Varkenshouderij

Achtergrond 10 reactieslaatste update:27 mei 2019

Chinese vleeshonger moet nog komen

Afrikaanse varkenspest in China heeft nog beperkt invloed op de varkensvleesmarkt. De verwachting is echter dat later dit jaar een serieus vleestekort ontstaat bij de grootste producent ter wereld.

Het is inmiddels ook buiten de varkenssector doorgedrongen dat Afrikaanse varkenspest (AVP) in China gevolgen heeft voor de wereldwijde varkensvleesmarkt. Het Duitse boulevardblad Bild ziet het barbecueseizoen al in rook opgaan voor het goed en wel begonnen is. Bild schreef dit: “Brutsel-zomer is in gevaar. De Chinezen kopen ons grillvlees op.” De Telegraaf schrijft ook over AVP en stelt dat het ’varken peperduur wordt door pest’. Slachterijen en vleesverwerkers zijn blij met deze berichten. Zo worden hun afnemers en de consument voorbereid op hogere prijzen voor varkensvlees.

Chinese varkensproductie

Afrikaanse varkenspest slaat wild om zich heen in China. De eerste uitbraken dateren van augustus 2018. Het blijft tot dusver koffiedik kijken hoe groot de impact van het virus op de Chinese varkensstapel écht is. Rabobank biedt in zoverre enig houvast. Analisten van de bank vermoeden dat de Chinese varkensproductie dit jaar 25 tot 35% zakt. In sommige delen van China is de varkensstapel mogelijk gehalveerd. Het gevolg is een varkensvleestekort dat oploopt tot 16 miljoen ton eind dit jaar.

Analisten van het Amerikaanse landbouwministerie USDA zijn terughoudender dan die van de Rabobank. De Amerikanen gaan uit van 10% productiedaling in China in 2019.

Korte-termijndenken fataal

Chinese varkensbedrijven zijn een makkelijke prooi voor het AVP-virus. Een Duitse consultant geeft een voorbeeld van een bedrijf dat slachtzeugen aflevert. De truck blijkt achteraf niet correct gereinigd en ontsmet bij de slachterij. Een halve kilometer vanaf het bedrijf wordt de vrachtwagen nogmaals gedesinfecteerd, dat is protocol. Ook hier blijkt met een onjuist middel in een onjuiste dosering. Eenmaal op het bedrijf gaat het weer mis. De medewerker op het laadperron was in contact met de truck en heeft zich niet gedoucht en omgekleed voor hij weer de stal ingaat. De ontsmettingsbak voor de laarzen heeft ook niet gewerkt. Deze is vies en bevat onjuist desinfectiemiddel. Alle hygiënemaatregelen werkten niet en worden gezien als kosten in plaats van preventie. Door niet juist te desinfecteren bespaarde het bedrijf maandelijks € 1.650. De AVP-uitbraak heeft het bedrijf een miljoen euro gekost. Het gaat om een megabedrijf met fokdieren en vermeerderingszeugen. De uitbraak zat alleen onder de fokzeugen en is onder de duim.

De kleinschalige bedrijven lopen op voorhand het grootste risico op een AVP-besmetting. De uitbraak is echter zo heftig dat ook veel industriele bedrijven getroffen zijn door AVP. - Foto: Henk Riswick
De kleinschalige bedrijven lopen op voorhand het grootste risico op een AVP-besmetting. De uitbraak is echter zo heftig dat ook veel industriele bedrijven getroffen zijn door AVP. - Foto: Henk Riswick

Chinese import

De Chinese import evenaart het niveau van 2016 van bijna 2,25 miljoen ton varkensvlees. China neemt zodoende een vijfde van wereldwijde varkensvleesimport voor zijn rekening. Tienduizenden backyard-bedrijven én het ontbreken van een goed I&R-systeem maken het onmogelijk om de impact van AVP te bepalen. Wel is zeker dat het virus over heel China verspreid zit en verder trekt richting Zuid-Oost Azië, naar landen als Vietnam en Cambodja. Zeker is ook dat de varkens op vrijwel alle grote, industriële bedrijven in China ook ten prooi vallen aan het virus. Volgens een adviseur van varkensgenetica tobben alle bedrijven uit de Chinese top-10 met AVP. Dat zijn bedrijven als Wens, WH-Group of Newhope Liuhe. Dat kost veel productie, want van AVP afkomen begint met ruimen van de varkens die nog leven.

Stilte voor de storm

De prijsstijging dit voorjaar van vleesvarkens van ruim 30 cent per kilo geslacht gewicht is het eerste teken dat de Chinezen aan de deur kloppen voor varkensvlees. Afgaande op het verloop van de Chinese zeugenstapel kan de extra vraag naar varkensvlees niet uitblijven. Er zijn cijfers dat het aantal zeugen in China in 2018 zakte met bijna 4,5 miljoen dieren, tot onder de 30 miljoen zeugen. De krimp van 4,5 miljoen zeugen overtreft het aantal dat in Duitsland, Denemarken en Nederland samen wordt gehouden. Het vermoeden is dat vooral in het laatste kwartaal van 2018 veel zeugen het loodje legden. Want het is nog niet zo dat China begin dit jaar ineens heel veel meer varkensvlees importeert. In de eerste 2 maanden van dit jaar exporteerden de 28 EU-lidstaten 275.254 ton varkensvlees naar China. Dat is 12,7% meer dan in dezelfde periode in 2018.

Dreiging in West-Europa houdt aan

Maximaal profiteren van de groeiende Chinese vraag naar varkensvlees gaat alleen als Nederland en andere, grote varkensvlees exporterende EU-lidstaten, AVP-vrij blijven. Het blijft echter billen knijpen. In de EU zijn de eerste 4 maanden van dit jaar 2.597 gevallen van AVP onder wilde zwijnen gemeld. De meeste meldingen komen uit Polen, 966. Onder boerderijvarkens heeft het virus in dezelfde periode 94 keer toegeslagen, waarvan 81 keer in Roemenië. De ziekte klopt dus op de achterdeur en het aantal uitbraken neemt vooralsnog niet af. De Europese Commissie meldde over heel 2018 5.386 gevallen van AVP onder wilde zwijnen en 1.359 gevallen op boerderijen. Als de ontwikkeling van het aantal uitbraken van dit jaar doorzet, komt het aantal AVP-uitbraken hoger uit dan afgelopen jaar.

Keuze voor andere vleessoorten

Dat China zich nog gedeisd houdt op de varkensvleesmarkt heeft meerdere redenen. Ten eerste slachten de Chinezen massaal varkens, voordat ze bezwijken aan het AVP-virus of worden geruimd. Dit zorgt tijdelijk voor extra vlees. Ook wordt minder varkensvlees gegeten. Ondanks het feit het AVP-virus voor mensen ongevaarlijk is, vertrouwt een deel van de Chinezen het niet en laten ze het varkensvlees voor de zekerheid even staan. En mensen kiezen voor andere vleessoorten, zoals vis en pluimvee. Vis wordt sowieso meer gegeten in China dan varkensvlees. Van de totale Chinese vleesconsumptie van 190 miljoen ton in 2018 is ruim een derde vis. Varkensvlees staat stevig op plaats 2 van meest gegeten vleessoorten.

Onvoldoende alternatieven

Kiezen voor andere vleessoorten of minder vlees eten, het zal China niet helpen. Dit jaar is er een tekort aan vlees. Rabobank gaat uit van een tekort van 10 miljoen ton dierlijk eiwit in 2019 in China. Het ligt daarom erg voor de hand dat China naarmate het jaar vordert meer varkensvlees importeert. De varkensvleeskrapte leidt in China al tot stijgende varkensprijzen en afnemende prijsverschillen tussen de diverse provincies. Eind april was de varkensprijs in China gemiddeld € 2 per kilo levend gewicht. In sommige landsdelen lag de prijs toen 35 cent per kilo hoger, in andere 35 cent lager. Reden zijn vervoersverboden. In provincies met een tekort aan varkensvlees is de prijs vanzelfsprekend hoog. In provincies met overschotten in combinatie met een vervoersverbod is de varkensprijs eind april nog flink lager.

Gevolgen van AVP

De gevolgen van AVP in China zullen normaal gesproken nog lang merkbaar zijn op de varkensvleesmarkt. Het virus waart nog steeds rond in het land en een geruimde varkensstapel is niet van vandaag op morgen vervangen. Harry Neulen, voormalig varkenshouder en adviseur in China verwacht dat het jaren duurt voordat China de AVP-crisis te boven is. Neulen: “China herpakt zich, maar dat gaat jaren duren.” Hij verwacht dat er een nieuwe, grootschalige varkenshouderij in China wordt ontwikkeld, onder aanvoering van de veevoerindustrie.

Laatste reacties

  • maatje 1904

    De slachtkoeien worden ook wel heel vlug opgeladen

  • farmerbn

    Prachtig als er veel varkens- en pluimveevlees naar China gaat. Ook voor handel en supermarkten. Als de boerenprijs weer daalt blijven handel en supermarkten hun verkoopprijzen stabiel houden. Komt er komend jaar een tekort aan vlees in Europa. Weet de consument ook weer eens wat schaarste is. Jammer voor consument met een kleine beurs. Die wordt slachtoffer.

  • veldzicht

    Stijgende vleesprijzen en een te kort aan varkens (vlees).Op korte termijn misschien wel mooi voor de boer,degene die het hardst in zijn knuistje lacht is Jaap Korteweg van de vegetarische slager die ziet zijn omzet al stijgen om het nooit meer terug te geven.

  • Snel

    wie een ander de winst niet gunt...................................Vegetarische slager is niet meer van Korteweg.

  • massy

    Misschien eten ze wel geen varkensvlees als het te duur wordt. dus vooruit lopen op iets wat er nog niet is daar heb je niks aan.

  • Jan-Zonderland

    Als je denkt van een ander zijn ellende rujk te worden kom je achteraf vaak bedrogen uit.

  • varken23

    Wordt er wereldwijd nu alleen massaal in varkensvleesproducite uitgebreid, of ook bijvoorbeeld de pluimveevlees productie? Ik lees dat die ook meeliften op de varkenspestcrisis, dat zal toch ook wel gevolgen hebben neem ik aan.

  • SFR Secretariaat

    Jannes Doppenberg Schothorst Feed Research. De gevolgen van varkenspest zijn groter dan de media, en vooral de Chinese overheid, doen geloven. Vanuit de mengvoederindustrie wordt gezegd dat de varkenspopulatie met 50% gedaald is. Veel vlees is ingevroren van 'verdachte' dieren met als gevolg dat via vleesproducten het virus nog gemakkelijker verspreid kan worden en ook ge-exporteerd kan worden naar andere Aziatische landen. Het grootste probleem is het tekort aan zeugen en daardoor biggen. Het zal lang duren voordat de varkenspopulatie weer op peil is. Het zal zeker zo zijn dat alleen de grotere bedrijven met een betere biosecurity het zullen overleven. Dus grootschaligere en meer geindustrialiseerde varkensvlees productie in integraties.

  • varken23

    Eens met Doppenberg, de voerprijzen zullen nog harder gaan dalen. Omdat er minder vraag is naar grondstoffen. Snijd het mes aan twee kanten zeker als je je focus ook daar oplegt.

  • v Bommel

    Zulke werkschoenen als de dame op de foto zou ik ook niet graag in een badje met ontsmettingsmiddel duwen. Allicht dat het zich zo verspreid. Het gaat er in Nederland gelukkig heel anders aan toe, besefte de consument dat maar eens.

Laad alle reacties (6)

Of registreer je om te kunnen reageren.