‘Plan trekken om kennis te ontsluiten’

Een voucher om kennis te ontsluiten is mooi, maar veel belangrijker is dat er eindelijk eens besluiten door de minister worden genomen.Begin augustus stuurde landbouwminister Carola Schouten de Voortgangsrapportage Innovatie op het boerenerf naar de kamer. Ze wil vanaf oktober scholing en advisering stimuleren met vouchers van € 1.500 per ondernemer. Maar, schrijft ze, er zijn nu nog onvoldoende adviseurs. Die moeten nog opgeleid en gecertificeerd worden. De minister wil innovatie op boerenbedrijven versterken. De meest actuele kennis moet gemakkelijk beschikbaar komen, zodat ondernemers bijvoorbeeld stikstofemissies kunnen verminderen en (verdere) stappen kunnen zetten richting kringlooplandbouw en duurzaam en klimaatbestendig ondernemen. Dat klinkt aardig, maar wat is kringlooplandbouw en wat is een klimaatvriendelijke bedrijfsvoering? Wekelijks komen er meer of minder alarmerende rapporten uit, met uiteenlopende analyses en zeer verschillende oplossingen. Ot-en-sienplaatje van een ouderwetse boerderijBij kringlooplandbouw kan ik denken aan een ot-en-sienplaatje van een ouderwetse boerderij waar wat kippen scharrelen en schapen, geiten, een koe en een paard in de wei lopen. Met een moestuin en wat fruitbomen. Prachtig, maar daar is geen inkomen mee te verdienen, tenzij het als museum met veel subsidie wordt geëxploiteerd. Maar dat wordt ook al moeilijk in deze coronatijd. Ik kan evengoed denken aan een enorm flatgebouw van een aantal hectares op een industrieterrein, waarin bovenin de kippen en varkens leven. Hun mest gaat enkele etages omlaag waar groenten, granen, luzerne en voederbieten onder geconditioneerde omstandigheden worden gekweekt. Dat is het veevoer voor de dieren boven en de koeien die beneden lopen, wellicht met een weiland als uitloop. En die mest gaat ook weer naar de etage erboven.En klimaatvriendelijke bedrijfsvoering? Van het gas af en zonnepanelen installeren? Of wachten op waterstof, nu biomassa uit de gratie is? Wij weten het niet, maar de nog op te leiden adviseurs evenmin. We weten als boeren zelf heel goed wat er speelt, en dat er geen kant-en-klare oplossingen zijn. En we weten ook dat ons inkomen beperkt is en alle veranderingen risico’s met zich meebrengen.We wachten al veel te langKennis ontsluiten is mooi, maar veel belangrijker is dat er eindelijk eens besluiten worden genomen. We wachten al veel te lang. Besluiten over mest, dat organische mest als kunstmestvervanger gebruikt kan worden; over stikstof, dat landbouw hetzelfde behandeld wordt als verkeer; over eiwitgewassen, dat de teelt steun krijgt; over eerlijke handel, dat producten binnen en buiten de EU aan dezelfde regels moeten voldoen; over praktijkervaringen, dat experimenten mogelijk zijn en oplossingen serieus worden genomen en erkenning krijgen; over regelingen, dat het doel voorop staat en de invulling aan de ondernemer wordt overgelaten. Kom op minister, stop met een voucher-regeling voor adviseurs die er niet zijn. Neem besluiten over mest, stikstof, eerlijke handel, enzovoort. Dan weten we waar we aan toe zijn. Dan kunnen wij zelf ons plan trekken. Daar zijn we ondernemend en innovatief genoeg voor.