Pluimveehouderij

Achtergrond 4 reacties

‘Zonder hulp zou je er helemaal aan onderdoor gaan’

Het zijn onzekere weken voor de familie Van Roekel. Hun volledige pluimveebedrijf zit op slot omdat er fipronil in alle vier de stallen is gebruikt. “Je bent afhankelijk van hulp van vrienden, familie en kennissen. Anders zou je er helemaal aan onderdoor gaan,” zegt Brand van Roekel.

“Nog geen uitslagen binnen,” zegt Gijsbert van Roekel tijdens het gesprek aan de keukentafel, op zijn telefoon kijkend. Opnieuw spanning, want hij verwacht vandaag (woensdag 20 september) nieuwe monsterresultaten die moeten aangeven of er nog fipronil, of de verwerkte vorm fipronil-sulfon, in de kippen zit. Drie koppels op het pluimveebedrijf van maatschap Van Roekel in het Lunteren (Gelderland) zijn net geruid, een vierde koppel jonge hennen zit bijna vier weken in de stal. Van alle vier de stallen worden nieuwe uitslagen verwacht. Het hele pluimveebedrijf, met 123.000 legkippen, blijft vooralsnog geblokkeerd.


  • Van links naar rechts: Brand, Gea, Joke en Gijsbert, tussen de voorraad van honderdduizenden eieren in het eierlokaal, die mogelijk vernietigd moeten worden. - Foto's: Hans Prinsen

    Van links naar rechts: Brand, Gea, Joke en Gijsbert, tussen de voorraad van honderdduizenden eieren in het eierlokaal, die mogelijk vernietigd moeten worden. - Foto's: Hans Prinsen

  • De map met uitslagen van monsters op fipronil ligt op tafel voor het gesprek met Boerderij.

    De map met uitslagen van monsters op fipronil ligt op tafel voor het gesprek met Boerderij.

Net fors geïnvesteerd

Net dit jaar nog investeerden Brand (61), Joke (60) en zoon Gijsbert (29) van Roekel flink in overdekte uitlopen voor drie van de vier stallen, zodat er nu in twee stallen kippen volgens het Beter Leven-keurmerk 1 ster gehouden kunnen worden, en in de laatste Freiland-hennen. Een stukje risicospreiding? “Dat hadden we wel gedacht,” zegt Brand, aangevuld door zoon Gijsbert: “En een stukje investeren in de toekomst, we zien het die kant opgaan.”

De eerste koppels Freiland en Beter Leven-dieren zitten in de stal, maar veel plezier hebben de Van Roekels er nog niet van kunnen hebben. Met respectievelijk 22 en 27 weken moesten de twee Beter Leven-koppels en de Freiland-hennen noodgedwongen in de rui. Alle drie de stallen waren behandeld door ChickFriend. Joke: “Op 27 juli kwam het in het nieuws, toen sloeg de schrik ons om het hart.” Grootste vrees was toen echter nog met name de blokkade van het bedrijf, niemand overzag op dat moment de nasleep die de hele affaire zou gaan hebben.

Uitzichtloze situatie

Nu twee maanden later, is de situatie wel een beetje uitzichtloos te noemen, zegt Gijsbert. “Je bent hartstikke druk met extra werk: schoonmaken, dingen regelen en uitzoeken.” En dat terwijl er al drie maanden geen cent eiergeld meer is binnengekomen. “Je zit op slot met hele bedrijf, het kost aan alle kanten geld en er komt niets binnen.” De familie heeft wel veel steun gevoeld van familie en bekenden, zowel in de vorm van een meelevend kaartje of telefoontje, als van mensen die fysiek kwamen helpen met al het extra werk: schoonmaken van de stal, eieren kapot gooien voor afvoer naar Rendac, mest uit de stallen scheppen. Brand: “Je bent afhankelijk van hulp van vrienden, familie en kennissen. Anders zou je er helemaal aan onderdoor gaan.”

‘Je bent afhankelijk van hulp van vrienden, familie en kennissen. Anders zou je er helemaal aan onderdoor gaan’

Wachten op vrijgave scharrelstal

De laatste weken lijkt er een sprankje hoop te gloren. De scharrelstal (2 etages, met in totaal 71.000 hennen) stond leeg toen de spreekwoordelijke fipronil-bom barstte. Op stel en sprong is die schoongemaakt met alle denkbaar mogelijke middelen, voordat de jonge hennen kwamen. De levering kon nog een week uitgesteld worden. Ook die stal blijft echter vooralsnog geblokkeerd. De NVWA wil op zijn vroegst vier weken na datum van opzet monsters nemen om te zien of de stal vrijgegeven kan worden: vrijdag de 22ste. Dat frustreert: “Je hebt een schone stal, hennen die ook in de opfok niet behandeld waren. We hebben zelf twee onofficiële monsters genomen, die zaten onder de norm op zowel twee weken als ruim 3 weken,” aldus Brand. “Vrijdag komen ze bemonsteren, en zoals het nu lijkt mogen we alleen daarna geproduceerde eieren afleveren. Als dit zo doorgaat moeten we ruim 1 miljoen eieren weggooien.” Dat bovenop de 750.000 eieren die al naar Rendac zijn gegaan. De Van Roekels hebben oud-NVP-secretaris Jan Brok, nu consultant, ingeschakeld in de hoop dat hij hen kan helpen de NVWA nog op andere gedachten te brengen, hopend dat het niet zover hoeft te komen dat de prima eieren waarmee het eierlokaal vol staat vernietigd moeten worden.


  • Er gingen al 750.000 eieren naar de Rendac. Vrijdag 22 september komt de NVWA bemonsteren. Als alleen na vrijdag geproduceerde eieren verkocht mogen worden, moet de familie Van Roekel nog eens ruim een miljoen eieren weggooien die nu in het volle eierlokaal staan.

    Er gingen al 750.000 eieren naar de Rendac. Vrijdag 22 september komt de NVWA bemonsteren. Als alleen na vrijdag geproduceerde eieren verkocht mogen worden, moet de familie Van Roekel nog eens ruim een miljoen eieren weggooien die nu in het volle eierlokaal staan.

  • Het pluimveebedrijf van de familie Van Roekel in Lunteren, met vooraan de uit 2010 daterende etagestal. Deze stal werd in juli 2016 behandeld door ChickFriend, en stond leeg toen van de zomer naar buiten kwam dat ChickFriend fipronil had toegevoegd aan het natuurlijke middel waarmee ze  werkten. Met man en macht is de stal schoongemaakt voordat de nieuwe hennen kwamen.

    Het pluimveebedrijf van de familie Van Roekel in Lunteren, met vooraan de uit 2010 daterende etagestal. Deze stal werd in juli 2016 behandeld door ChickFriend, en stond leeg toen van de zomer naar buiten kwam dat ChickFriend fipronil had toegevoegd aan het natuurlijke middel waarmee ze werkten. Met man en macht is de stal schoongemaakt voordat de nieuwe hennen kwamen.

  • De jonge Beter Leven-hennen, die met 22 weken al geruid werden. Dat was spannend, want niemand had ervaring met het ruien van zulke jonge kippen. Maar de kippen bleven ook tijdens het ruien mooi in de veren, met enkel nu wat meer donsveertjes.

    De jonge Beter Leven-hennen, die met 22 weken al geruid werden. Dat was spannend, want niemand had ervaring met het ruien van zulke jonge kippen. Maar de kippen bleven ook tijdens het ruien mooi in de veren, met enkel nu wat meer donsveertjes.

  • De witte scharrelhennen in de etagestal, nu 22 weken oud. Ondanks dat deze kippen niet behandeld zijn met fipronil, en de stal schoon is gemaakt voor hun komst, blijft ook dit deel van het bedrijf nog geblokkeerd. Vrijdag de 21e is de vierweken-termijn na opzet verstreken en komt de NVWA monsters nemen.

    De witte scharrelhennen in de etagestal, nu 22 weken oud. Ondanks dat deze kippen niet behandeld zijn met fipronil, en de stal schoon is gemaakt voor hun komst, blijft ook dit deel van het bedrijf nog geblokkeerd. Vrijdag de 21e is de vierweken-termijn na opzet verstreken en komt de NVWA monsters nemen.

Goede eieren moeten vernietigen

Maar die starre houding van de Nederlandse autoriteiten irriteert. Ook omdat de eieren per se naar Rendac moeten, de vernietiging in. Brand pakt de Europese verordening erbij, een dochter van hem heeft het uitgezocht: de eieren mogen niet in de voedselketen komen. “Als onze belangenbehartigers het niet voor elkaar krijgen, zullen we volgende week € 12.000 moeten betalen om goede eieren te laten vernietigen. Terwijl ze ook gratis of voor een paar cent naar de pet industry of in het nertsenvoer zouden kunnen.”

Petitie steun in de rug

Wat een steun in de rug heeft gegeven is de actie van zus Gea, zegt Gijsbert. “Dat geeft weer moed om te vechten.” Gea van Maanen is de initiatiefneemster van de online petitie waarmee de Nederlandse overheid wordt opgeroepen pluimveehouders die fipronil in hun stallen hebben financieel tegemoet te komen. “Ik wilde niet meer machteloos staan toekijken hoe het bedrijf van mijn ouders en broer kapot gaat. Maar ook hoe de mensen zelf eraan kapot gaan,” zei ze al eerder over dat initiatief. De petitie is door bijna 4.000 mensen ondertekend en de teller loopt nog op.

Online petitie

Dochter en zus Gea van Maanen nam vorige week het initiatief voor een online petitie om de Nederlandse regering op te roepen pluimveehouders met fipronil in de stallen toch financieel tegemoet te komen. Ze is zelf geen pluimveehoudster maar wel werkzaam in de pluimveesector, bij een kuikenbroederij, en ziet bovendien wat de situatie met haar familie doet. Van Maanen: “Ze lopen aan alle kanten tegen een muur aan, en hulp is er niet. We hopen dat het hierdoor weer vol in de media komt, zodat de regering en de NVWA er toch weer over moeten gaan denken. Want dat de regels overdreven streng zijn, dat is duidelijk. En aan de angst en de onzekerheid komt voorlopig geen einde.”

Beschuldigingen doen zeer

Wat zeer doet: opmerkingen dat het min of meer eigen schuld is, dat pluimveehouders beter hadden moeten weten. En dat terwijl de NVWA zelf in 2016 zelf getipt was over fipronilgebruik. Gijsbert: “De NVWA gooit het erop dat ze het met de kennis van toen niet kon weten, maar wij hadden dat blijkbaar wel gemoeten.” Zijn vader daarover: “We kenden tot eind juli het hele woord fipronil niet. Ze zeggen nu dat we het middel hadden moeten onderzoeken. Als ik naar een laboratorium ga zeggen ze: waar wilt u dit op onderzoeken. Ik zou fipronil nooit aangegeven hebben. Voor die tijd gebruikten we groene zeep, spiritus. Als ze daar hetzelfde door hadden gedaan hadden we gezegd: goh die jongens hebben goede groene zeep, moeten we weer hebben.”

‘De NVWA gooit het erop dat ze het met de kennis van toen niet kon weten, maar wij hadden dat blijkbaar wel gemoeten’

Schade blijft oplopen

Ondertussen zien ze de schade oplopen. De teller loopt nu richting de € 500.000 schatten ze in. Tot nu toe hebben bank en toeleveranciers zich welwillend getoond. “Ik moet er niet aan denken dat dat richting de € 1 miljoen gaat,” verzucht Brand. “Je bent nu op een punt dat je een streep wilt zetten: dit is de schade, en weer vooruit wil. Maar die lijn blijft naar voren schuiven. Je eigen mentale gesteldheid lijdt er ook onder.” Zijn vrouw Joke beaamt dat. “Je bent moe, krijgt een kort lontje, bent zo langzamerhand uitgedaan. En je wordt steeds tegengewerkt, de overheid schoffelt de grond onder je voeten vandaan.” Hoe ze richting de toekomst kijken? Gijsbert: “Dat ligt eraan. Als dat koppel (de scharrelhennen, red.) wordt vrijgegeven komt er weer perspectief.”

Laatste reacties

  • Almagro

    Dat de NVWA fouten heeft gemaakt, zeker. Maar de pluimveehouder heeft niet goed (genoeg) opgelet wordt hem/haar verweten. Oké, ik kan het begrijpen zeker wanneer een buitenstaander zo denkt.
    Maar hoe zwaar moet dit hem/haar aangerekend worden, hoelang en hoe zwaar moeten ze boeten? Ze hadden het kunnen/moeten weten is de stellige overtuiging van verantwoordelijke bewindslieden . Ondernemers risico, maar zeker ja we vinden het ook wel sneu. Maar sneu is het goede woord niet meer, het wordt op veel bedrijven catastrofaal. Dat houd in dat op veel bedrijven een doorstart niet meer mogelijk blijkt...
    Nu een paar feiten:
    ook op de Schothorst, Universiteit Wageningen is het middel gebruikt, op een onderzoeksinstituut dus.
    Ook de biologische pluimveehouders hebben als eerste en relatief op meer bedrijven het middel gebruikt. Ook zij hebben niet opgelet. Maar wie hoort hier te controleren ? Juist : de SKAL en deze valt dus rechtstreeks onder het ministerie van EZ. En daar was Van Dam verantwoordelijk toch, diegene die de pluimveehouders verwijt de controle niet op orde te hebben!
    De nieuwe minister van landbouw zou toch op z'n minst deze zaken mee moeten nemen en het standpunt "geen hulp van overheidswege " kunnen heroverwegen.
    De "fout" door deze groep ondernemers begaan was toch niet zo groot dat ze er maar aan kapot moeten gaan?

  • Zuperboer

    Wat een moed hebben jullie. Diep respect.

  • kakelvers

    Moedbenemende situatie. Je werkt naar een doel, maar je bereikt het niet. Lichamelijk en geestelijk trekken de getroffen pluimveehouders het niet meer. En dat is begrijpelijk. Niemand kan maanden onder zulke zenuwslopende omstandigheden zwaar lichamelijk werk leveren. En waar gaat het over? In sommige gevallen is de uitslag 0.0056, dat is te hoog. Onbegrijpelijk.

  • Probe

    Leuk om ongenoegenin reactie te geven. Lekker gemakkelijk in de stoel. Waarom staat heel agrarisch Nederland niet op achterste benen en gaan we met 50.000 man naar kantoor Nvwa. Wat vandaag deze mensen treft kan morgen u gebeuren.
    Zo willen wij toch geen voedsel meer produceren.
    Ik kan hier echt niet meer bij.

Of registreer je om te kunnen reageren.