken (van de bijna 30) en de rest af te voeren. Daarvoor lieten ze de jonge zeugen soms wat langer zogen om de oude dieren af te voeren. Vanaf dat moment zat er continu druk op de bouwwerkzaamheden omdat er elke 2 weken een nieuwe groep zeugen ging afbiggen en er dus voldoende kraamhokken klaar moesten zijn. Die druk was er ook bij de realisatie van de biggenstal en later de vleesvarkensstal. “Elke 2 weken moest er huisvesting klaar zijn voor een nieuwe groep dieren”, vertelt Walvoort.Ik ervaar meer werkplezier en heb minder financiële zorgenOndanks de roerige periode die de Walvoorts achter de rug hebben, zijn ze blij met de keuze en de stappen die ze gezet hebben. “Ik ervaar meer werkplezier omdat ik meer op de varkens gericht ben dan voorheen. Dat komt mede omdat het productiesysteem meer is aangepast aan het dier dan andersom. En, niet onbelangrijk, we hebben minder financiële zorgen”, besluit de varkenshouder.