Centrale opfok levert bewezen stieren

De vleesveestamboeken fokken 10 jaar gezamenlijk jonge dekstieren op. Door de opfokgegevens zijn de stieren gewild en drukken ze steeds meer hun stempel op de fokkerij.Het centraal opfokken van vleesveestieren kent een lange geschiedenis. Zowel het Blonde d’Aquitaine- als het Limousinstamboek startten er al mee in de jaren ’90. In 2000 startte de Centrale Opfok Toldijk (COT) en sloten ook andere stamboeken aan. In 2014 verhuisde de COT naar het Gelderse Laren. Duidelijkheid over potentieVanuit het Blonde- en Limousin-stamboek was al duidelijk geworden dat de gegevens die tijdens de opfokperiode van circa vijf maanden worden verzameld veel duidelijk maken over de potentie van de jonge stier en over zijn vererving. Van KI-stieren zijn fokwaarden wel bekend, maar over de fokstier die bij een collega-fokker wordt gekocht is weinig bekend. Door de stieren gedurende de centrale opfokperiode bij de COT te wegen en aan het eind in te schrijven, krijgen fokkers meer handvatten voor de inzet van de stier. Naast groei en exterieur worden de stieren ook beoordeeld op karakter, een punt dat door veel potentiële kopers goed wordt gewaardeerd. Geveild na opfokNa de opfok worden de dieren geveild. Elke veiling gaan er zo’n 10 tot 15 stieren onder de hamer. Het Blonde d’Aquitaine-stamboek blijft hoofdleverancier. Het Limousin-ras veilde tussen 1998 en 2010 uit de eigen centrale opfok 309 stieren. Vanuit de COT zijn er inmiddels 21 en in de laatste drie jaar 10 geveild. _{Tekst gaat verder onder de foto} De Limousinstier Orio LCO werd dit voorjaar geveild. In zijn stamboom komen 3 COT-stieren voor. - Foto: Theo JanssenIn de eerste gezamenlijke jaren leverden ook de stamboeken voor Verbeterd Roodbont, Piemontese, Charolais en Hereford stieren aan. Inmiddels zijn het Charolais, Hereford en Verbeterd Roodbont gestopt, omdat de stamboeken slechts met moeite een paar stieren in de opfok kregen. De kosten voor de opfok van € 4,50 per dag spelen hierbij een rol en ook het feit dat potentiële kopers moeite hebben met de prijs die mede door de opfok een paar honderd euro hoger ligt dan in de één op één-verkoop. ‘Overtuigd van meerwaarde centrale opfok’“Persoonlijk ben ik overtuigd van de meerwaarde van centrale opfok maar bij andere fokkers gaat dat wat moeizamer. Die willen dat extra geld niet betalen voor de resultaten van het dier, wat betreft groei en ontwikkeling. Er lijkt ook wel wat angst te zitten om te bieden op een veiling. Terwijl juist op de online veiling hogere prijzen werden geboden. De anonimiteit voelt blijkbaar veiliger én je ziet niet tegen wie je opbiedt”, stelt Jan Nijhof, coördinator COT voor het Piëmontese-stamboek.Persoonlijk ben ik overtuigd van de meerwaarde van centrale opfok maar bij andere fokkers gaat dat wat moeizamer^{Jan Nijhof, coördinator COT voor het Piëmontese-stamboek}Ook in de Limousinfokkerij zien zowel het stamboek als de Limousinvereniging de voordelen van een centrale opfok. “Uit de periode waarin het Limousinstamboek zelf nog een opfok had, deden die stieren het altijd beter dan de niet-geteste stieren”, weet COT-coördinator Jan Smeenk. Meer stieren naar COT krijgenIn de fokwaarde-index van 2020 staan 91 centraal opgefokte stieren met een index van 104. Ter vergelijking: KI-stieren en importstieren hebben een index van 103, overige Nederlandse fokstieren een index van 101. Zowel het stamboek als de vereniging zet zich in om meer stieren naar de COT te krijgen. Het lastige daarbij is uiteindelijk volgens stamboekvoorzitter Teus Dekker dat een stier ooit een keer uit het stamboekzicht verdwijnt omdat hij op de meeste bedrijven maar kort van dienst kan zijn. _{Tekst gaat verder onder de foto} De Piemontoese PCO Jubel werd in 2012 geveild. Met 15 geregistreerde nakomelingen staat hij op de 7e plaats in de stierindex. - Foto: Koos GroenewoldCOT-stieren vallen opOndanks de strubbelingen om fokkers bij de COT-les te houden vallen de COT-stieren toch op. Binnen het Piemontese-stamboek is de in 2012 al geveilde PCO Jubel de absolute COT-topper. De stier werd ingeschreven met 89 punten algemeen voorkomen en in 2015 opnieuw beoordeeld en kreeg daarbij 89 punten algemeen voorkomen en 93 punten voor bespiering. Jubel staat op de zevende plaats op de fokwaardelijst van 2020 met 15 geregistreerde nakomelingen. Fijne vleeskwaliteitJubel kwam als eerste bij Bart Hooijer in Ophemert op stal. De fokker is vooral te spreken over de slachtkwaliteit van de mannelijke nakomelingen die een heel fijne vleeskwaliteit leverden. De vrouwelijke nakomelingen vielen niet extreem op: Jubel gaf nette, uniforme kalveren zonder afkalfproblemen. Hooijer verkocht de stier door aan een collega-fokker, waarna Jubel buiten het stamboek verkocht werd en inmiddels is geslacht.Limousinfokkers Joop en Jeroen Bosch kochten al 4 stieren die zich daarvoor al bij andere fokkers hadden bewezen. Een daarvan was Serieus LCO, die een index kreeg van 108. Zijn halfbroer Syphon LCO stond bij CRV ter dekking. De door Bosch gefokte Orio LCO werd dit voorjaar geveild en heeft 3 LCO-stieren in zijn bloedlijn.BAC HervéBinnen het Blonde d’Aquitaine-stamboek drukt de in 2012 geveilde BAC Hervé zijn stempel op de fokkerij en hij staat nu op zijn derde fokbedrijf. De stier valt volgens de eerste koper Ed Neerincx op door zijn zeer goede bekken. Ook in vleeskwaliteit scoren de nakomelingen van Hervé goed. De stier is tijdens de opfok ingeschreven met 86 punten voor Algemeen Voorkomen en naderhand niet meer herkeurd. Neerincx biedt voor de volgende veiling een Hervé-nakomeling aan bij de COT. _{Tekst gaat verder onder de foto} De Blonde-stier BAC Jade is een van de succesvolste COT-stieren met nakomelingen in binnen- en buitenland. - Foto: Ruud PloegAbsolutte topperDe absolute COT-topper is BAC Jade uit de voorjaarsveiling 2016. De stier werd gekocht door Harm Kip waar hij nog steeds in dekdienst is. Jade heeft bij KI Samen gestaan, waarvandaan hij ook via KI-organisatie Egia in Frankrijk aangeboden is. In Nederland zijn er ongeveer 500 rietjes sperma verkocht, in Frankrijk bleek Jade behoorlijk populair met een kleine 2.000 rietjes. ‘Handelbare dieren’De stier werd in 2016 ingeschreven met 87 punten voor algemeen voorkomen en is in 2018 herkeurd met 89 punten en vorig jaar excellent verklaard met 90 punten. Eigenaar Harm Kip neemt voorlopig nog geen afscheid van zijn topstier. “Hij geeft enorm luxe bespierde kalveren met een breed bekken en sterke rug en beste benen. Daarbij zijn het heel handelbare dieren. Dat is een punt waar ik heel kritisch op ben. De eerste lichting staat nu zelf op het punt te kalven.”