Varkenshouderij

Achtergrond 1 reactie

‘Stalbrand is voor varkenshouder traumatisch’

Bij varkensstalbranden mist Erik Dokter van Univé aandacht voor het leed van de getroffen varkenshouders. Hij kondigt nieuwe voorwaarden aan om het brandrisico in te perken.

‘Sprinklers in een varkensstal waren tot nu toe geen optie, omdat het metaal door de agressieve ammoniaklucht roest”, zegt manager Erik Dekker van Univé. “Er is nu een installatie ontwikkeld die wel geschikt is voor in de stal. Als deze goed werkt, zullen we op termijn zo’n installatie adviseren of verneveling voorschrijven. Daar gaan we naartoe. Een eerste stap zou het aanbrengen van sprinklers in de technische ruimte kunnen zijn.”

Erik Dokter (53) is manager verzekeringsbedrijf bij Univé Dichtbij, 1 van de 9 regionale Univé’s. Ze stemmen de verzekeringen met elkaar af. Hij is ruim 30 jaar werkzaam bij deze coöperatieve verzekeraar, onder andere in de sector brandverzekering landbouw. - Foto: Ruud Ploeg
Erik Dokter (53) is manager verzekeringsbedrijf bij Univé Dichtbij, 1 van de 9 regionale Univé’s. Ze stemmen de verzekeringen met elkaar af. Hij is ruim 30 jaar werkzaam bij deze coöperatieve verzekeraar, onder andere in de sector brandverzekering landbouw. - Foto: Ruud Ploeg

Er zijn veel nieuwe technologieën die een rol gaan spelen bij het voorkomen en beperken van brandrisico’s gaande, deze zullen volgens hem ook tot nieuwe voorwaarden in de polissen leiden om brandrisico’s te kunnen beheersen. De nieuwe sprinklerinstallatie is een voorbeeld hoe de verzekeraar, waarbij 1 op de 8 varkenshouders is verzekerd, voortdurend zoekt naar mogelijkheden om het risico van brand te voorkomen of zoveel mogelijk te beperken. “Er is een opwaartse druk op de premies in de agrarische sector doordat het risico toeneemt. Dit wordt onder andere veroorzaakt door de grotere omvang per bedrijf van de varkensstapel. Meer preventie is heel bepalend om de verzekering betaalbaar te houden.”

Zijn varkensstallen een zorgenkind?

“In principe is ieder risico verzekerbaar, maar verdere intensivering en daardoor groei in omvang vergroten de risico’s. Dat is iets om zorgen over te hebben. Naarmate de omvang toeneemt, zijn we strenger op preventieve maatregelen. Voorkomen is beter dan genezen.”

Het klinkt alsof Univé liever geen hele grote varkensbedrijven in de portefeuille heeft.

“Je moet je afvragen of een bedrijvencomplex met 15.000 varkens op 1 plek past in Nederland. Binnen onze portefeuille ontstaat dan een kind met een waterhoofd. Een onbeheersbare stal. Met een zo’n brand heb je in 1 klap alle opgebrachte premie nodig om de schade te betalen.”

We raden gebruik van goedkoop installatiemateriaal af

Het is toch mogelijk om zo’n groot risico met andere verzekeraars te delen?

“De assurantiebeurs accepteert nagenoeg geen agrarisch risico. Dat is heel moeilijk. Op andere terreinen gebeurt het wel, maar vrijwel niet voor agrarisch. De knowhow is niet aanwezig. In uitzonderingsgevallen kan het, maar voor een enorm hoge premie.”

Univé zou die heel grote bedrijven kunnen uitsluiten. Gebeurt dat?

“Dat is tot nu toe niet gebeurd. We kijken wel hoe we het risico kunnen verkleinen. Door de beperking van het bouwblok wordt er bij het vergroten van de omvang omhoog en omlaag gebouwd. Dat is geen gewenste ontwikkeling. Het betekent meer dieren op dezelfde plek. We willen dat er meer speelruimte komt in de regels voor het bouwblok, zodat een varkenshouder niet omhoog of omlaag hoeft te bouwen, maar een tweede stal kan neerzetten op 12 tot 15 meter afstand. In bijvoorbeeld Barneveld kijken we samen met LTO, de gemeente en de brandweer hoe we risico’s in stallen kunnen beheersen, onder andere door uitbreiding van het bouwblok. Wanneer dat werkt, kun je dat landelijk uitrollen.”

Als het gaat om preventieve maatregelen, welke is dan de belangrijkste?

“Elektriciteit is de belangrijkste oorzaak van brand. Daar zetten we vooral op in. Elk stopcontact, elke schakelaar is een potentiële ontstekingsbron. We hanteren een vuistregel. Als het risico groter is dan € 1 miljoen, moet elk bedrijf regelmatig een verplichte elektrische keuring ondergaan. Voor de intensieve veehouderij is het onze wens om dit eens per 3 tot 5 jaar te doen.”

Pak de knaagdieren aan

Het verbod op het bestrijden van knaagdieren met gif buiten de stal moet van tafel. Univé, maar ook andere verzekeraars, pleit daarvoor. “Het verbod is een jaar geleden wettelijk vastgelegd, maar die maatregel is erg eenzijdig ingestoken”, stelt Erik Dokter van Univé.
Het risico zit hem vooral in het doorknagen van elektrische kabels. De ratten en muizen overleven dat niet, maar door hun geknaag ontstaan branden met grote gevolgen. Alleen bestrijden binnen – dat mag nog – is volgens de verzekeringsmanager onvoldoende. Als de dieren al binnen zijn, is de schade vaak al ontstaan.

Als een varkenshouder niet mee wil doen aan zo’n keuring?

“Dan gaan we in gesprek. Komen we er niet uit, dan scheiden onze wegen.”

Waarom geen verplichte keuring bij alle bedrijven?

“Je moet ook je gezond verstand gebruiken. Wat zijn de risico’s? Als je een stal hebt met natuurlijke ventilatie en een paar honderd varkens, is het brandrisico niet zo groot. De capaciteit om te keuren, is op dit moment te krap. Laten we daarom zorgen dat we de grootste bedrijven in elk geval hebben gehad. En een kleinere kan natuurlijk altijd vrijwillig kiezen voor een keuring.”

Hoe komt het dat nog niet alle grotere bedrijven zijn gekeurd?

“Er is te weinig capaciteit . De keuring doen we niet zelf, daar zijn speciale bedrijven voor. De agro-elektrakeuring wordt vervangen door een nieuwe methodiek, waardoor meer tijd per keuring nodig zal zijn. Maar met alleen de keuring ben je er nog niet. Als problemen opgelost moeten worden, heb je een installateur nodig. Die zijn druk en kampen ook met te weinig personeel. Het lukt lang niet altijd om alle problemen binnen 3 maanden op te lossen, maar binnen 6 maanden is doorgaans wel mogelijk. Het is een tijdelijk probleem. Er worden monteurs opgeleid.”

Kan er nog meer aan het elektriciteitsrisico worden gedaan?

“We raden gebruik van goedkoop installatiemateriaal (uit China, red.) af. Dat is vaak van een matige kwaliteit met een groter risico. En wij pleiten ervoor dat we vroegtijdig betrokken worden bij nieuwbouw en renovatie. Wij hebben de knowhow om te zien of goede kwaliteit bouwmaterialen wordt gebruikt en of risico’s voldoende worden beperkt of zelfs voorkomen kunnen worden. Niet alleen voor elektra, maar bijvoorbeeld ook met brandwerend isolatiemateriaal dat we voorschrijven.”

Meer preventie is heel bepalend om de verzekering betaalbaar te houden

Er is een actieplan van de sector om het risico op brand te verminderen. Maar dat is niet echt concreet. Veel moet nog onderzocht worden.

“Klopt. Op initiatief van LTO gaan we in Barneveld samen met de brandweer en de gemeente een aantal stallen voor pluimvee, kalveren en varkens heel precies nalopen op alle punten die een risico vormen. Wat kunnen we daarvan leren en wat kunnen we er aan doen? Dat gaan we publiceren, zodat het bewustzijn over risico’s en de noodzaak om deze te beheersen bij agrariërs toeneemt.”

Is dat besef er bij de varkenshouders?

“Als je 5 jaar geleden zei dat een elektrische keuring nodig is, haalden ze de schouders op. “Hier is het rapport al”, krijg je nu als antwoord. Een omslag in denken. De maatschappelijke onrust rond stalbranden speelt daarbij absoluut een rol.”

Varkensstalbranden veroorzaken veel publieke commotie.

“Dat raakt het grote publiek, maar ook de ondernemer. Dat wordt in de discussie (bijna) helemaal vergeten. Jaren heb je als zeugenhouder met de varkens gewerkt en dan zie je jouw dieren verbranden en hoor je ze schreeuwen. Dat heeft een enorme impact. Traumatisch. Als verzekeraar hebben we bij een brand 2 prioriteiten: zorgen dat de schade niet groter wordt, maar vooral dat het gezin wordt opgevangen. Onze mensen staan hen met raad en daad terzijde.”

Lees verder onder de tweet.

Traumatisch zeg je. Moet psychische opvang van de varkenshouders niet een onderdeel zijn van de verzekering?

”Daarvoor hebben we geen concrete plannen. We verzekeren de materiële schade en de inkomstenderving. In Nederland is de geestelijk gezondheidszorg onderdeel van de zorg. Daar kunnen de varkenshouders en hun gezinsleden terecht. Als er behoefte zou zijn aan een aparte verzekering, zouden we die kunnen maken, maar die behoefte zien we nu nog niet.”

Het gaat om voorkomen, beperken en wat overblijft aan risico verzekeren

Varkenshouders krijgen van actiegroepen de schuld van de branden.

“Ze beseffen niet wat ze de boer aandoen. Er is geen varkenshouder die het fijn vindt dat er een brand is. Er wordt juist heel veel geïnvesteerd in het voorkomen van. Als het dan toch fout gaat, is het vaak een samenloop van omstandigheden.”

Hoe hoog zijn de premies eigenlijk?

“Het gaat al gauw om duizenden euro’s per bedrijf. Voor elk bedrijf is de premie anders. Het is maatwerk. Grofweg zie je ook een verschil tussen een vleesvarkensbedrijf en een zeugenbedrijf. Bij de laatste wordt veel meer gebruikgemaakt van elektra, verwarming en installaties. En de inkomensschade is ook veel groter als een zeugenstapel die je in jaren hebt opgebouwd, verloren gaat.”

Premie kun je beperken door het nemen van een eigen risico?

“Dat klopt, maar dat zet geen zoden aan de dijk. Kleine schades komen niet veel voor bij een agrarisch bedrijf. Als brand ontstaat, is er meestal grote schade.”

De POV is bang dat varkenshouders hun stallen niet meer kunnen verzekeren, omdat de premies te hoog worden.

“Zover is het nog zeker niet. Ik denk dat het beheersbaar blijft. Met de sector zijn we als verzekeraars in gesprek om dat te realiseren. Op het gebied van technologie kunnen we zeker nog stappen zetten. Zie nu de ontwikkeling met de sprinklers. Het gaat om voorkomen, beperken en wat overblijft aan risico verzekeren.”

Eén reactie

  • arkova

    vreemd dat je nergens hoort dat luchtwassers en centrale afzuiging door wet en regelgeving de grootste oorzaak van de stalbranden zoals die de laatste 10 jaar hebben plaats gevonden.Mensen zijn gedwongen enorme investeringen te doen,met deze risico's.Brabant maak je borst maar nat,bij de nieuwe eisen.Den Haag had eisen moeten stellen aan nieuwbouw of verbouw,daar is mee te leven.
    Zo ook de discussie over asbest,blijkt nu ook doorgeslagen,eenieder die nu bouwt of verbouwd,maakt gebruik van de nieuwste technieken en materialen.

Of registreer je om te kunnen reageren.