Teler: onderzoek bestrijdingsmiddelen ook in ons belang

Het RIVM-onderzoek Bestrijdingsmiddelen en Omwonenden is niet alleen relevant voor omwonenden van velden waar gewasbeschermingsmiddelen worden gebruikt, maar ook voor de telers. Dat zei teler Matthé van Lierop uit Breezand donderdagavond 18 april bij de informatieavond van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) over dit onderzoek.Van Lierop was een van de telers die deelnamen aan het onderzoek. Hij reageerde op de constatering dat de concentraties van gevonden middelen bij telers zelf hoger bleek te zijn dan bij omwonenden. “Dat wil niet zeggen dat er relatie is tot de gezondheid van de mensen.” Geen gevaar voor volksgezondheidUit het onderzoek bleek dat van de onderzochte middelen in geen geval naar het oordeel van het RIVM sprake was van concentraties die een gevaar opleveren voor de volksgezondheid; niet bij telers en niet bij omwonenden. Het RIVM richtte zich op een beperkt aantal middelen, die zich goed lenen voor dergelijk onderzoek.Ik kan u vertellen: van mijn familie die naar de stad is vertrokken, zijn de meesten al overleden. Dus ik weet niet wat ongezonder is‘De lucht zit vol gevaren’Van Lierop reageerde op een omwonende die (overigens zonder onderbouwing) beweerde dat onder akkerbouwers veel ziektes als kanker voorkomen. De teler reageerde: “Die mevrouw zegt: ik weet van mensen in de agrarische sector met enge ziektes. Ik kan u vertellen: van mijn familie die naar de stad is vertrokken, zijn de meesten al overleden. Dus ik weet niet wat ongezonder is.”Een ander beweerde dat gewasbeschermingsmiddelen helemaal niet in het menselijk lichaam thuis horen. Van Lierop: “Dan moeten we allemaal weer in een berenvel rond gaan lopen; helemaal terug naar vroeger. De lucht zit vol gevaren. Nu halen we toevallig de gewasbeschermingsmiddelen er uit. Maar er zitten nog veel meer andere stoffen in de lucht. Zeg niet: we moeten naar 0, want dan moeten we met alles terug naar af.” Beter beeld van blootstelling omwonenden aan bestrijdingsmiddelen: in de buurt van bollenvelden zijn resten gevonden van bestrijdingsmiddelen in de buitenlucht rond woningen, in het stof op de deurmat en in het huisstof. https://t.co/GqqQHd25Cypic.twitter.com/fActUKYmvS— RIVM (@rivm) 11 april 2019In gezond klimaat oud wordenDe teler legde uit waarom hij meedeed aan het RIVM-onderzoek. “Het gaat ook om mijn gezondheid en om de gezondheid van mijn kinderen. We willen allemaal in een veilig en gezond klimaat oud worden, met onze kinderen. Er waren telers die problemen hadden met het onderzoek. Maar ik zeg: wees transparant. Als er zaken boven komen drijven die echt gevaarlijk zijn, dan moet je daar wat mee doen.”Vertrouwen geschonden door lekkenVan Lierop maakt zich wel zorgen over het vertrouwen van telers in soortgelijke onderzoeken. “Als er straks weer beroep wordt gedaan op agrariërs, kan ik me voorstelen dat er enige terughoudendheid is. Door het lekken is het vertrouwen wel geschonden. Er zijn gegevens voortijdig naar buiten gebracht – heel stemmingmakend. Dat is gevaarlijk voor de samenwerking.”Lek via ZemblaDelen van het onderzoek kwamen vroegtijdig naar buiten via het televisieprogramma Zembla. RIVM-onderzoeker Charles Bodar betreurt het lek. Hij legde uit dat de kring van mensen die het rapport voor publicatie onder geheimhouding in handen had groot was, omdat vanwege het maatschappelijke belang veel groepen bij het onderzoek betrokken waren. Daarmee werd draagvlak voor het onderzoek gecreëerd, maar was meteen ook de kans op een lek groter.Wij willen graag het hele verhaal vertellen met alle nuancesMet het lek dreigde volgens Bodar informatie in snippers naar buiten te komen, waarbij de pers grote delen van de nuance weglaat en dus een eenzijdige berichtgeving van de resultaten naar buiten kwam. “Dat vinden we niet fijn, want wij willen graag het hele verhaal vertellen met alle nuances.” Bodar vond het lek ook vervelend omdat de telers en omwonenden was beloofd dat zij eerst op de hoogte zouden worden gesteld van de metingen voor hun individuele situatie, voordat het onderzoek naar buiten zou komen. Door het lek kon die belofte geen gestand worden gedaan.