Pluimveehouderij

Achtergrond

Toekomstwens: zonnepanelen in kippenuitloop

Een Zuid-Hollandse pluimveehouder wil zonnepanelen in zijn kippenuitloop plaatsen om daar wilde (water)vogels te weren. Europese regelgeving staat dat echter niet toe. Jammer genoeg. Want er is tevens goed mee te verdienen.

Toen Wim van Nieuwenhuijzen in 2011 een kippenstal liet bouwen, kwamen daar direct al zonnepanelen op. De hoofdreden daarvoor was dat hij een investeringssubsidie voor integraal duurzame stallen aanvroeg. “Daarbij werd gekeken naar dierenwelzijn, fijn stof en energie. Sommige van die investeringen, bijvoorbeeld in een warmtewisselaar, verbruiken extra energie. Ik bedacht toen om op dat terrein iets te doen.”

Wim van Nieuwenhuijzen (51) in Sint Philipsland (Zld.)

Foto’s: Hans Bijleveld
Foto’s: Hans Bijleveld

Wim van Nieuwenhuijzen heeft in maatschap met zijn vrouw Wendy Geluk (52) en zoon Bas (25) een bedrijf met 40.000 vrije-uitloopkippen en bijna 80 hectare akkerbouw. De helft van het dak van de kippenstal ligt vol met zonnepanelen. Hij wil ook graag zonnepanelen in de bijna 17 hectare grote uitloop.

Van Nieuwenhuijzen was tijdens de Pluimveerelatiedag spreker over zonnepanelen.

Dat werden dus zonnepanelen. Zijn redenatie was: als ik die subsidie krijg, dan heb ik de zonnepanelen ‘gratis’. Subsidie kreeg Van Nieuwenhuijzen onder meer op de bouw van de overdekte uitloop en de aanleg van drainage onder een zandbed grenzend aan de wintergartens. De subsidie bedroeg 40%. Op het dak van de stal, aan de zuidkant, kwamen 306 zonnepanelen te liggen, na de eerste ronde kwamen er nog 190 bij. In 2015 investeerde Van Nieuwenhuijzen in 282 zonnepanelen extra. Met SDE-subsidie (Stimulering Duurzame Energieproductie), wat inhoudt dat hij subsidie krijgt op de geproduceerde stroom.

Het dak ligt daarmee nu zo goed als vol. Er kunnen nog wel wat panelen bij, maar omdat die in de schaduw van de silo’s zouden komen te liggen, behalen die niet het maximale rendement.

Piekvermogen in zonovergoten 2018 ruim gehaald

De zonnepanelen hebben een maximale opbrengst van 188.380 Wp (wattpiek) oftewel 188,38 kWp (kilowattpiek). “Dit is het piekvermogen. Dat wekken de panelen onder optimale omstandigheden op. Als de zon vol aan de hemel staat, loodrecht gericht op de panelen.”

Volgens Van Nieuwenhuijzen is het belangrijker wat de panelen op jaarbasis opwekken. “Als vuistregel geldt dat je gemiddeld circa 90% van het piekvermogen aan kilowattuur (kWh) opwekt. Ik kom daar gemiddeld ruimschoots aan. Vorig jaar zaten we op ruim 100%, meer dan 190.000 kWh over het hele jaar. Dit heeft alles met aantal zonuren te maken.”

Het dak van de kippenstal ligt vol met zonnepanelen. Van Nieuwenhuijzen wil ook zonnepanelen in de uitloop plaatsen. Om watervogels te weren. De windmolens achter de stal zijn van twee coöperaties.
Het dak van de kippenstal ligt vol met zonnepanelen. Van Nieuwenhuijzen wil ook zonnepanelen in de uitloop plaatsen. Om watervogels te weren. De windmolens achter de stal zijn van twee coöperaties.

Opbrengst zonnepanelen is lastig te berekenen

Wat de zonnepanelen in het laatje brengen, vindt de Zuid-Hollandse pluimveehouder Van Nieuwenhuijzen een ‘heel moeilijk sommetje’. Het hangt van veel factoren af, dus het is moeilijk om daar in zijn algemeenheid iets over te zeggen. Vooral ook doordat Van Nieuwenhuijzen twee ‘soorten’ stroom opwekt: met en zonder SDE-subsidie. Elk met een aparte meter.

“Stroom zonder SDE levert nu 3 tot 4 cent per kWh op als je die als grootverbruiker levert aan het net. Met SDE is het in mijn geval ruim 14 cent. Dat tarief wordt elk jaar opnieuw vastgesteld. Stroom die wij zelf gebruiken, hoeven we niet te kopen. Ons eigen verbruik is stroom zonder SDE. Ga je uit van de tweede schijf in de energiebelasting dan kost aan te kopen stroom ongeveer 14 cent per kWh. Bij de derde schijf is dat 8 cent. Die verschillende tarieven maken de berekening zo lastig.”

Ik wil met de zonnepanelen in de uitloop voorkomen dat er watervogels landen om te foerageren

Er is ook een groot verschil of je klein- of grootverbruiker bent. “Een kleinverbruiker kan salderen. Grootverbruikers zijn duurder uit vanwege hogere energiebelasting en transportkosten. Zij krijgen ook maar 3 à 4 cent per teruggeleverde kWh.”

Misschien zijn de verdiensten van de zonnepanelen beter af te leiden uit de terugverdientijd. “Die is bij onze panelen met SDE ongeveer zeven jaar. Van de eerst geplaatste panelen zonder SDE is de terugverdientijd ongeveer tien jaar.”

Pionier in mosselkweek begint met zonnepanelen op staldak

Van Nieuwenhuijzen was in 2011 een van de eerste pluimveehouders met zonnepanelen op het staldak. Pionieren is hem niet vreemd, want voor hij met kippen begon op zijn extensieve akkerbouwbedrijf had hij zich enkele jaren gestort op mosselkweek op het land, iets heel nieuws: opfok van mossels tot 2 à 3 centimeter, hangcultuur op touw in bassins. Als proefproject op een kwart hectare. “Daar heb ik vijf jaar mee gestoeid. Bleek uiteindelijk niet interessant.”

Pionieren zit een beetje in de familie, want Van Nieuwenhuijzens voorouders waren zo’n 170 jaar geleden de eerste boeren in de Kramerspolder op het eiland Sint Philipsland. Daaraan herinnert de naam van de boerderij: La Solitude, Frans voor eenzaamheid. Van Nieuwenhuijzen is de vijfde generatie op deze boerderij.


  • Van Nieuwenhuijzen teelt eigen tarwe om aan de kippen te voeren. Hij heeft 450 ton opslag, genoeg voor twaalf maanden.

    Van Nieuwenhuijzen teelt eigen tarwe om aan de kippen te voeren. Hij heeft 450 ton opslag, genoeg voor twaalf maanden.

  • Het groene licht in het Fienhage-volièresysteem zou grondeieren moeten beperken. Van Nieuwenhuijzen merkt dat niet echt.

    Het groene licht in het Fienhage-volièresysteem zou grondeieren moeten beperken. Van Nieuwenhuijzen merkt dat niet echt.

Zonnepanelen in de uitloop mogen niet wegens EU-regelgeving

Als het aan Van Nieuwenhuijzen ligt wordt hij ook een van de eerste pluimveehouders met zonnepanelen in de kippenuitloop. Met als primaire reden: wilde watervogels weren uit de uitloop. Dat idee ontstond nadat het bedrijf in oktober 2017 getroffen werd door LPAI. “Ik wil met de zonnepanelen in de uitloop voorkomen dat er watervogels landen om te foerageren.” Bijkomstig voordeel is dat de zonnepanelen de kippen beschutting bieden en bescherming tegen roofvogels. Natuurlijk ziet hij het als verdienmodel ook zitten.

Momenteel is er veel animo voor zonnepanelen op het land, maar de provincies willen eerst de daken vol leggen, dan pas het land. Dit door de subsidies voor daken te verhogen ten koste van de subsidie voor zonne-akkers.

De EU is bezig met aanpassen van de handelsverordening. Wie weet komt er ruimte voor

In kippenuitlopen zijn zonnepanelen vooralsnog niet toegestaan. In de EU-handelsnormen worden zonnepanelen gezien als dubbeldoelgebruik en dat mag alleen voor gras, fruit en houtige gewassen. Bij biologische houderij mag het wel, maar die valt niet onder de EU-handelsverordening.

KAT, de Duitse controle-organisatie, heeft al wel regels voor zonnepanelen in de kippenuitloop opgesteld: maximaal 20% van het oppervlak en gelijkelijk verdeeld. Van Nieuwenhuijzen heeft al uitgerekend dat hij dan 1.250 zonnepanelen per hectare mag plaatsen, in totaal 21.000 panelen op zijn 16,8 hectare grote uitloop of nog meer als rekening mag worden gehouden met de schuine stand.

Zonnepanelen in de uitloop is vooralsnog echter toekomstmuziek. “De EU is bezig met aanpassen van de handelsverordening. Wie weet komt er ruimte voor.”

Van Nieuwenhuijzen wil graag pilotbedrijf zijn met zonnepanelen in de uitloop. “Maar dan moet de belastingdienst eerst wijzigen dat bij zonneweiden de agrarische bestemming eraf gaat. Die heb je immers nodig voor de kippen.”

Of registreer je om te kunnen reageren.