Varkenshouderij

Achtergrond

‘Kijken naar wat varkens doen, is het mooiste wat er is’

Bianca Beckers won met ‘Hout met een geurtje’ als afleidingsmateriaal de Boerderij-prijsvraag. Ze zoekt varkenshouders die haar ideeën willen proberen.

Onderzoekmedewerkster Bianca Beckers kijkt vaak naar het gedrag van varkens tijdens haar werk op de Katholieke Universiteit Leuven (KU Leuven). “Dat is het mooiste wat er is”, vindt ze. Ze aarzelde dan ook geen moment om haar ideeën in te sturen voor de ‘Wie bedenkt het origineelste afleidingsmateriaal voor varkens’. Met het idee ‘Hout met een geurtje’ won zij de eerste prijs.

Bianca Beckers (45), onderzoeksmedewerker bij KU Leuven, toont een koker die gevuld kan worden met zoethout of cichorei. - Foto: Van Assendelft Fotografie
Bianca Beckers (45), onderzoeksmedewerker bij KU Leuven, toont een koker die gevuld kan worden met zoethout of cichorei. - Foto: Van Assendelft Fotografie

Hoe kwam je op het idee om een geurtje toe te voegen aan hout?

“Ik kwam op het idee om hout te gebruiken, omdat dat als beste uit de bus kwam in een onderzoek van Helena Telkäntara. Ik heb haar ontmoet toen ze de KU Leuven bezocht. Op de site hokverrijking.nl viel mij op dat veel afleidingsmateriaal is gericht op het wroetgedrag, maar heel weinig op het reukvermogen. Ik merk dat varkens interesse tonen voor dingen waar een geurtje aan zit, zoals laarzen en kleding.

Wat maakt hout zo geschikt als afleidingsmateriaal?

“Zachte houtsoorten zijn geschikt, omdat de dieren erin kunnen bijten en zulk hout is poreus waardoor ze etherische oliën (olie van kruidenextracten) op kunnen nemen. Varkens vinden het leuk om in iets wat los zit te bijten. Bijvoorbeeld een losse voerbak of een hokafscheiding die heen en weer kan. Berk en wilg bevatten ontstekingsremmende en reinigende stoffen. Dat is goed voor de gezondheid en het welzijn, en zo sla je twee vliegen in een klap. Uit het Finse onderzoek blijkt dat ze vers hout het interessantst vinden, vanwege de geur.”

Hoe kom je aan die kennis?

“Ik heb een opleiding gevolgd tot herborist en weet veel over de geneeskrachtige werking van planten en kruiden. Er is veel informatie te vinden in het stalboekje varkenshouderij. Zo heeft zoethout een positief effect op de slijmvliezen en ondersteunt het bij de behandeling van maagaandoeningen. Die komen veel voor bij varkens. Uit het laatste grote onderzoek naar maagaandoeningen uit 2010 blijkt dat maar 12,5% van de vleesvarkens en 10% van de zeugen geen enkele afwijking hebben.”

Even terug naar het afleidingsmateriaal. Welke ideeën heb je?

“Ik heb verschillende dingen bedacht, zoals een ‘grendel’ met een zoethoutpin in het midden waar ze mee kunnen spelen en wat vanaf kunnen knabbelen. Dit bedacht ik tijdens het wegen van de varkens. Ik zag de dieren fanatiek met de grendelpin heen en weer schuiven wanneer de blokkade eraf was.

Foto: Theo Tangelder
Foto: Theo Tangelder

Verder kun je schijven van wilgen- en berkenhout horizontaal aan een ketting hangen door in het midden een gat te boren. Een bout met moer of dwarspin voorkomt dat de schijf op de grond valt. Als de geur eraf is, kun je er een etherische olie op spuiten. En je kunt een koker maken van een stalen buis met een steun aan de onderkant en een schroefdop of deksel aan de bovenkant. Daarin kun je zoethout of cichorei stoppen. De steun voorkomt dat het op de grond valt en als je de opening niet te groot maakt, kunnen de varkens er wel wat afbijten maar niet eruit trekken. Cichorei vermindert berengeur en daarom wordt het de laatste weken voor de slacht toegevoegd aan het eindvoer voor beren.”

Dus met een ‘cichoreispeeltje’ hebben we geen last meer van berengeur?

“Dat is iets te kort door de bocht. Het is bewezen dat cichorei berengeur vermindert. Of dat ook geldt als je het inzet als eetbaar afleidingsmateriaal, moet onderzocht worden. Hoewel je het dan niet kunt doseren, lijkt het me wel aannemelijk. Dat geldt voor alle ideeën. Ik heb er geen enkele geprobeerd, maar ik bedacht ze op basis van wat ik de varkens zie doen en mijn kennis als herborist, waarbij ik het interessant houd door de geuren. Er zijn verschillende etherische oliën te koop die bijdragen aan de diergezondheid. Die kun je over allerlei materialen spuiten. Je moet dat wel met beleid doen, want het zijn krachtige middelen.”

Je hebt zelf geen varkens. Hoe ga je je ideeën uitproberen?

“Ik wil graag een groepje varkenshouders en geïnteresseerden bij elkaar brengen om mijn en andere ideeën te toetsen in de praktijk. Een soort studieclub die af en toe bij elkaar komt. Ik weet dat door het uitwisselen van ervaringen met verschillende afleidingsmaterialen nieuwe inzichten ontstaan, die weer tot nieuwe en betere ideeën leiden. ‘Een en een is drie’, zeg maar. Geïnteresseerden kunnen zich bij mij melden op kruidenhof@hotmail.com of tel. 0032 – 468 340 117.

Of registreer je om te kunnen reageren.