Chinese vleeshonger moet nog komen

Afrikaanse varkenspest in China heeft nog beperkt invloed op de varkensvleesmarkt. De verwachting is echter dat later dit jaar een serieus vleestekort ontstaat bij de grootste producent ter wereld.Het is inmiddels ook buiten de varkenssector doorgedrongen dat Afrikaanse varkenspest (AVP) in China gevolgen heeft voor de wereldwijde varkensvleesmarkt. Het Duitse boulevardblad Bild ziet het barbecueseizoen al in rook opgaan voor het goed en wel begonnen is. Bild schreef dit: “Brutsel-zomer is in gevaar. De Chinezen kopen ons grillvlees op.” De Telegraaf schrijft ook over AVP en stelt dat het ’varken peperduur wordt door pest’. Slachterijen en vleesverwerkers zijn blij met deze berichten. Zo worden hun afnemers en de consument voorbereid op hogere prijzen voor varkensvlees.Chinese varkensproductieAfrikaanse varkenspest slaat wild om zich heen in China. De eerste uitbraken dateren van augustus 2018. Het blijft tot dusver koffiedik kijken hoe groot de impact van het virus op de Chinese varkensstapel écht is. Rabobank biedt in zoverre enig houvast. Analisten van de bank vermoeden dat de Chinese varkensproductie dit jaar 25 tot 35% zakt. In sommige delen van China is de varkensstapel mogelijk gehalveerd. Het gevolg is een varkensvleestekort dat oploopt tot 16 miljoen ton eind dit jaar.Analisten van het Amerikaanse landbouwministerie USDA zijn terughoudender dan die van de Rabobank. De Amerikanen gaan uit van 10% productiedaling in China in 2019.Korte-termijndenken fataalChinese varkensbedrijven zijn een makkelijke prooi voor het AVP-virus. Een Duitse consultant geeft een voorbeeld van een bedrijf dat slachtzeugen aflevert. De truck blijkt achteraf niet correct gereinigd en ontsmet bij de slachterij. Een halve kilometer vanaf het bedrijf wordt de vrachtwagen nogmaals gedesinfecteerd, dat is protocol. Ook hier blijkt met een onjuist middel in een onjuiste dosering. Eenmaal op het bedrijf gaat het weer mis. De medewerker op het laadperron was in contact met de truck en heeft zich niet gedoucht en omgekleed voor hij weer de stal ingaat. De ontsmettingsbak voor de laarzen heeft ook niet gewerkt. Deze is vies en bevat onjuist desinfectiemiddel. Alle hygiënemaatregelen werkten niet en worden gezien als kosten in plaats van preventie. Door niet juist te desinfecteren bespaarde het bedrijf maandelijks € 1.650. De AVP-uitbraak heeft het bedrijf een miljoen euro gekost. Het gaat om een megabedrijf met fokdieren en vermeerderingszeugen. De uitbraak zat alleen onder de fokzeugen en is onder de duim.De kleinschalige bedrijven lopen op voorhand het grootste risico op een AVP-besmetting. De uitbraak is echter zo heftig dat ook veel industriele bedrijven getroffen zijn door AVP. - Foto: Henk RiswickChinese importDe Chinese import evenaart het niveau van 2016 van bijna 2,25 miljoen ton varkensvlees. China neemt zodoende een vijfde van wereldwijde varkensvleesimport voor zijn rekening. Tienduizenden backyard-bedrijven én het ontbreken van een goed I&R-systeem maken het onmogelijk om de impact van AVP te bepalen. Wel is zeker dat het virus over heel China verspreid zit en verder trekt richting Zuid-Oost Azië, naar landen als Vietnam en Cambodja. Zeker is ook dat de varkens op vrijwel alle grote, industriële bedrijven in China ook ten prooi vallen aan het virus. Volgens een adviseur van varkensgenetica tobben alle bedrijven uit de Chinese top-10 met AVP. Dat zijn bedrijven als Wens, WH-Group of Newhope Liuhe. Dat kost veel productie, want van AVP afkomen begint met ruimen van de varkens die nog leven.Stilte voor de stormDe prijsstijging dit voorjaar van vleesvarkens van ruim 30 cent per kilo geslacht gewicht is het eerste teken dat de Chinezen aan de deur kloppen voor varkensvlees. Afgaande op het verloop van de Chinese zeugenstapel kan de extra vraag naar varkensvlees niet uitblijven. Er zijn cijfers dat het aantal zeugen in China in 2018 zakte met bijna 4,5 miljoen dieren, tot onder de 30 miljoen zeugen. De krimp van 4,5 miljoen zeugen overtreft het aantal dat in Duitsland, Denemarken en Nederland samen wordt gehouden. Het vermoeden is dat vooral in het laatste kwartaal van 2018 veel zeugen het loodje legden. Want het is nog niet zo dat China begin dit jaar ineens heel veel meer varkensvlees importeert. In de eerste 2 maanden van dit jaar exporteerden de 28 EU-lidstaten 275.254 ton varkensvlees naar China. Dat is 12,7% meer dan in dezelfde periode in 2018. Dreiging in West-Europa houdt aanMaximaal profiteren van de groeiende Chinese vraag naar varkensvlees gaat alleen als Nederland en andere, grote varkensvlees exporterende EU-lidstaten, AVP-vrij blijven. Het blijft echter billen knijpen. In de EU zijn de eerste 4 maanden van dit jaar 2.597 gevallen van AVP onder wilde zwijnen gemeld. De meeste meldingen komen uit Polen, 966. Onder boerderijvarkens heeft het virus in dezelfde periode 94 keer toegeslagen, waarvan 81 keer in Roemenië. De ziekte klopt dus op de achterdeur en het aantal uitbraken neemt vooralsnog niet af. De Europese Commissie meldde over heel 2018 5.386 gevallen van AVP onder wilde zwijnen en 1.359 gevallen op boerderijen. Als de ontwikkeling van het aantal uitbraken van dit jaar doorzet, komt het aantal AVP-uitbraken hoger uit dan afgelopen jaar.Keuze voor andere vleessoortenDat China zich nog gedeisd houdt op de varkensvleesmarkt heeft meerdere redenen. Ten eerste slachten de Chinezen massaal varkens, voordat ze bezwijken aan het AVP-virus of worden geruimd. Dit zorgt tijdelijk voor extra vlees. Ook wordt minder varkensvlees gegeten. Ondanks het feit het AVP-virus voor mensen ongevaarlijk is, vertrouwt een deel van de Chinezen het niet en laten ze het varkensvlees voor de zekerheid even staan. En mensen kiezen voor andere vleessoorten, zoals vis en pluimvee. Vis wordt sowieso meer gegeten in China dan varkensvlees. Van de totale Chinese vleesconsumptie van 190 miljoen ton in 2018 is ruim een derde vis. Varkensvlees staat stevig op plaats 2 van meest gegeten vleessoorten. Onvoldoende alternatievenKiezen voor andere vleessoorten of minder vlees eten, het zal China niet helpen. Dit jaar is er een tekort aan vlees. Rabobank gaat uit van een tekort van 10 miljoen ton dierlijk eiwit in 2019 in China. Het ligt daarom erg voor de hand dat China naarmate het jaar vordert meer varkensvlees importeert. De varkensvleeskrapte leidt in China al tot stijgende varkensprijzen en afnemende prijsverschillen tussen de diverse provincies. Eind april was de varkensprijs in China gemiddeld € 2 per kilo levend gewicht. In sommige landsdelen lag de prijs toen 35 cent per kilo hoger, in andere 35 cent lager. Reden zijn vervoersverboden. In provincies met een tekort aan varkensvlees is de prijs vanzelfsprekend hoog. In provincies met overschotten in combinatie met een vervoersverbod is de varkensprijs eind april nog flink lager.Gevolgen van AVPDe gevolgen van AVP in China zullen normaal gesproken nog lang merkbaar zijn op de varkensvleesmarkt. Het virus waart nog steeds rond in het land en een geruimde varkensstapel is niet van vandaag op morgen vervangen. Harry Neulen, voormalig varkenshouder en adviseur in China verwacht dat het jaren duurt voordat China de AVP-crisis te boven is. Neulen: “China herpakt zich, maar dat gaat jaren duren.” Hij verwacht dat er een nieuwe, grootschalige varkenshouderij in China wordt ontwikkeld, onder aanvoering van de veevoerindustrie.