Akkerbouw

Foto & video 2062 x bekeken

Zeeland zet zoet en zout water op de kaart

De zoet-zoutverdeling van het Zeeuwse grondwater wordt in kaart gebracht. De gemaakte kaarten zijn vanaf eind 2016 beschikbaar voor belanghebbenden.

Foto

  • Om duidelijkheid te krijgen hoe gevarieerd de zoet-zoutwaterverdeling in de Zeeuwse ondergrond is, worden met een meetsonde onder een helikopter zoet-brak-zoutgrenzen in kaart gebracht. De provincie Zeeland is samen met een consortium initiatiefnemer van deze kartering.

    Om duidelijkheid te krijgen hoe gevarieerd de zoet-zoutwaterverdeling in de Zeeuwse ondergrond is, worden met een meetsonde onder een helikopter zoet-brak-zoutgrenzen in kaart gebracht. De provincie Zeeland is samen met een consortium initiatiefnemer van deze kartering.

    Foto: Anton Dingemanse
  • Het met TNO vergelijkbare Duitse Bundesanstalt fur Geowissenschaften und Rohstoffe, kortweg BGR, voert de metingen uit met de HEM. Dat staat voor Helikopter Electro Magnetic. Deze sonde is uitgerust met gps, een elektromagnetische zender-ontvanger en een laserhoogtemeter. De sonde hangt 40 meter onder de helikopter en ongeveer 40 meter boven de grond. Meten kan in klei tot een 60 meter diepte en in zand tot meer dan 100 meter.

    Het met TNO vergelijkbare Duitse Bundesanstalt fur Geowissenschaften und Rohstoffe, kortweg BGR, voert de metingen uit met de HEM. Dat staat voor Helikopter Electro Magnetic. Deze sonde is uitgerust met gps, een elektromagnetische zender-ontvanger en een laserhoogtemeter. De sonde hangt 40 meter onder de helikopter en ongeveer 40 meter boven de grond. Meten kan in klei tot een 60 meter diepte en in zand tot meer dan 100 meter.

    Foto: Anton Dingemanse
  • Het meten gebeurt door tijdens de vlucht per 4 meter een elektromagnetische golf de bodem in te zenden. Zout water heeft een betere elektrische geleiding dan zoet water en klei heeft een betere geleiding dan zand. De weerstand, uitgedrukt in ohm, wordt gemeten en opgeslagen voor uitwerking tot een 3D zoet-brak-zoutverdeling van het grondwater. Hier een weergave van gemeten data.

    Het meten gebeurt door tijdens de vlucht per 4 meter een elektromagnetische golf de bodem in te zenden. Zout water heeft een betere elektrische geleiding dan zoet water en klei heeft een betere geleiding dan zand. De weerstand, uitgedrukt in ohm, wordt gemeten en opgeslagen voor uitwerking tot een 3D zoet-brak-zoutverdeling van het grondwater. Hier een weergave van gemeten data.

    Foto: Anton Dingemanse
  • De ruwe data kunnen in een kleurenschema worden weergegeven. Het betreft hier een deel van het noordoostelijk kustgebied van Zeeuws-Vlaanderen, het gebied rond Ossenisse. Het roodachtig deel geeft zout en/of klei aan en het gelig-blauwe deel zoet en/of zand voor een bepaalde dieptefrequentie.

    De ruwe data kunnen in een kleurenschema worden weergegeven. Het betreft hier een deel van het noordoostelijk kustgebied van Zeeuws-Vlaanderen, het gebied rond Ossenisse. Het roodachtig deel geeft zout en/of klei aan en het gelig-blauwe deel zoet en/of zand voor een bepaalde dieptefrequentie.

    Foto: Anton Dingemanse
  • Het consortium dat het project onder de naam Freshem uitvoert, bestaat uit Deltares, TNO en BGR. Het team dat voor de participanten en daarmee voor het grote publiek de informatie gaat verwerken in een 3D zoet-brak-zoutverdeling en plattegronden bestaat uit mensen van Deltares en TNO, van links naar rechts Marios Karaoulis, Esther van Baaren projectleider, Joost Delsman en Willem Dabekaussen. Op de achtergrond de Sikorski S-76B waarmee de zoet-zoutvluchten worden uitgevoerd.

    Het consortium dat het project onder de naam Freshem uitvoert, bestaat uit Deltares, TNO en BGR. Het team dat voor de participanten en daarmee voor het grote publiek de informatie gaat verwerken in een 3D zoet-brak-zoutverdeling en plattegronden bestaat uit mensen van Deltares en TNO, van links naar rechts Marios Karaoulis, Esther van Baaren projectleider, Joost Delsman en Willem Dabekaussen. Op de achtergrond de Sikorski S-76B waarmee de zoet-zoutvluchten worden uitgevoerd.

    Foto: Anton Dingemanse
  • Voor een vlucht wordt uitgevoerd controleert piloot Martin Klenke de koppelingen en verbindingen van de verschillende bevestiging en datakabels die de sonde op 40 meter onder de helikopter houden en de data naar de heli sturen.

    Voor een vlucht wordt uitgevoerd controleert piloot Martin Klenke de koppelingen en verbindingen van de verschillende bevestiging en datakabels die de sonde op 40 meter onder de helikopter houden en de data naar de heli sturen.

    Foto: Anton Dingemanse
  • Aangezien de vluchten zo recht mogelijk en zo veel mogelijk op dezelfde hoogte dienen te worden uitgevoerd is het de taak van navigator Wolfgang Voss om obstakels op de vliegroute te signaleren. Ander vliegverkeer vormt nauwelijks hinder omdat ver onder de minimaal toegestane vlieghoogte wordt gevlogen, uiteraard wel met vergunning. Omdat de sonde ongeveer 40 meter boven de grond wordt bewogen kan in een enkel geval een hoog object op de grond in de weg staan en dat moet dan wel worden gedetecteerd.

    Aangezien de vluchten zo recht mogelijk en zo veel mogelijk op dezelfde hoogte dienen te worden uitgevoerd is het de taak van navigator Wolfgang Voss om obstakels op de vliegroute te signaleren. Ander vliegverkeer vormt nauwelijks hinder omdat ver onder de minimaal toegestane vlieghoogte wordt gevlogen, uiteraard wel met vergunning. Omdat de sonde ongeveer 40 meter boven de grond wordt bewogen kan in een enkel geval een hoog object op de grond in de weg staan en dat moet dan wel worden gedetecteerd.

    Foto: Anton Dingemanse
  • Zoals deze weergave van Noord- en Zuid-Beveland laat zien, wordt er niet gevlogen boven bebouwd gebied: steden, dorpen en industrie. Het heeft ook niet zoveel zin omdat hier veel stralingsbronnen voorkomen die het elektromagnetisch veld van de HEM-sonde verstoren.

    Zoals deze weergave van Noord- en Zuid-Beveland laat zien, wordt er niet gevlogen boven bebouwd gebied: steden, dorpen en industrie. Het heeft ook niet zoveel zin omdat hier veel stralingsbronnen voorkomen die het elektromagnetisch veld van de HEM-sonde verstoren.

    Foto: Anton Dingemanse
  • Het midden van deze grafiek laat een dergelijke storing zien. Dit kan worden veroorzaakt omdat bijvoorbeeld over een verkeersader of een hoogspanningsleiding wordt gevlogen. Op de definitieve kaart wordt de zoet-zoutgrens met een precisie van een hectare weergegeven en zal de betrouwbaarheid van de data apart worden weergegeven.

    Het midden van deze grafiek laat een dergelijke storing zien. Dit kan worden veroorzaakt omdat bijvoorbeeld over een verkeersader of een hoogspanningsleiding wordt gevlogen. Op de definitieve kaart wordt de zoet-zoutgrens met een precisie van een hectare weergegeven en zal de betrouwbaarheid van de data apart worden weergegeven.

    Foto: Anton Dingemanse
  • BGR-projectleider dr. Bernhard Siemon en databeheerder Hauke Petersen bespreken hier hun interpretatie van de vluchtgegevens. De gegevens die door de metingen beschikbaar komen, kunnen ook gebruikt worden voor het traceren van zoetwaterbellen in zout gebied of de mogelijkheid om zoetwaterberging te creëren tussen geschikte aardlagen.

    BGR-projectleider dr. Bernhard Siemon en databeheerder Hauke Petersen bespreken hier hun interpretatie van de vluchtgegevens. De gegevens die door de metingen beschikbaar komen, kunnen ook gebruikt worden voor het traceren van zoetwaterbellen in zout gebied of de mogelijkheid om zoetwaterberging te creëren tussen geschikte aardlagen.

    Foto: Anton Dingemanse
  • Op het scherm een kaart van Zuid- en Noord-Beveland. Hier is met lichte kleur duidelijk het kreekruggengebied op Zuid-Beveland herkenbaar. In dit gebied is zoet water voorhanden voor beregening terwijl in het rood gekleurde deel beregenen alleen mogelijk is met aangevoerd water.

    Op het scherm een kaart van Zuid- en Noord-Beveland. Hier is met lichte kleur duidelijk het kreekruggengebied op Zuid-Beveland herkenbaar. In dit gebied is zoet water voorhanden voor beregening terwijl in het rood gekleurde deel beregenen alleen mogelijk is met aangevoerd water.

    Foto: Anton Dingemanse
  • De opdrachtgevers zijn participanten in de publieke sector: provincie Zeeland, ZLTO, waterschap Scheldestromen, Rijkswaterstaat, Zeeuwse gemeenten, Deltafonds, VNSC en Evides. De uiteindelijke kaarten met zoet-zoutwaterniveau komen eind 2016 via websites van participanten gratis voor het publiek beschikbaar.

    De opdrachtgevers zijn participanten in de publieke sector: provincie Zeeland, ZLTO, waterschap Scheldestromen, Rijkswaterstaat, Zeeuwse gemeenten, Deltafonds, VNSC en Evides. De uiteindelijke kaarten met zoet-zoutwaterniveau komen eind 2016 via websites van participanten gratis voor het publiek beschikbaar.

    Foto: Anton Dingemanse

Of registreer je om te kunnen reageren.