Home

Achtergrond 15 reacties

Vreedzaam maar resoluut naar Den Haag

Voorbereidingen voor de protestactie op 1 oktober zijn in volle gang. Maar wat motiveert boeren eigenlijk om te gaan? En wat kunnen we leren van vorige boerenprotesten? De boer aan het woord.

Boeren zijn het zat. Met die zin is de algemene opvatting samen te vatten, maar wat is de sector nou precies ‘zat’? Het idee voor de protestactie is ontstaan bij actiegroep ‘Farmers Defence Force’, wat uiteindelijk uitmondde in de actiewebsite www.agractie.nl. En met succes: er is veel animo en steun vanuit de gehele sector voor de actie. Bedrijven als ForFarmers, De Heus, Vion, Gebroeders Fruite, Trioliet en Voergroep Zuid meldden zich aan als partner voor de actie en spreken hun steun uit. Ook de regionale boerenorganisaties, onderwijsinstellingen, loonwerkbedrijven en transportbedrijven sluiten aan.

Redenen voor protest

Agractie heeft de redenen en standpunten samengevat op de website. De actievoerders willen de boer-burgerkloof verkleinen, balans in het maatschappelijk debat, een verenigde stem vanuit de agrarische sector laten horen, de Nederlandse boeren weer trots maken, positieve beïnvloeding van de politiek en, tenslotte, een langdurige, grootschalige en landelijke promotiecampagne.

Standpunten van actievoerders

De actievoerders nemen daarbij vijf stellige standpunten in. Op de eerste plaats staat: geen gedwongen verdere inkrimping van de veestapel. De uitspraak van Tjeerd de Groot (D66) over een halvering van de veestapel heeft voor veel boeren de emmer doen overlopen. Ten tweede willen de actievoerders betrouwbaar en onafhankelijk onderzoek naar CO2- en stikstofemissie, en geen rekentools. Ook moet het beleid rond gewasbeschermingsmiddelen gebaseerd zijn op wetenschappelijke feiten, niet op aannames en emoties. Bijkomend nadelig effect is dat de media dergelijke uitspraken groots oppakken. Bovendien moeten onwerkbare regels worden herzien, in afstemming met de hele sector. En tot slot willen de actievoerders duidelijkheid voor de lange termijn in afstemming met alle belanghebbenden.

‘Regelgeving moet gebaseerd zijn op feiten, niet op emotie’

Toekomstig melkveehouder Floor Bosma uit Kampen (Ov.) gaat naar Den Haag om het begrip voor de boer te versterken en om duidelijk te maken dat onderzoek degelijk en betrouwbaar moet zijn.

Floor Bosma - Foto: Ruud Ploeg
Floor Bosma - Foto: Ruud Ploeg

Hoe ga je 1 oktober naar Den Haag?

“Als het kan, wil ik met de trekker gaan, omdat je dan meer duidelijk kunt maken met bijvoorbeeld spandoeken. Als het niet lukt vanwege transport of werkzaamheden thuis, dan ga ik met de bus.”

Waarom doe je mee met de actie?

“Ik vind het onterecht dat boeren zo vaak de schuld van alles krijgen. Er wordt van alles geroepen in de politiek en in de media, maar vaak zijn die uitspraken niet gebaseerd op de waarheid of op betrouwbare cijfers. Als we een oplossing willen, moeten we met z’n allen rondom de tafel gaan zitten en keuzes maken op basis van feiten. Het moet geen welles-nietesspelletje worden tussen partijen.”

Wat wil je bereiken?

“Ik hoop dat er meer begrip komt voor de boer en dat mensen beter nadenken over de rol van de boer in de samenleving. Ook moeten uitspraken gebaseerd zijn op de waarheid, voordat iemand wat schreeuwt dat niet klopt. Bijvoorbeeld over de stikstofdiscussie. Ik heb gelezen dat er extra onderzoek komt of de cijfers wel kloppen. Ook blijkt dat andere activiteiten, zoals vliegvelden en festivals, veel stikstof uitstoten. Misschien moet daar ook eens wat aan gedaan worden.”

Hoe regel je thuis dat je deze dag weg kan?

“In principe moet ik gewoon werken bij mijn stagebedrijf (melkveehouderij). Maar in goed overleg en omdat ik genoeg uren heb staan, kan ik deze dag gelukkig naar Den Haag gaan.”

‘Positieve ontwikkeling van sector wordt niet gezien’

Akkerbouwer Peter Buysrogge uit Emmeloord (Fl.) is klaar met de slijk die boeren over zich heen krijgen. Hij vindt dat boeren meer waardering moeten krijgen voor de ontwikkelingen die al zijn doorgevoerd om de impact op de omgeving te verkleinen.

Peter Buysrogge - Foto: Mark Pasveer
Peter Buysrogge - Foto: Mark Pasveer

Hoe ga je 1 oktober naar Den Haag?

“Als het lukt, wil ik met de trekker gaan. Dat hangt sterk af van de werkzaamheden, of de trekker thuis moet blijven. Anders ga ik met de auto.”

Waarom doe je mee met de actie?

“Boeren, tuinders en veehouders krijgen te veel slijk over zich heen de laatste tijd. Het ene volgt het andere op, wat vaak in werking wordt gezet door mensen die hun woorden baseren op onjuistheden of emotie. Maar pakken de politiek en media wel op, en haalt dus de voorpagina’s van de kranten. Is dat nou nodig? Emotie moet geen plek hebben bij politieke beslissingen. Neem het voorbeeld van middelengebruik: het ene na het andere middel wordt afgekeurd, terwijl dat in andere Europese (export)landen niet zo is. Daardoor staan de afzet en ons inkomen onder druk.”

Wat wil je bereiken?

“Ik hoop dat er meer waardering komt voor wat boeren doen. Dat begint met betere educatie vanaf de basisschool. Daar moet eerlijk uitgelegd worden wat boeren doen en waarom zij dat doen. Wat beweegt een boer bijvoorbeeld om mest uit te rijden en middelen te gebruiken? Dat zijn vragen waar de feitelijke basis mist en kinderen het verkeerde beeld krijgen. Mijn zoontje kwam onlangs thuis met een verhaal dat Nederlandse boeren verantwoordelijk zijn voor de ontbossing in de Amazone in Brazilië. Bizar.”

Hoe regel je thuis dat je deze dag weg kan?

“Ik hoop dat het op die dag slecht weer is, zodat ik op het land niks kan doen. Dat is voor een akkerbouwer overigens wat gemakkelijker dan voor een veehouder. Zij hebben vaste voer- en melktijden.”

‘De consument stelt veel eisen, maar wil niet betalen’

Akkerbouwer Gijs de Zwart uit Kuitaart (Zld.) is uit op erkenning voor de boer. Volgens hem hebben mensen weinig waardering meer voor het eten, maar stellen zij wel veel eisen en kiezen uiteindelijk het goedkoopste product.

Gijs de Zwart - Foto: Duo Foto
Gijs de Zwart - Foto: Duo Foto

Hoe ga je 1 oktober naar Den Haag?

“Wij gaan met trekkers, bussen en auto’s. Samen met twee andere boeren uit de provincie Zeeland coördineer ik het transport. De trekkers worden met diepladers vervoerd. Daarvoor hebben we sponsors die vrachtwagens ter beschikking stellen.”

Waarom doe je mee met de actie?

“Ik vind het belangrijk dat wij als boeren van ons laten horen. Er komen steeds meer regels bij die onhandelbaar zijn. Dat gaat niet langer zo. Veel regels ontstaan uit opinies en meningen van mensen. Maar wij zeggen: meten is weten! Uiteindelijk leiden die extra regels ertoe dat we klem zitten op de Europese markt. Supermarkten kopen liever goedkope producten in het buitenland waar de regels een stuk minder zijn. Hoe kunnen we nou nog spreken van een Europa? Een ander voorbeeld is rode diesel: dit is in België nog toegestaan. Waarom in Nederland niet?

Wat wil je bereiken?

“Boeren moeten niet meer gestraft worden op onjuistheden. Boeren zijn juist welwillend om goed voor de natuur te zijn. Daar hebben wij belang bij. Een slechte bodem zou onze eigen bedrijfsvoering belemmeren.”

Hoe regel je thuis dat je deze dag weg kan?

“Mijn vader blijft thuis en runt het bedrijf deze dag. Op den duur wil ik, naast het akkerbouwbedrijf, mijn eigen kleinschalige loonwerkbedrijf opstarten.”

‘Een protestactie moet vreedzaam zijn’

Melkveehouder Ate Kuipers uit het Groningse Den Ham was begin 2018 een van de coördinatoren van de protestactie in Den Haag tegen de gaswinning in provincie Groningen. Ook was hij actief betrokken bij de protestactie in mei dit jaar in het Groningse Middelstum/Westerwijtwerd.

Ate Kuipers - Foto: Jan Willem van Vliet
Ate Kuipers - Foto: Jan Willem van Vliet

“De actie in Den Haag was om duidelijk te maken dat het afgelopen moet zijn met de schade die boeren en burgers ondervinden in de provincie Groningen. Voor de schade bij boeren was financieel niets geregeld, terwijl de provincie Groningen voor 80% bestaat uit boerenland. De actie was vreedzaam en we waren met zo’n 70 boeren en 40 trekkers op 12 diepladers afgereisd naar Den Haag. We mochten met alle trekkers naar het Malieveld, en twee trekkers mochten naar het Binnenhof.”

Kuipers noemt het een geluk dat de actie samen met milieudefensie was. “Zij hebben veel ervaring met protestacties. We hebben bovendien van tevoren goede afspraken gemaakt. Een protest met trekkers kan dus prima, maar houd de sfeer gemoedelijk en vreedzaam. Dan bereik je het meest.”

Dankzij de acties zijn de Groningse boeren nu in gesprek met het ministerie van Economische Zaken en Klimaat om programma’s los te krijgen voor de financiële vergoeding van de bevingsschade. “We hebben daartoe zes proefprojecten aangedragen. Het gaat om zes boerenbedrijven, variërend van akkerbouwer tot melkveehouders met en zonder mestkelders, die schade geleden hebben. In de projecten kijken we naar een geïntegreerde oplossing. Het proces gaat langzaam, maar het rolt wel. Het werpt langzamerhand zijn vruchten af.”

Op 1 oktober vertegenwoordigt Kuipers de Groningse NMV-melkveehouders en coördineert waar nodig het vervoer. “We willen in principe met trekkers komen, maar de exacte afstemming moet nog plaatsvinden.” Hij hoopt dat de Nederlandse burgers op de actiedag zien dat de boeren er echt zijn. “We hebben de laatste jaren veel flauwekul en onwaarheden over ons heen gekregen. Daar zijn we zat van! Ook gemanipuleerde metingen van stikstofgehaltes zijn we zat. Het vliegverkeer moet uitgebreid worden, terwijl veehouders moeten halveren. Dat klopt niet en mag niet op het bordje van de boer komen. Wij gaan Den Haag de rode kaart tonen.”

‘Je moet goed bedenken waar je voor gaat’

Sjaak Hoogendoorn heeft een biologisch melkveebedrijf in Ilpendam (N.-H.). Hoogendoorn was er vorig jaar bij tijdens de vergadering van de Provinciale Staten over bodemdaling. Boeren kwamen toen met de trekker naar het provinciehuis in Haarlem om te protesteren tegen het vernatten van de veenweiden.

Sjaak Hoogendoorn - Foto: Sjaak Hoogendoorn
Sjaak Hoogendoorn - Foto: Sjaak Hoogendoorn

Hoogendoorn maakte die dag tijdens het debat in het provinciehuis een statement. Zijn insteek in de discussie namens agrarisch natuurvereniging Water, Land & Dijken was duidelijk. “We moeten van bedreiging een kans maken om aan een toekomstbestendige landbouw te werken”, zei Hoogendoorn tijdens de vergadering van de Provinciale Staten in het provinciehuis. De actie geeft hem naderhand een goed gevoel. “We werden goed ondersteund.”

Hoogendoorn weet nog niet of hij dinsdag naar Den Haag gaat. Hij vindt de inhoud van de actie lastig te benoemen. “Je moet goed bedenken waar je voor gaat. Wat is je punt? Anders lijkt het op een schot hagel en dan is het maar zien of het schot het doel raakt.” Het doel van de actie in Haarlem was duidelijk, namelijk het niet onder water zetten van veenweidegebieden. Dit zou voor veel boeren het einde van hun bedrijf betekenen.

De grote opzet van de actie die op 1 oktober gepland staat zet Hoogendoorn wel aan het denken. Het uiten van alleen frustratie is voor hem geen doel om naar Den Haag af te reizen. “Het is goed om je te uiten, maar je moet een krachtig signaal afgeven om een statement te maken.”

Aandachtspunten

Op basis van reacties op protestacties in het verleden wordt streng geadviseerd om publieksvriendelijk te blijven. “Op een vreedzame manier bereik je het meest”, concludeert de Groningse melkveehouder Ate Kuipers. Hij protesteerde begin 2018 en dit voorjaar tegen de gaswinning in de provincie. Bovendien gaat en staat alles met een goede planning en coördinatie.

Medeauteur: Marleen Purmer

Al het nieuws, achtergronden en interviews over de boerenprotesten vind je in dit dossier.

Laatste reacties

  • farmerbn

    Waarom lezen we hier steeds dat het soft moet? Waarom geen boeren aan het woord van de harde kern? Boerderij zegt neutraal te zijn maar neigt eerder naar de linkse kant. Of krijgt boerderij opdracht om de boeren tam te houden (tegen betaling)?

  • massy

    Het is gewoon een dagje uit meer niet .

  • Henk.visscher

    Zo beginnen is harstikke goed, goed duidelijk maken dat dit de laatse vreedzame actie is, als er niet word geluisterd dan komen er meer actie,s maar dan keihard.
    want we zijn het strontzat

    Nu ook weer Rutte zegt de sector niet te kunnen geruststellen, ze kunnen straks maar zo iets bedenken wat verder gaat dan de commissie remkes, als ze dat flikkengaan we er keihard tegenaan

  • 306lsa

  • De nadruk dinsdag op de andere sectoren leggen, Schiphol, Eindhoven ,scheepvaart als de grote N vervuilers zijn maar die door de politiek en de media de wind uit de zeilen wordt gehouden.Het is op het moment alsof alleen de landbouw N vervuild.

  • Vhouder

    farmerbn geen franse toestanden graag

  • koestal

    Schiphol en Lelystad Airport zijn heilig bij Rutte.

  • 1455

    Vhouder-maar die weten wel wat actie voeren is
    en als het op de LTO manier gaat wordt het gewoon een uitje

  • massy

    1455 het word gewoon een uitje.

  • edke

    nu vreedzaam, als men niet naar de boeren wil luisteren dan de wegen dicht zetten, (alle boeren de trekker op straat zetten zodat er niks meer langs kan), net zo lang tot dat ze de boeren met rust laten.

  • farmerbn

    Je moet het meteen hard aanpakken want een tweede keer komt niet.

  • Jan-Zonderland

    @Farmerbn, in Frankrijk gaan de boeren ook weer de straat op en blijkbaar niet al te vredelievend. Hoe sta jij daarin en die jij daar ook aan mee ?

  • Bolder01

    Zelfs hier op prikbord zijn ze linkser dan links als men terechts of te hart reageert wordt je verwijdert. De rechtse artikelen worden overal verwijderd🤔

  • koestal

    En die Rutte blijft maar vriendelijk glimlachen,terwijl de boeren een dolksteek krijgen.

  • farmerbn

    Ja jan ik doe ook mee. Je koppelt je kieper aan de trekker en daar doe je alle rotzooi in die je hebt zoals die verbrande koek die overblijft, mest en een heleboel pakkentrouwtjes . Er komt altijd wel een mogelijkheid om de lading ergens te lossen. Daarnaast natuurlijk wat banden mee om in de fik te steken. Stakers winnen hier altijd want dat is de traditie. Enkele (burger)burgemeesters wilden een spuitvrije zone van 150 meter maar dat was nationaal juridisch niet in de haak dus mocht dat niet. Nu willen de ecolo's de wet veranderen zodat er wel een spuitvrije zone komt. De boeren willen enkele meters maar niet veel meer. We zullen zien hoe het afloopt.

Laad alle reacties (11)

Of registreer je om te kunnen reageren.