Akkerbouw

Achtergrond

In Iowa kost varkensmest geld

De droom voor elke Nederlandse veehouder: geld krijgen voor mest. In het Amerikaanse Midwesten kan het. Akkerbouwers zijn niet anders gewend.

Per gemiddeld bedrijf van 2.400 vleesvarkens € 20.000. Daar rekenen ze mee bij de Iowa Pork Producing Association (Ippa) in Des Moines, Iowa (VS). Dat zou ongeveer overeenkomen met de vergelijkbare waarde van kunstmest als je die zou moeten kopen.

Ongeloof

Het lijkt een veehoudersdroom. In Nederland is het gemiddelde varkensbedrijf € 40.000 per jaar kwijt aan de afzet van diezelfde mest. Een bedrag dat ze in Amerika nauwelijks kunnen geloven. Nog verbaasder gezichten krijg je als je vertelt dat akkerbouwers in Nederland duizenden euro’s kunnen verdienen alleen door mest te ontvangen. Of dat Nederland mest naar verre streken moet exporteren.
Artikel gaat verder onder de foto. Lees onderaan het verhaal van akkerbouwer en varkenshouder Chris Heisdorffer in Keota (Iowa).

Op de voorgrond afrijpende soja, op de achtergrond het gemengde bedrijf van Heisdorffer. Daar voor staat de trekker met Gea-bouwbemester klaar voor het bemestingsseizoen na de oogst. Foto's: Johan Oppewal
Op de voorgrond afrijpende soja, op de achtergrond het gemengde bedrijf van Heisdorffer. Daar voor staat de trekker met Gea-bouwbemester klaar voor het bemestingsseizoen na de oogst. Foto's: Johan Oppewal

Varkensstaat nummer 1

Iowa betekent mais en soja in eindeloze arealen op vruchtbare voormalige prairiegronden. Maar het is ook varkensstaat nummer 1. Er zijn 24 miljoen varkensplaatsen. Toch is er geen mestoverschot. Of het genoemde hoge bedrag altijd betaald wordt, is de vraag, geeft woordvoerster Joyce Hoppes van Ippa toe. Zeker in de meer veedichte delen van de staat niet. Ook daar is soms aanbod genoeg. Maar er wordt ook wel eens met nog hogere bedragen gerekend. En grosso modo is er eerder te weinig dan te veel mest, en willen akkerbouwers het graag hebben, ook tegen betaling.

Mestbeleid

Varkens houden geldt hier als de best renderende neventak voor akkerbouwers. De mest kan ter plekke de grond in. Ook in Amerika is er mestbeleid, al is dat niet zo strikt als in Europa, laat staan Nederland. Ruwweg houdt het in dat je niet mag lozen of dumpen, dat je niet op bevroren grond mag uitrijden en dat je de mest moet injecteren of snel onderwerken.

Mestgift bepaald door monsters

Veehouders met meer dan 1.000 varkens moeten bovendien een mestplan maken. Basis daarvan is bemonstering van de mest (monsters op drie niveaus in de mestput tijdens het uitrijden) en de bodem (elke hectare). Aan de hand van de uitslagen wordt dan per gewas een toegestane mestgift bepaald. Is het voorgaand gewas soja, dan geldt een veronderstelde extra N-bonus van 54 kilo stikstof per hectare. Die wordt in mindering gebracht op de toegestane gebruikshoeveelheid.

De varkenshouderijen zitten niet allemaal op een kluitje, maar ze zijn verspreid over het uitgestrekte land. De mest hoeft daarom nooit van ver te komen. Kringlooplandbouw zouden ze dat in Europa noemen.

Lang niet alle akkerbouwers hebben beschikking over mest

€ 13.000 voor de mest

Voor de mest betaalt de akkerbouwer soms reëel maar vaak virtueel. Een voorbeeld is het bedrijf van een akkerbouwer in Audubon, die in samenwerking met integratie Cactus Family Farms 4.800 varkens heeft. In zijn contract staat een bedrag van € 13.000 voor de waarde van de mest, die hij voor € 3,35 per kuub door een loonwerker op zijn land laat uitrijden. De eerder genoemde € 20.000 lijkt dus wel heel veel. Maar de kern van de zaak is: varkensmest kost hier geld.

Maar lang niet alle akkerbouwers hebben beschikking over mest, ook al zouden ze willen. Akkerbouwer Kate Danner, een eind verderop net over de Mississippi in Illinois, zou het wel willen hebben, maar weet niet waar het vandaan te halen. Toevallig is er in de buurt wel een groot varkensbedrijf. “Maar die heeft zijn afzet al lang rond”, aldus Kate met spijt in haar stem. Ze moet het noodgedwongen doen met alleen kunstmest, net als het merendeel van de akkerbouwers in de Cornbelt.

Chris Heisdorffer (37) heeft samen met zijn vader een bedrijf met 400 hectare akkerbouw (grotendeels eigen grond) en 4.400 varkens in Keota (Iowa, VS). Hij houdt de varkens op voergeld. Ze telen alleen soja en mais, elk goed voor de helft van het areaal.
Chris Heisdorffer (37) heeft samen met zijn vader een bedrijf met 400 hectare akkerbouw (grotendeels eigen grond) en 4.400 varkens in Keota (Iowa, VS). Hij houdt de varkens op voergeld. Ze telen alleen soja en mais, elk goed voor de helft van het areaal.

Eigen mest goed voor ruim € 200 per hectare

Varkens en akkerbouw op dezelfde locatie is een perfecte combinatie. De mais voor de varkens en de mest op het land. Chris Heisdorffer in Keota (Iowa) heeft 4.400 varkens, verdeeld over drie stallen op zijn akkerbouwbedrijf van 400 hectare met uitsluitend mais (resistent tegen stengelboorder en glyfosaat) en soja (resistent tegen glyfosaat).

Heisdorffer heeft een eigen 28 kuubs Gea-bouwlandbemester met schijven. Daarmee rijdt hij 3.500-5.000 gallons per acre (32-47 kuub per hectare) uit, om het jaar. Hij rijdt de mest in het najaar uit, na soja en vóór mais. Er is een rotatie van om en om soja en mais. Na mais volgt geen grondbewerking (no-till). Na soja wordt een deel van de percelen met een cultivator bewerkt. In geval van mais na mais kan de machine tussen de maisstoppels de mest injecteren. De mais komt dan het volgend voorjaar in rijen tússen en niet in de sleuven, met behulp van gps.


  • De Gea-bouwlandbemester. Met kartelschijven. De capaciteit is 28 kuub.

    De Gea-bouwlandbemester. Met kartelschijven. De capaciteit is 28 kuub.

  • In Iowa kost varkensmest geld

Hoge mestgift

De mestgift per keer is dus behoorlijk hoog voor Nederlandse begrippen. Omgerekend (uitgaand van Nederlandse gehaltes) kom je op 125-180 kilo fosfaat en 220-330 kilo N uit dierlijke mest per hectare per twee jaar. En dan is de ‘vlinderbloemigenbonus’ voor de soja van 50 kilo N per hectare nog niet eens meegerekend. In Nederland is de maximale fosfaatgift op bouwland 75 kilo en die voor stikstof 185 kilo per jaar.

Het is dan ook niet verwonderlijk dat dierlijke mest goed is voor het overgrote deel (85%) van de bemestingswaarde. Vader John Heisdorffer spreekt van ongeveer € 210 per hectare per jaar, op basis van kunstmestprijzen. Hij betaalt dit overigens niet aan de eigenaar van de varkens. Dat compenseert de betrekkelijk lage vergoeding per varkensplaats voor verzorging en onderdak van € 32 per varkensplaats per jaar.

Kort uitrijdseizoen

De bemester is puur voor eigen gebruik. Chris zit er 150 uur per jaar op, zegt hij lachend. Delen met collega’s heeft geen zin, want het uitrijdseizoen is maar kort. Dan moet hij vol aan de bak. Dat heeft te maken met de lange winter die eind oktober al kan invallen.

Heisdorffer kan 7.800 kuub mest opslaan, ruim genoeg voor een jaar. De twee oude stallen zijn niet onderkelderd, die hebben een buitenopslag. Gevolg is wel dat de gehaltes soms wat anders zijn dan bij de andere, veel nieuwere stal, waar een kelder van 2,5 meter onder zit.

Of registreer je om te kunnen reageren.