Varkenshouderij

Achtergrond 1 reactie

Computers halen het beste uit varkens

De varkenshouderij staat aan de vooravond van een grote digitaliseringsgolf. Computers en sensoren zorgen voor meer voorspelbare resultaten. Niettemin blijft het de boer die beslissingen neemt.

De productie en groei van varkens zal met behulp van sensoren en computers flink verbeteren de komende jaren. Dat kan omdat computers veel beter ‘horen en zien’ wat in de stal gebeurt dan mensen. Bovendien registreren sensoren doorlopend wat zich afspeelt bij de varkens. De boer kan maar op één plek tegelijk zijn.

Doordat computers nauwkeurig waarnemen, is direct bekend wat zich in de stal afspeelt. Als de water- en voeropname plotseling afwijken en dieren minder overeind komen, is het tijd voor actie. Bijvoorbeeld door de dierenarts te raadplegen. Sneller ingrijpen bespaart geld als varkens weer eerder aan het vreten zijn. Met digitalisering stijgt de productie, dalen de kosten en heeft afnemer meer productgaranties. Dit was de kern van de boodschap tijdens het 13e symposium ‘hogere varkensgezondheid’ van Boerderij, fokkerijorganisatie PIC en voerfabrikant Coppens, vorige week in Eindhoven.

Precisielandbouw

De veranderingen in de varkenshouderij worden echter vertraagd door de leveranciers van ‘slimme’ staltechnieken zelf, zegt Lenny van Erp, lector precisieveehouderij van HAS Den Bosch. Dat komt enerzijds doordat de techniek niet aansluit op de wensen van de varkenshouder. Anderzijds vertrouwt de boer de techniek niet altijd. Zodoende wordt nog veel handmatig bijgestuurd op varkensbedrijven, ziet Van Erp. In veel stallen zitten bijvoorbeeld watermeters. Er zijn echter maar weinig boeren die iets doen met die meters. Van Erp pleit daarom voor gebruiksvriendelijke dashboards waarop in een oogopslag zichtbaar is of iets uit de klauwen dreigt te lopen.

Een ander ding dat Van Erp noemt is dat digitale technieken zich niet laten combineren. Vanuit commercieel oogpunt hebben producenten daar geen belang bij. De lector verwacht daarom dat een ‘extern’ technologiebedrijf de staltechnieken met elkaar verbindt, zodat de boer kan werken met een kant-en-klaar pakket.

Lees verder onder de foto‘s.


  • De 13e editie van het congres Hogere varkensgezondheid vond vorige week plaats. De presentaties vormde aanzet voor discussie. - Foto's: Koos Groenewold

    De 13e editie van het congres Hogere varkensgezondheid vond vorige week plaats. De presentaties vormde aanzet voor discussie. - Foto's: Koos Groenewold

  • Tussen de lezingen door en na afloop van het programma is voldoende tijd om bij te praten.

    Tussen de lezingen door en na afloop van het programma is voldoende tijd om bij te praten.

Future Pig Farming

Een bedrijf top laten draaien lukt alleen als de varkens tijdens het hele productieproces de beste zorg krijgen. In elk traject dient de voeding, klimaat, gezondheid, enzovoorts te kloppen. Het Chinese Yingzi ontwikkelt daarom het Future Pig Farming (FPF). Door gezichtsherkenning identificeren de Chinezen de varkens. Vervolgens krijgt elke zeug een afgepast rantsoen, wordt over haar gezondheid gewaakt, de juiste beer geselecteerd, het stalklimaat geregeld en tenslotte de productie vastgelegd.

Directeur Jackson He van Yingzi is hoofdspreker op het symposium. Op een vraag uit de zaal laat hij weten dat de terugverdientijd van deze FPF-techniek niet meer dan een jaar is. He: “Dat mag niet langer zijn. Anders hebben we geen bestaansrecht.”

Data verzamelen

In China wordt al op grote schaal gewerkt met FPF van Yingzi. Dat gebruik zal naar verwachting snel enorm toenemen. Het gevolg is dat steeds meer informatie wordt verzameld over de varkens. Hoe meer data, hoe nauwkeuriger is vast te stellen wat de optimale toestand van varkens is. Vergelijken wordt zodoende heel nauwkeurig en de computer merkt afwijkingen direct. Het duurt daarom niet lang meer of de computers voorspellen als het mis dreigt te gaan in de stal.

Lees verder onder de foto.

Directeur Jackson He van Yingzi.
Directeur Jackson He van Yingzi.

De Smartphone verbindt alle toepassingen met elkaar

Nog geen jaar geleden baarde China opzien met gezichtsherkenning voor varkens. Yingzi-baas Jackson He vertelt in Eindhoven wat er met deze techniek kan. Camera’s herkennen ieder dier. De Yingzi-technologie monitort en regelt vervolgens de voeding, diergezondheid, klimaat, beerkeuze en het bedrijfsmanagement. De smartphone verbindt tenslotte alle toepassingen met elkaar, betoogt He. He verwacht dat eind dit jaar 1 miljoen zeugen met de FPF-techniek (Future Pig Farming) worden gemanaged.


Besparing tot € 3.500 per jaar met 1.000 varkens

Lector precisieveehouderij Lenny van Erp toont tijdens het event een rekenvoorbeeld van het gebruik van een hoestmonitor. Uitgangspunt is de jaaropbrengst voor 1.000 vleesvarkens. Er zijn 4 afdelingen varkens met elkaar vergeleken. In 1 geval waarschuwt de hoestmonitor 14 dagen eerder dan de veehouder iets signaleert. Dat levert een besparing op van € 28.771. In een andere afdeling waarschuwt de monitor 4 dagen eerder dan de boer het waarneemt. In dit geval is de besparing € 42.973. Onder de streep kan het een varkenshouder € 3.300 tot € 3.500 schelen als het hoesten eerder wordt ontdekt.

Montage van een hoestmonitor. - Foto: Henk Riswick
Montage van een hoestmonitor. - Foto: Henk Riswick

Jaar terugverdientijd eYeGrow door lager voerverbruik

De investering in een camera die de groei van varkens vastlegt, kan zich in een jaar terugverdienen, toont Lenny van Erp. De investering van vier camera’s voor 1.000 vleesvarkens is € 4.800. De groei stijgt 25 gram en varkens zijn drie dagen eerder op gewicht. Dit scheelt 8,25 ton voer, wat neerkomt op € 1.650 per ronde. Per jaar is de extra opbrengst € 4.950. Dat komt door optimalisering van de voerovergangen, optimaliseren van genetica en vroegere detectie van gezondheidsproblemen. De bepaling van een voerovergang gebeurt met de eYeGrow-camera niet op basis van leeftijd, maar het gewicht van de varkens.

Camera van Fancom. - Foto: Henk Riswick
Camera van Fancom. - Foto: Henk Riswick

Hoest- en temperatuurmeting bespaart antibiotica

De varkenshouderij heeft de afgelopen 20 jaar stil gestaan in automatisering en zal de opgedane achterstand snel moeten goed maken. Dit stelde dierenarts Tim van Sprang. Van Sprang past in de praktijk de hoestmonitor en infrarood koortsmeting toe. Incidentele elektronische hoestmonitoring heeft weinig nut, continue meting geeft een veel beter beeld op basis waarvan eerder ingegrepen kan worden. Een paar dagen eerder behandelen betekent dat de groeiderving van het varken wordt beperkt. Het mooiste is volgens Van Sprang als de hoestmonitor gekoppeld kan worden met water- en voeropname, ventilatie, CO2-meting en slachtgegevens. Op die manier valt er veel beter te sturen.

Infrarood koortsmeting kan bijvoorbeeld bij streptococcus suis interessant zijn omdat de dieren eerst koorts krijgen en vervolgens snel zwaar ziek zijn. Ook bij uierontsteking bij zeugen kan een dergelijke meting nuttig zijn. Koortsmeting bespaart geen tijd maar zorgt uiteindelijk wel voor minder en gerichter antibioticagebruik en minder uitval.

Varkensarts Tim van Sprang vertelt over zijn ervaringen met de hoestmonitor.
Varkensarts Tim van Sprang vertelt over zijn ervaringen met de hoestmonitor.

Gegevens in hele keten terugkoppelen

Door met behulp van elektronische oormerken varkens individueel te volgen en het terugkoppelen van slachtgegevens kan een verbeterslag in de diergezondheid op een bedrijf gemaakt worden. Dit was de strekking van het verhaal van Trudy van der Ven-Verschuuren, dierenarts bij de Keten Duurzaam Varkensvlees (KDV) en Westfort.

De basisregistratie van de elektronische oormerken waar de KDV-deelnemers nu mee werken bevat de fokkerijgegevens, geboortedatum en de behandelingen. Varkenshouders kunnen kiezen voor een uitbreiding met bijvoorbeeld wegen. Dit kost ongeveer 1,5 minuut per toom maar levert veel informatie op. KDV verwacht het systeem te kunnen koppelen met Agrovision waardoor stalkaarten overbodig worden. Vleesvarkenshouders zouden graag meer informatie over de geleverde biggen krijgen, zoals groei tot aan afleveren, ziektes en behandelingen. Met behulp van deze gegevens kan er bij ziekte nog beter behandeld worden, eventueel met andere geneesmiddelen als blijkt dat een varken op het fokbedrijf al eens behandeld is met een bepaald middel.

Boerderijcoach Trudy van der Ven over toepassing van data en gezondheid.
Boerderijcoach Trudy van der Ven over toepassing van data en gezondheid.

Geen aannames meer met nieuwste voertechniek

Nedap-verkoper Ben Gussinklo vertelt over de mogelijkheden van het volledig automatisch wegen van vleesvarkens en zeugen. Dit verandert het varkens houden, volgens hem. “Zonder elektronica zit het venijn in de ‘laatste meter’, zegt de Nedap-man. Als voorbeeld haalt Gussinklo de voeding aan. Vanaf de fabriek tot in de valpijp voor de zeug is bekend wat met het voer gebeurt en om hoeveel kilo’s het gaat. Tot het in de trog ligt. Dan blijft het bij aannames. Met de nieuwste voertechnieken is dat verleden tijd, stelt hij. Met de Nedap-voerstations ligt dagelijks vast in welk station een dier eet, hoe lang dat het eet, wat het varken weegt en wat de voergift is. Wekelijks krijgt de boer het gewicht van zijn zeugen. Dat leidt tot verrassende inzichten. Gussinklo toont cijfers waaruit blijkt dat 62% van de zeugen op een bedrijf niet binnen de optimale gewichtsrange zitten. Hoe schadelijk dat is, daarover durft hij geen uitspraak over te doen.

Ben Gussinklo van Nedap vertelt over automatisch varkens wegen.
Ben Gussinklo van Nedap vertelt over automatisch varkens wegen.

Hoe meer data hoe betrouwbaarder

Gebruik van data van sensoren om de gezondheid van varkens te bepalen, is pas goed mogelijk als veel bedrijven hun data daarvoor delen. Dat zegt Thomas Madsen, CEO van het Deense bedrijf IQinaBox. Volgens Madsen zit de crux bij gebruik van sensoren die het water- en voerverbruik, het hoesten van de varkens of die het klimaat meten in ijklijnen. Die zijn pas betrouwbaar als veel data van meerdere bedrijven real time beschikbaar zijn. “In de praktijk blijft het vaak bij enkele testbedrijven”, stelt Madsen. Veel beter is het om vele tientallen bedrijven te volgen. Onderzoekers kunnen dan de data ordenen en valideren en daarmee optimaliseren.

Door de varkenshouder van info te voorzien en feedback te laten geven op afwijkingen, ontstaan accuratere modellen. “Afwijkingen worden dan een almaar trefzekerder aanwijzing voor zich aandienende ziekten”, aldus Madsen. “Ook is dan het groeiverloop van de varkens beter te voorspellen.” IQinaBox werkt in Denemarken aan het opzetten van een cloud voor sensoren in de varkenshouderij.

De Deen Thomas Madsen gaat in op het belang van voldoende data.
De Deen Thomas Madsen gaat in op het belang van voldoende data.

Data en waarde boeken met een systeem

Mariek de Ruyter is van het bedrijf The Fork dat ondernemers begeleidt bij het opzetten van een blockchain. Dat is een techniek die stamt uit 2015 en een cluster bedrijven helpt om razendsnel data en eventueel geld met elkaar te delen, respectievelijk over te boeken. Het gebruik van blockchain in de veehouderij biedt volgens haar veel mogelijkheden. Met behulp van blockchain kun je consumenten bijvoorbeeld tonen hoeveel restproducten je voert en hoeveel de biggensterfte is gedaald op het bedrijf. De Ruyter: “Blockchain is een soort paspoort dat met het dier en het vlees meereist.” De techniek is vergelijkbaar met een spreadsheet, waar alle ketenpartners data op plaatsen. Eenmaal geplaatst zijn data niet meer aan te passen en het fout invullen van de spreadsheet geeft een melding bij alle gebruikers. De data zijn zodoende authentiek en correct. Met blockchain zijn de data betrouwbaar, zegt de Ruyter. De techniek is ook te gebruiken om waarde over te boeken, in de vorm van digitale munten.

Marieke de Ruyter vertelt over het gebruik van blockchain in de varkenshouderij.
Marieke de Ruyter vertelt over het gebruik van blockchain in de varkenshouderij.

Medeauteurs: Robert Bodde en Anne-Marie van der Linde

Eén reactie

  • WGeverink

    Hoestmonitor... infrarood koortsmeting... De periferie komt met hypermoderne oplossingen voor het managen van varkensstapels met stokoude en mega ouderwedse gezondheidsstatussen die vaak nog stammen uit grootvaders tijd. Een moderne varkensstapel met een hoge gezondheidsstatus is zelden ziek, gaat efficient om met voer en heeft genoeg aan een simpele stal. Binnenkort verkoopt periferie een bezem met een computer aan de steel, en vertelt de boer dat deze bezem beter veegt...

Of registreer je om te kunnen reageren.