Varkenshouderij

Achtergrond

‘Mens grootste risico Afrikaanse Varkenspest’

De recentste uitbraak van Afrikaanse Varkenspest (AVP) bij wilde zwijnen in Hongarije wekt nieuwe zorgen bij de varkenshouderij. Terecht volgens Willie Loeffen, hoofd nationaal reverentielaboratorium AVP, maar het risico dat het virus nu op bedrijven toeslaat is ook weer niet zo heel groot.

“De ervaringen van de afgelopen 10 jaar laten zien dat het niet vaak voorkomt dat een besmetting vanuit de wilde zwijnenpopulatie overslaat op een groot bedrijf. Van de tot nu toe besmet geraakte bedrijven is de route eigenlijk niet duidelijk, maar de mens is de meest waarschijnlijke route. Denk aan besmet voedsel mee naar binnen nemen of het voeren van versgemaaid gras waar mest van besmette zwijnen in zat.”

In Nederland zijn twee aangewezen gebieden voor wilde zwijnen, de Meinweg en de Veluwe, maar ook daarbuiten lopen zwijnen. Hoe groot is het risico dat een Nederlands bedrijf via die weg besmet wordt?

“De interactie tussen wilde zwijnen en bedrijven is hier zeer klein. Risico’s worden vooral gelopen wanneer er in gebieden waar wilde zwijnen voorkomen, sprake is van buitenuitloop en er onvoldoende afscherming van de buitenwereld is.”

Toch wordt er volop ingezet op de route via zwijnen. Verspreid het virus zich dan zo snel onder zwijnen?

“In de directe omgeving van een besmet dier, dus binnen een familie van wilde zwijnen, gaat het snel. Voor de langere afstanden vormt toch de mens het grootste risico. Het virus overleeft goed in gedroogd vlees of andere niet-verhitte vleesproducten. Als een zwijn een weggegooid broodje oppikt, dan is het virus zo een flink eind verder. Dat is trouwens ook de meest aannemelijke route voor de besmettingen in Tsjechië en Hongarije en gelijk ook één van de belangrijkste risico’s voor Duitsland en Nederland.”

Naam: Willie Loeffen (53).
Bedrijf: Wageningen Bioveterinay Research, Lelystad.
Functie: Hoofd nationaal referentielaboratorium AVP
Naam: Willie Loeffen (53). Bedrijf: Wageningen Bioveterinay Research, Lelystad. Functie: Hoofd nationaal referentielaboratorium AVP

In Rusland wordt gewerkt aan een vaccin. Waarom duurt die ontwikkeling zo lang? In de jaren 60 waren er al uitbraken in Spanje en Portugal.

“Sinds de jaren 60 wordt er wel onderzoek gedaan, maar het is ook een lastig virus om een vaccin tegen te ontwikkelen. Je kunt het vergelijken met HIV bij mensen, daar wordt ook al jaren onderzoek naar gedaan, maar er is nog altijd geen doeltreffend vaccin. Overigens was het AVP-onderzoek tot voor kort redelijk kleinschalig opgezet. Nu is dat anders omdat de financiële gevolgen voor de landen die al getroffen zijn, of waarvoor een dreiging bestaat, veel groter zijn. Zodra er in Nederland ook maar één zwijn met AVP wordt aangetroffen, zullen in ieder geval veel landen buiten de EU hun grenzen sluiten voor ons varkensvlees. Dat we onder Nederlandse omstandigheden het virus redelijk goed zullen kunnen bestrijden in bedrijven, en waarschijnlijk ook in wilde zwijnen, doet daar niets aan af. Er zijn wereldwijd inmiddels wel een paar vaccins die in de experimentele fase werken, maar nog niet praktijkrijp zijn. En bij de wilde zwijnen moet je bovendien een vaccin hebben dat oraal toe te dienen is.”

Lees ook: Afrikaanse varkenspest komt eraan

Of registreer je om te kunnen reageren.