‘Bescherm gebruikers bij overname dataverwerker’

Als geld wordt verdiend aan agrarische data, moeten de inkomsten eerlijk worden verdeeld. Daarnaast moeten ICT-bedrijven de belangen van gebruikers goed beschermen met het oog op eventuele overnames, vindt Anne Bruinsma.In het Financieel Dagblad van 16 november stond een artikel over het Amerikaans agrarisch dataplatform FarmTrace. Dit bedrijf start een groeioffensief in Europa en de VS. Nederlandse investeerders investeren € 12 miljoen in de plannen. FarmTrace maakte ook de overname bekend van het Nederlands agrarisch ICT-bedrijf VSM, bekend van het melkveeprogramma Ruma en de koppelingen naar melkrobots van verschillende leveranciers. Ontwikkeling rond FarmTraceHet is te vroeg om de ontwikkeling rond FarmTrace goed te duiden, en laten we voorop stellen dat we hopen dat ze slagen in hun missie om de boer een betere positie in de markt te bieden. Toch doet een dergelijk bericht ons als boeren de wenkbrauwen fronsen. Zijn dit ontwikkelingen waar we op zitten te wachten? Zijn wij als boeren hiermee geholpen?Beter verdienmodel biedenFarmTrace zegt dat het de boer een beter verdienmodel, meer kennis, inzichten en een betere positie in de markt wil bieden. Maar feitelijk verzamelen ze onder de noemer van ketentransparantie FarmTrace-informatie bij melkveehouders. Veehouders maken gebruik van de diensten van FarmTrace, waarbij wordt gesteld dat ze eigenaar blijven van de verzamelde data. Met toestemming van de veehouders gebruikt FarmTrace onder licentie verzamelde informatie voor voerleveranciers, genetica, robotleveranciers en zuivelverwerkers. Die betalen FarmTrace. Staan de rechten van de boer wel centraal, of toch de belangen van de afnemers?FarmTrace benadrukt hun agrarische achtergrond, maar staan de rechten van de boer wel centraal, of toch de belangen van de afnemers? FarmTrace is niet het eerste bedrijf dat meerwaarde ziet in boerendata. Vaak wordt makkelijk gesteld dat data van de boer zijn, maar in de praktijk is dit eigenaarschap niet functioneel. En komt de koppeling van al die data inderdaad ten goede aan de veehouder?Stichting Boer en DataAls stichting Boer en Data willen we ons sterk maken om bij bestaande en nieuwe software en platforms de positie van de boer te beschermen en voorwaarden voor datagebruik transparant te krijgen. En als er geld verdiend gaat worden aan de levering van data, dat de mogelijke verdiensten uit die data ook eerlijk verdeeld worden. Tevens bekijken wij alles vanuit een agrarisch oogpunt als boerenexperts en niet als eerste vanuit een ketenbelang. Daarbij is de stichting niet tegen het verwaarden van data en we zoeken juist naar vernieuwende financieringsconstructies, mogelijk langs de lijnen zoals FarmTrace die voorstaat. Maar dan wel op basis van zorgvuldig samengestelde datadeelcontracten. Onderzoek naar juridische documenten heeft laten zien dat daarin de positie van de boer bijzonder zwak is. Consequenties bij overnameNaast data-eigendom laat de overname van een Nederlands ICT-bedrijf ook zien hoe ieder bedrijf waar dataverwerking plaatsvindt en waar datakoppelingen gebouwd worden, gevoelig is voor opkoop. Moet iedere zakelijke ICT-dienstverlener niet nu al in gebruikersvoorwaarden en privacystatements helder stellen wat de consequenties bij eventuele overname zijn? Staan de belangen van gebruikers dan voorop? Als stichting Boer en Data komen we op voor het belang van de boer in deze kwesties. Anne Bruinsma is oprichter van FarmHack.NL