Condensdrogen voor behoud kwaliteit uienoogst

Een condensdroogsysteem vergroot de kans op succes in de uienbewaring. Mul Zeewolde bewaart voor het eerst uien met dit systeem.Bovenop de zes hoog gestapelde kuubskisten vol knisperende, rode uien inspecteert akkerbouwer Jeffrey Mul medio februari met bewaarspecialist Marcel Bennink van Engie Refrigeration de kwaliteit in de schuur. Het is de eerste oogst in de bewaring met condensdroogsysteem. Het is ook de eerste keer dat uien lang worden bewaard. Voorheen gingen ze meestal af land weg. _{Tekst gaat verder onder de video.}Hier ben ik heel blij mee. De handel ziet ook dat de uien op tijd zijn binnengehaaldDe heren zijn zeer tevreden met wat ze zien. Dat de uien binnen lagen vóór de regen – ze zijn op 3 september geladen – is aan de goede kleur te zien. “Hier ben ik heel blij mee”, zegt Mul. “De handel ziet ook dat ze op tijd zijn binnengehaald.” Stuifschade dempte de opbrengst naar zo’n 60 ton. Op die schadeplekken stond de groei stil, om soms niet meer te worden hervat. De Mul’s beregenden drie keer. In de kisten en onder condensdroogcondities blijven de uien lang goed. _{Lees verder onder de foto.}Jeffrey Mul (rechts) bekijkt de rode uien van oogst 2019 met Marcel Bennink van Engie. Op de achtergrond is de condensdroger te zien. De heren zijn tevreden met wat er in de kisten ligt. De kleur van het product is goed en de kiemrust in orde. - Foto's: Ruud PloegKiemrust uien is dik in ordeAf en toe een fusariumpje, maar de kiemrust is dik in orde. Ze zijn nog te koop. “Rond de kerst lieten we 35 cent aan ons voorbijgaan, omdat er volgens ons meer in de ketel zit”, zegt Mul. “Tja, nu is de prijs 5 tot 10 cent lager. We wachten af. Af land was de prijs maar 15 cent.”_{Lees verder onder de foto.}De rode-uienoogst is goed gelukt. Een doorgesneden ui toont geen kiemvorming. Mul Zeewolde bv heeft twee locaties; een melkvee- en akkerbouwbedrijf. De condensdroger is vorig jaar geïnstalleerd in de twee jaar geleden gebouwde kistenbewaring in Biddinghuizen. Over de kisten liggen blauwe zuigkleden die zorgen voor een goede luchtstroom in de bewaring. Bij de uitgang hangt de bewaarcomputer – de uien zitten op 6 graden – en achter de schuur staat het koelmachine met het koudemiddel ammoniak. Drogen en koelen met condensdrogerHet mooie is dat de condensdroger zowel droogt als koelt. Het apparaat is dus inzetbaar voor zowel de uien- als peenbewaring. “Als ik de techniek op een eenvoudige manier wil uitleggen, maak ik de vergelijking met het klimaatsysteem in de auto”, vertelt Jeffrey Mul. “Dat is zowel een airco als verwarming. Zo kunnen we de bewaring nu ook aansturen.”In een condensdroogsysteem wordt vochtige lucht uit het bewaarde product in de koeler gedroogd door middel van condensatie, legt Bennink uit. “Vervolgens wordt de lucht weer verwarmd, waardoor de producttemperatuur constant blijft. Dit proces gaat naar wens 24 uur per dag door, waarbij buitenlucht en gaskachels niet meer nodig zijn.”_{Lees verder onder de foto.}
Jeffrey Mul (23) boert met zijn broer en twee neven in de maatschap Mul Zeewolde, van zijn vader en oom. Het akkerbouwbedrijf is gevestigd Biddinghuizen, het melkveebedrijf in Zeewolde. De akkerbouw wordt omgeschakeld naar biologisch.Krimpend middelenpakketMet deze bewaartechniek wordt geanticipeerd op het krimpende middelenpakket en de omschakelingsplannen naar biologische akkerbouw. Deze bewaartechniek geeft de kans om uien langer te bewaren, omdat het voor een stabieler klimaat zorgt. Ook op een lage temperatuur, zoals nodig is om de kiemrust van biologische uien te bewaren. Er hangt wel een speciaal prijskaartje aan dit vooruitstrevende systeem: condensdrogen is anderhalf tot twee keer duurder dan mechanisch koelen. Vanwege de stap die in kwaliteitsbehoud wordt gemaakt, is de verwachting dat condensdrogen een opmars maakt in de praktijk. Omschakelen naar bioMul Zeewolde bestaat uit de twee broers Jaco (vader van Jeffrey) en Jan. Samen melken ze 250 koeien in Zeewolde. Het akkerbouwbedrijf aan de Kubbeweg in Biddinghuizen beslaat 56 gediepploegde hectares. Zodra het nodig is, wordt de focus wat verlegd van melkvee naar akkerbouw. Dat gaat volgens Jeffrey, die werkt bij gewasbeschermingsleverancier Adama, perfect samen. De jongste generatie, beide broers hebben twee zoons, helpt mee waar het kan. De jonge garde komt met ideeën voor vernieuwing. Zo zien de zoons meer mogelijkheden voor het akkerbouwbedrijf als het omschakelt naar biologisch. Dat is dan ook precies het traject waaraan zij in 2021 met 14 hectare beginnen. We kunnen geen gangbare mest meer gebruiken op het biologische akkerbouwbedrijf, dus moeten we mest afzetten en aankopenMelkveebedrijf blijft gangbaarHet melkveebedrijf blijft gangbaar draaien. Of dat de kringloop van het bedrijf doorbreekt? “Het enige echte obstakel wat dat betreft, is eigenlijk mest”, zegt Mul. “We kunnen geen gangbare mest meer gebruiken op het biologische akkerbouwbedrijf. Dus moeten we mest afzetten en aankopen.”Op het blok van 14 hectare dat als eerste wordt omgeschakeld, wordt luzerne geteeld. Mul, die ervaring opdeed bij biologische collega‘s: “Luzerne verbetert de bodemstructuur. Dat hebben we nodig, want in een biologisch bouwplan moeten de gewassen meer voeding uit de bodem halen. Daar moeten we dus goed voor zorgen.”_{Lees verder onder de foto.}
De kuubskisten met uien staan zeshoog gestapeld in de twee jaar oude bewaring in Biddinghuizen. Daarnaast is plek voor machines. De blauwe zuigkleden zorgen voor een goede luchtstroom. Buiten staat de koelmachine met het natuurlijke koudemiddel ammoniak. De machine wordt voor zowel de uien- als peenbewaring ingezet. Het saldo na de omschakeling naar biologisch is onzeker, want de kilo-opbrengsten zijn lagerHoop op hoger saldo met bioHij hoopt dat een biologische bedrijfsvoering meer saldo oplevert en zodoende de jonge generatie werk en inkomen biedt in het bedrijf. “Het is wel onzeker, want de kilo-opbrengsten zijn lager. Het handwerk baart ons zorgen. Je hoort overal over personeelstekorten. Op den duur zullen onkruidrobots uitkomst bieden.” De afzet is eveneens wel een ding; daarin moet je zelf je weg vinden in het biologisch segment. Ook ziet Mul dat gangbaar en biologisch steeds ietsje verder naar elkaar groeien. “Dat zijn we nog een stap voor. We kunnen profiteren van de bijzondere marktpositie van biologische akkerbouwproducten.”Voordeel van condensdrogen is dat je het proces beter in de hand hebtVolgens Marcel Bennink van Engie werken nu vooral biologische akkerbouwers met condensdroogtechniek. “We merken wel dat gangbare bedrijven volgen. Voordeel van condensdrogen is dat je het proces beter in de hand hebt”, legt Bennink uit. Mul is het hiermee eens. “Als de uien zijn natgeregend in de oogstperiode dan is de condensdroger de beste manier om ze goed te houden in de bewaring.” _{Lees verder onder de foto.}Jeffrey Mul laat op de bewaarcomputer in de schuur de stand van zaken in de uienbewaring zien. Mul Zeewolde bv (Fl.), met akkerbouwlocatie in Biddinghuizen (Fl.)Jeffrey Mul (23) boert met zijn broer en twee neven in de maatschap Mul Zeewolde, van zijn vader en oom. Het akkerbouwbedrijf is gevestigd in Biddinghuizen, het melkveebedrijf in Zeewolde.
De akkerbouwtak wordt omgeschakeld naar biologisch.

Bedrijfsgegevens:
56 hectare akkerbouw
14 hectare wintergerst
14 hectare aardappelen
7 hectare uien
7 hectare snackpeen
10-20% afslibbare grond
600 kisten uien
550 kisten peenDoor: Marleen Purmer en Petra Vos