Op weg naar CO2-neutraal akkerbouwbedrijf

Ondernemer Tonnie van Peperstraten is begonnen met de bouw van zijn Bewaarplaats van de Toekomst. Het gaat om verduurzamen, CO2-neutraal, zelfvoorzienend als het om energie gaat.Op het erf van akkerbouwbedrijf van Peperstraten is het de laatste weken van maart een komen en gaan van gele kipper-trailers. De vrachtwagens voeren klei af en betonsplit aan. Het zijn de voorbereidingen voor een verdrievoudiging van het bouwblok. Dat wordt straks 2 hectare. Daarop komen opslagruimte voor zo’n 10.000 ton product, machineberging, een overdekte spoelplaats en vulplaats voor de spuitmachine. Op de daken komen 9.650 zonnepanelen en onder de schuren komen bassins van 2.500 en 3.600 kuub om water van de daken, het erf en de condensdrooginstallatie in op te vangen. Dat water wordt na zuivering weer gebruikt voor bespuitingen, bevochtiging van aardappelen, schoonspuiten van machines, maar ook voor de productie van waterstof.De bouwkavel van wordt vergroot tot twee hectare; klei eruit, een laag betonsplit erin. Alle regenwater van erf en gebouwen wordt opgevangen. - Foto's: Peter RoekBedrijf klaarmaken voor de toekomst“Waar het om gaat”, vertelt Tonnie van Peperstraten “is om het bedrijf klaar te maken te maken voor de toekomst. Het gaat om verduurzamen, CO₂-neutraal, zelfvoorzienend als het om energie gaat. We gaan de carbon footprint van ons bedrijf verlagen. Circulair werken in de aardappelbewaring. Vocht dat de condensdroger uit de aardappelen haalt, wordt er later in het seizoen in teruggebracht. Waar ik naar zoek is de traditionele landbouw dichter bij biologisch te brengen. Bio is veel marketing, wij werken ook al met veel minder actieve stoffen. De traditionele akkerbouw heeft al grote stappen gezet.”Middelengebruik verlagenVan Peperstraten verwacht het middelengebruik verder te kunnen verlagen door het gebruik van het gezuiverd water bij bespuitingen. Dat zou 10% minder kunnen. In slootwater zou altijd wat alg zitten, wat afbraak van middel geeft. Uitgaand van een gemiddeld bedrag aan spuitmiddel van € 750 per hectare zou dat neerkomen op een besparing van € 75 per hectare.ArbeidsefficiëntieDe duurzaamheid die de ondernemer nastreeft betreft ook de arbeidsefficiëntie. Van Peperstraten redeneert dat zijn bedrijfsopvolger Thomas straks in zijn eentje 300 hectare akkerbouw moet kunnen doen. “Met een goede mechanisatie, een niet te intensief bouwplan en een goede organisatie en af en toe hulp moet dat kunnen. Goede mechanisatie is belangrijk. Met een goede spuit doe je 100 hectare op een ochtend. Als je het hebt over efficiënte inzet van arbeid kunnen je je ook afvragen of je veel aan machineonderhoud moet doen. Ik denk dat het beter is op tijd in te ruilen. Na de oogst maken we hier de machines netjes schoon, smeren we en kijken er verder niet naar om. Heb je een vaste man full-time in dienst en je moet er ’s winters werk voor zoeken, dan is het anders. Maar dat hebben we hier niet.”Voor een hoge arbeidsefficiëntie zijn volgens Van Peperstraten jonge machines nodig. “Als je niemand aan het werk hoeft te houden, is eigen onderhoud niet gauw rendabel.”Duurzamere brandstoffenVan Peperstraten besteedt 15% van zijn tijd aan de organisatie van het werk op zijn landbouwbedrijf, 10% aan de makelaardij. De rest van zijn tijd gaat naar de energiepoot GreenPoint die in heel Nederland locaties voor tankstations voor onder meer duurzamere brandstoffen zoekt en ontwikkelt. 1 van de 7 ligt 600 meter bij het akkerbouwbedrijf vandaan. Straks gaat uit een deel van het opgevangen regenwater daar met wind- en zonne-energie waterstof geproduceerd worden.Tonnie van Peperstraten besteedt 1% van zijn tijd aan de organisatie van het werk op de 250 hectare akkerbouw. Het akkerbouwbedrijf is onderdeel van de Van Peperstraten Group, waarvan ook Bemiddeling en Ontwikkeling onderdeel zijn.ArbeidskrachtenHet werk op het akkerbouwbedrijf wordt gedaan met een 73-jarige medewerker. Een neef van 24 doet al het spuitwerk en springt ook bij ander werk bij. Tot slot is er een oud-aardappelhandelaar die de ontvangst van het pootgoed en het opscheppen van de aardappelen voor zijn rekening neemt. “Die is ook 73. Hij houdt ook de aardappelen ik de bewaring bij.”Tot slot is er zoon en bedrijfsopvolger Thomas aan wie senior al ‘verbazingwekkend veel’ kan overlaten. ”Die wordt in juli 16 jaar, hij kan niet wachten tot hij officieel op de trekker mag.”Tekening van hoe het bedrijf er over een jaar zal uitzien: ruim erf met 10.000 m2 dak met zonnepanelen. De witte lijn is een waterafvoergoot naar eerste waterkelder van 2.500 kuub.10.000 ton bewaarcapaciteitDe Bewaarplaats van de Toekomst die op het punt staat gebouwd te worden, brengt de bewaarcapaciteit van het akkerbouwbedrijf op 10.000 ton op het erf. Bovenop de 1.500 ton opslagcapaciteit die er al is komen 3 cellen van ieder 1.500 ton, 5 cellen van 750 ton en 100 (of 500?) ton kistenbewaring. Eigen bewaring elders maakt plaats voor woningbouw en wordt afgestoten. Het totaal moet in de loop van 2020 gereed zijn, maar Van Peperstraten verwacht dat het eerste deel al in oktober kan worden opgeleverd, zodat aardappelen van oogst 2019 er al in kunnen.Agria’s in de bewaring. Van Peperstraten teelt alleen dit ras. Hij zet ze op de vrije markt af via handelshuizen Weuthen en Q-Potato.Multifunctionele bewaringAlle schuren krijgen een roostervloer, in 2 boxen is met behulp dan een nieuw systeemrooster 1.000 ton graan te bewaren. “Dan kan ik zo nodig wat vochtiger dorsen en zelf drogen en eventueel zelf vermarkten.” In principe kan alles bewaard worden: aardappelen, uien, knolselderij, graan, bloembollen, zo nodig ook suikerbieten. “Het gaat erom dat we flexibel zijn. Voorlopig hebben we overcapaciteit, die kunnen we ook verhuren. Qua techniek zijn 2 dingen belangrijk: de condensdroging waardoor we sneller kunnen drogen bij inschuren en later in het seizoen kunnen bevochtigen voor behoud van kilo’s en een goede exportkwaliteit. Verder telt zoals gezegd het CO₂-neutrale. Ik denk dat voor allebei markt is. Sowieso voor een goede kwaliteit Agria aan het eind van het seizoen, maar ik merk dat er bij fritesfabrieken ook belangstelling is voor een fritesaardappel met een lage carbon footprint.”Daarmee is niet automatisch gezegd dat Van Peperstraten een sluitende business case in de la heeft liggen voor zijn Bewaarplaats van de Toekomst. “Dat kan ik zo niet zeggen, zo werkt dat ook niet. Ik denk wel dat de vergroting en de perfectie en verduurzaming van de bewaring dit bedrijf klaar maakt voor de volgende generatie. Toekomstbestendig.”