Nederlandse emigrant houdt 1.450 melkkoeien gezond met data uit melkrobots
Door gezondheidsproblemen in een vroeg stadium te herkennen, blijven koeien vaker in hun eigen groep, neemt de arbeidsdruk af en wordt het gebruik van antibiotica beperkt. Foto's: AHV
Vroeg signaleren in plaats van achteraf behandelen. Dat is de filosofie van melkveehouder Hank Doelman op James Road Dairy in Rochester (Washington, VS). Op zijn bedrijf met 1.450 melkkoeien en 24 melkrobots speelt data een belangrijke rol bij het bewaken van de diergezondheid. Door gezondheidsproblemen in een vroeg stadium te herkennen, blijven koeien vaker in hun eigen groep, neemt de arbeidsdruk af en wordt het gebruik van antibiotica beperkt.
Toen Hank Doelman in 1978 vanuit Nederland naar de Verenigde Staten emigreerde, begon hij met het opbouwen van een melkveebedrijf in de staat Washington. Inmiddels is James Road Dairy uitgegroeid tot een modern melkveebedrijf waar technologie en dagelijkse praktijk nauw met elkaar zijn verweven.
"Met melkrobots krijg je enorm veel informatie over iedere koe", vertelt Doelman. "De uitdaging is om die informatie op het juiste moment te gebruiken."
Data als hulpmiddel voor gezondheidsmanagement
De melkrobots registreren continu gegevens zoals melkproductie, geleidbaarheid van de melk, celgetal, herkauwactiviteit en vreettijd. Door deze informatie dagelijks te volgen, worden afwijkingen vaak zichtbaar voordat een koe duidelijke ziekteverschijnselen laat zien.
"Ik wilde voorkomen dat we een grote ziekenafdeling nodig zouden hebben", zegt Doelman. "Het liefst blijft een koe gewoon in haar eigen groep en herstelt ze daar."
Vanuit zijn kantoor volgt hij de ontwikkeling van individuele dieren op de computer. Vooral veranderingen in herkauwactiviteit en voeropname geven volgens hem snel inzicht in het herstel. "Je ziet een koe letterlijk terugkomen. Ze gaat weer eten, herkauwen en uiteindelijk stijgt ook de melkproductie."
Minder arbeid door vroeg ingrijpen
Op een bedrijf met bijna 1.500 melkkoeien betekent iedere extra handeling veel werk. Juist daarom is het volgens Doelman belangrijk om gezondheidsproblemen vroeg aan te pakken. Wanneer de robot een verhoogde geleidbaarheid of een stijgend celgetal registreert, volgt het bedrijf een vast protocol waarbij ondersteunende producten van AHV worden ingezet.
Bij ernstigere signalen, zoals een daling van de herkauwactiviteit of voeropname, wordt het protocol uitgebreid. Volgens Doelman is het effect vaak al binnen één tot twee dagen zichtbaar in de robotdata. "Zodra de grafieken weer omhoog gaan en een koe weer goed eet en herkauwt, weet je dat je op de goede weg bent."
Doordat koeien minder vaak naar een aparte ziekenafdeling hoeven, besparen medewerkers tijd en blijft de rust in de koppel behouden. "Mijn medewerkers krijgen simpelweg een lijst met dieren die extra aandacht nodig hebben. Dat werkt overzichtelijk en efficiënt."
Minder antibiotica binnen het bedrijfsprotocol
Een belangrijk voordeel van deze werkwijze is volgens Doelman dat antibiotica veel minder vaak nodig zijn bij uiergezondheidsproblemen. "We gebruiken voor uiergezondheid eigenlijk geen antibiotica meer, behalve beperkt bij het droogzetten."
Volgens hem levert dat meerdere voordelen op. Er hoeft minder melk te worden afgevoerd vanwege wachttijden, er is minder kans op fouten met melk waarin antibioticaresten aanwezig zijn en het management van zieke koeien wordt eenvoudiger.
Daarnaast ziet Doelman ook voordelen vanuit het oogpunt van duurzaamheid. "Er wordt veel gesproken over antibioticaresistentie. Door op een andere manier te werken, draag je eraan bij om het gebruik van antibiotica verder terug te dringen."
Ook aandacht voor verse koeien
Naast de ondersteuning van de uiergezondheid besteedt James Road Dairy veel aandacht aan koeien rondom het afkalven. Daarbij maakt het bedrijf gebruik van een protocol waarin onder meer AHV Metri een plaats heeft.
Volgens Doelman ziet ook de bedrijfsdierenarts hiervan de resultaten terug. "Onze dierenarts merkt op dat hij nog maar heel weinig koeien met baarmoederontsteking of afwijkende uitvloeiing tegenkomt."
Samen werken aan verbetering
Naast de producten waardeert Doelman vooral de begeleiding vanuit AHV. De bedrijfsresultaten en protocollen worden regelmatig geëvalueerd, waarbij ook de beschikbare robotdata wordt gebruikt om de aanpak verder te optimaliseren. "Ze denken actief met ons mee en controleren ook of we voldoende voorraad hebben. Dat soort begeleiding helpt om consequent volgens hetzelfde protocol te blijven werken."
Voor Doelman blijft de kern echter onveranderd: gezonde koeien beginnen met tijdig signaleren. "De data uit de melkrobots vertellen ontzettend veel. Als je daar goed naar kijkt en snel handelt, kun je veel problemen vóór zijn. Dat is uiteindelijk beter voor de koe én voor het bedrijf."
