Droogte, slechte structuur en lage prijs in Zeeland

In Zeeland wordt de ernst van de schade door de droogte in de gewassen zichtbaar. De start was door de slechte structuur al niet best. Lage prijzen voor graan en bieten vergroten het drama dat zich aftekent. “We moeten toch ook naar een andere invulling van het bouwplan gaan kijken”, zegt Vincent Coolbergen, directeur van Koninklijke Maatschap De Wilhelminapolder.Coolbergen heeft zijn suikerbieten in drie categorieën: gewoon goed, redelijk goed en slecht. Door de combinatie van slechte structuur en droogte moest hij op de zware grond op een gegeven moment stoppen met zaaien. Er was geen fatsoenlijk zaaibed te maken. Na 12 millimeter regen heeft hij de laatste dagen van april het zaaien afgemaakt. Nu is het eind mei en Coolbergen kan niet anders dan vaststellen dat er van die laatste bieten ‘niets terechtkomt’. “Hier komt wat anders. Timoteegras of luzerne voor de drogerij. Maar ook daarvoor moet er dan wel regen komen.”Magere oogst, slecht betaaldDe directeur van het 1.400 hectare grote akkerbouwbedrijf Koninklijke Wilhelminapolder vlakbij Goes, praat voor groeiseizoen 2020 over de combinatie van de uitzonderlijke droogte, de ongekend slechte bodemstructuur op vooral de zware grond en de marktomstandigheden. De magere oogst die dit seizoen wordt verwacht, gaat ook nog eens slecht betaald worden. De situatie in de Wilhelminapolder staat model voor die in grote delen van Zeeland. De mogelijkheden om te beregenen zijn beperkt.
Waar de bieten ‘goed’ staan was beregenen nodig om ze boven te krijgen. Voor de categorie ‘redelijk goed’, heeft Coolbergen zijn normen wat moeten oprekken. In andere jaren zou hij ze ondermaats noemen. 50.000 planten per hectare is te weinig, waarvan hele stukken met een grote groeiachterstand. Maar goed, de bieten die er nu staan, gaan het wel redden, zo is de inschatting. “Die hebben beet, die vinden het water op 60-70 centimeter diepte. Maar bij alle slechte structuur en droogte worden we getroffen door lage prijzen. Een deel van de bieten is verloren en voor wat we straks wel leveren, krijgen we op zijn best de garantieprijs. De suikerprijzen zijn laag en door de corona hoeven we van de bijdrage van Aviko aan de bietenprijs niets te verwachten.” _{Tekst gaat verder onder de foto‘s.}
Vincent Coolbergen van de Wilheminapolder telt suikerbieten. "Nou ja tellen, er staan hele stukken geen planten. Misschien 20.000 per hectare. Dit wordt dus niks meer." - Foto': Peter RoekBruine bonen. Grote spreiding in opkomst. Coolbergen: "Beregenen kan hier niet. Ik heb gezegd: stop ze maar diep in de grond, echt meer dan 5 centimeter. En goed aandrukken."Tweewassigheid in plantuien. Coolbergen rekent met een latere en lagere opbrengst dan normaal. Het gewas ziet er door tweewassigheid rommelig uit. "Ik zie er nu na twee keer beregenen wel wat meer op kleur komen."27 mei 2020: de aardappelen komen na bereregening net uit de rug. Voor opkomst is het gewas al beregend voor goede aansluiting in de rug. "Ongekend hier", zegt Coolbergen.Zeer korte tarwe. Coolbergen verwacht korrelopbrengsten die zo'n 30 % achterblijven bij normaal.Oost-Europese opbrengstenLinks en rechts van de Philipskreekweg komt de tarwe in de aar. Het gewas is amper kniehoog, stro gaat er amper vanaf komen. Voor de korrels voorspelt Coolbergen Oost-Europese opbrengsten. “Ik denk 6 à 7 ton per hectare, hooguit 8. De top is er af, 30% minder kilo‘s. En inderdaad bizar weinig stro. Ik heb dat nog nooit zo gezien in Nederland. En als er nou via de prijs nog wat compensatie zou komen. Maar die staat door de corona juist onder druk. Door het overaanbod aan olie gaat er minder graan weg voor bio-ethanol. Dat geeft wereldwijd een druk op de graanprijs. Ik hoor dat het in Roemenië heeft geregend, dat betekent een ton per hectare erbij. Maal een miljoen hectare, dat heeft ook een prijseffect. Er staat niks tegenover onze lage opbrengsten.”Dat het graan er zo beroerd voorstaat komt mede door de late zaai na de laat geoogste bieten vorig jaar. Dat effect voedt Coolbergens groeiende scepsis voor de suikerbietenteelt. “Het rendement van de teelt zelf staat onder druk, en door de steeds vaker moeilijke oogst beïnvloedt het gewassen ook teelten erna, ook aardappelen. Voor het goede effect op de bodem van de diepwortelende biet, kan ik ook wel een goede groenbemester zetten.”We zullen water actief in de bodem moeten gaan opslaan om genoeg over te houdenAnders naar bouwplan kijkenNieuw voor Coolbergen is het dit jaar ook dat hij zijn aardappelen heeft moeten beregenen om ze boven te krijgen. Hij verwacht dat de pootaardappelen voor volgend jaar duur worden, dus met name het pootgoed voor eigen gebruik mag niet mislukken.
Op het bedrijf draaien al weken zes regeninstallaties. Bieten zijn beregend om te kiemen, plantuien worden voortdurend beregend. De vraag is hoe lang dat vanuit de zoetwaterbel onder een deel van het bedrijf goed blijft gaan. “We zullen op den duur ook water actief in de bodem moeten gaan opslaan om genoeg over te houden. En we moeten ook kijken naar veranderingen in het bouwplan, om te kunnen omgaan het het veranderende klimaat, meer peulvruchten bijvoorbeeld.”