Rundveehouderij

Nieuws 15 reactieslaatste update:25 mei 2018

Milieudoelen in de knel door onderbezette proefstal

Melkveehouders met proefstallen vrezen dat milieudoelen voor de melkveehouderij in de knel komen omdat metingen niet kunnen worden gedaan.

Om nieuwe technieken te kunnen toetsen in de proefstallen is een veebezetting vereist van soms wel 100%. Bij in ieder geval 10 proefstallen met melkvee komen de onderzoeken nu in de knel, omdat de ondernemers te weinig fosfaatrechten hebben om aan de verplichte veebezetting te voldoen. Vorige week besloot het ministerie van landbouw om voor deze bedrijven geen extra knelgevallenregeling te maken.

Uitstoot ammoniak

Melkveehouder en proefstaleigenaar Arjan Geenen uit het Noord-Brabantse Bladel concludeert dat het voor de sector onmogelijk wordt om de milieudoelen van minder uitstoot van ammoniak te gaan halen, omdat er minder moderne technieken beschikbaar komen als deze niet getoetst worden. “Van het ministerie moet ik mijn stal vol zetten voor de proefstalstatus, maar van het ministerie mag ik ook niet genoeg koeien houden om dit te doen”, zegt hij.
Artikel gaat verder onder de foto‘s

Arjan Geenen met zijn vrouw Janneke Suy uit het Brabantse Bladel. - Foto: Arjan Geenen
Arjan Geenen met zijn vrouw Janneke Suy uit het Brabantse Bladel. - Foto: Arjan Geenen

Geenen vindt dat de overheid zich aan de afspraak moet houden. “Dit is vervelend voor mij, maar het is vooral in het belang van de hele melkveehouderij dat innovatieve systemen getoetst worden in proefstallen, omdat er anders geen nieuwe technieken beschikbaar komen”, aldus de melkveehouder.

Geenen was in juli 2015 net klaar met zijn stal voor 130 koeien. Hij had zijn jongvee toen tijdelijk afgestoten vanwege de bouw en melkte ongeveer 70 koeien, waardoor hij alleen hiervoor fosfaatrechten heeft gekregen. In de beschikking voor zijn proefstalstatus staat dat hij 130 koeien moet houden.

Brabant eist emissiearme stallen in 2022

Volgens Geenen, die een aantal melkveehouders met proefstallen vertegenwoordigd, zijn er niet heel veel extra fosfaatrechten nodig om de proefstallen voldoende te bevolken. Hij heeft berekend dat het om ongeveer 110.000 kilo fosfaat gaat. Dit staat niet in verhouding met het sectorbelang. aldus Geenen. De provincie Noord-Brabant heeft besloten dat alle stallen in 2022 emissiearm moeten zijn, dat is 6 jaar eerder dan de nationale regelgeving voorschrijft.

De vrijloopstal van Arjan Geenen. - Foto: Bert Jansen
De vrijloopstal van Arjan Geenen. - Foto: Bert Jansen

Proefstalstatus ondermijnd

Volgens milieu-onderzoeker Sjoerd Bokma van Wageningen Livestock Research kan het fosfaatrechtenstelsel het onderzoek naar emissiearme-systemen inderdaad vertragen. “Als de stal half leeg blijft, kun je emissies moeilijk meten, terwijl de ondernemer wel de plicht heeft om dit te meten”, zegt hij.

Bokma voegt er wel een kanttekening aan toe dat er veehouders zijn die een proefstalstatus hebben aangevraagd om daarmee een vergunning te krijgen, maar vervolgens de bijbehorende meting van het systeem steeds uitstellen. Daardoor staan veel stalsystemen op de RAV-lijst die nog geen definitieve emissienorm hebben. “De motivatie van melkveehouders om het stalsysteem te meten, ontbreekt wel eens. De meting moet gedurende een jaar meermaals gebeuren, waardoor dit tijdrovend is en geld kost. In de praktijk zijn er veel proefstallen waar tot dusver niet gemeten is. Dat ondermijnt de proefstalstatus”, vindt Bokma.

Tussenoplossing

Omdat investeren in nieuwe systemen kostbaar is, is er voor stallenbouwers een tussenoplossing. Nadat een perspectiefvol systeem bij 4 stallen een proefstalstatus heeft gekregen, wordt een voorlopige emissiefactor aangegeven, waardoor het systeem breed in de praktijk toegepast en verkocht mag gaan worden. Zo kunnen innovaties sneller terugverdiend worden en metingen worden gefinancierd.

Voor stallen die niet volledig bezet zijn, zijn er mogelijk wel oplossingen om te meten, bijvoorbeeld door de stallen half af te sluiten, aldus Bokma.

Zorgen Kamerleden

CDA-Kamerlid Jaco Geurts reageert bezorgd. “Als er nieuwe eisen worden gesteld aan emissies, moeten nieuwe technieken onderzocht kunnen worden in bedrijfsomstandigheden”, vindt hij. Ook VVD‘er Helma Lodders is bezorgd over de situatie. De Kamer houdt volgende week een schriftelijke vragenronden over het fosfaatrechtenstelsel.

Laatste reacties

  • koestal

    Dan is de proef realistisch geslaagd

  • koestal

    Hier hebben wel meer boeren last van

  • arjangeenen

    Inderdaad. Als er niet gemeten kan worden hebben hier wel meer boeren last van. Dan kunnen ze, of niet aan de toekomstige eisen gaan voldoen, of er zijn zo weinig emissiearme systemen dat er niet gekozen kan worden. Dan weet je vooraf dat je de hoofdprijs betaald!

  • veehouder10

    @arjangeenen is er ondertussen al meer bekend over de emissie bij vrijloopstallen? Zijn er bij anderen al metingen gedaan? De emissies in de stal vielen een paar jaar terug wat tegen maar daar tegenover zou er nauwelijks emissie zijn bij het aanwenden van mest? echter wordt er tot op heden alleen naar emissie in de stal gekeken?

  • arjangeenen

    Beste Veehouder10, Helaas hebben we dus nooit de kans gehad om (officieel) te meten in mijn stal om de genoemde rede. Wel zijn er in andere stallen metingen gedaan met andere technieken. Hier komt uit naar voren dat afhankelijk van de bodembedekking er zeker kansen zijn in combinatie met een lage uitstoot. Wel hebben we metingen uitgevoerd met een simpele handmeter. Tijdens deze metingen was de uitstoot bijzonder laag en vaak zelfs onmeetbaar! Het ergst stoor ik me aan het feit dat hier veel (belasting) geld in is gestoken en dat men dan halverwege de wedstrijd opgeeft. En dit terwijl er helemaal niet is gekeken naar tussentijdse of verwachte resultaten! Zo is er bij een andere veehouder een eenvoudig systeem gemaakt om stallen voor een relatief klein bedrag en met een kleine ingreep emissiearm te maken. De betreffende veehouder gaat nu definitief failliet als er niets gebeurd. Stal weg en de innovatie moet opnieuw worden gebouwd en getest. Door de relatief kleine opbrengsten heeft de fabrikant echter ook weinig winst perspectief. Deze gooit de handdoek in de ring is mij telefonisch vertelt. Het heeft hem nu een paar ton gekost en hij heeft geen zicht meer op rendement als de plannen niet wijzigen.. Een wij roepen dat we voorop lopen met onze landbouw in Nederland? Dat zal niet lang meer duren zo.

  • arjangeenen

    Om nog even op je vraag terug te komen: Inderdaad, er wordt alleen gekeken naar uitstoot op stalniveau. Vrijloopstallen met bijvoorbeeld houtkrullen verhogen de organische stof in onze grond op een rap tempo. Ook komt de mest hierin langzaam vrij. Hierdoor houden we onze voedingsstoffen en ons water beter vast. (Kleinigheidje: Hierdoor is er bewezen minder uitspoeling.) Nu is het zo dat ons hele fosfaatplan in beginsel is opgezet om ons grondwater te beschermen. Bij het gebruik van vaste mest is er dus duidelijk minder uitspoeling met als neveneffect dat we c02 binden waar fabieken voor willen betalen. http://www.boerenbusiness.nl/artikel/10876919/aan-co2-vastlegging-valt-geld-te-verdienen Leg het mij maar uit...

  • Kletskoe

    Veel zitten er helaas met de vingers tussen de deur. Dit is weer een nieuwe variant. Ook veel (voorzichtige) niet-groeiers willen/ moeten uitbreiden om verder te kunnen. Elke uitzondering betekent korting bij de deze categorie. Dat is op zijn minst even onrechtvaardig. Iedereen moet verder met zijn inschatting in verleden van het risico dat overheid zou ingrijpen. Want iedereen wist toen dat dit in de lucht hing. En dan kun je een inschatting maken dat dit niet voor de duurzame stal zou gaan gelden. Maar dat het blijft wel je eigen inschatting en ondernemersrisico.

  • arjangeenen

    Kletskoe: Als de iedereen (dus ook de overheid) dit wist waarom steken ze er dan extra veel onderzoeksgeld in waarvan ze dus wisten dat deze onderzoeken nooit zouden worden afgerond? Dat is ook jou geld.. Als ze deze onderzoeken niet gaan afronden zit staks heel de sector voor een lange tijd met zn vingers tussen de deur.. Als de overheid een contract met mij afsluit neem ik aan dat ze zich daar aan houden. De handtekening namens de minister onder mijn contract met hierin mij verplichting voor 100 procent bezetting (letterlijk) gaf mij de doorslag.

  • Kletskoe

    Voorleggen ad rechter. Komt wel goed dan voor jou.

  • arjangeenen

    Dan ben ik al failliet als ik daar op moet wachten. Ik kan namelijk de aflossing niet betalen met 70 koeien aangezien ik voor 130 + bijbehorend jongvee heb gebouwd. Ik wil overigens niet zeurderig over komen maar wil wel realistisch blijven. Voor de duidelijkheid; voor de bouw had ik 70 koeien EN al mn jongvee

  • Vhouder

    beste arjan als ze voor jou een uitzondering zouden maken omdat het een proefstal is en jou wel rechten geven zou toch ook wel krom zijn naar andere boeren. Ik snap ook wel dat jij op komt voor jezelf

  • kleine boer

    arjan en als van die 130 koeien de melk paar jaar 25 ct was had je ook probleem en met 70 en dan toevallig gemiddelde melkprijs van 45 ct paar jaar was het geen probleem de stal half vol te houden er zitten nu eenmaal altijd risico's aan. Dat het klote is geld natuurlijk voor iedereen.

  • arjangeenen

    Je vergeet even dat ik mn jongvee ook kwijt ben. Ik wil het alleen niet te veel over mijn persoonlijke situatie hebben maar ik wil wel aangeven dat er veel problemen zijn ontstaan die je niet allemaal op bedrijfsrisico kunt gooien. Dat is veel en veel te kort door de bocht. Diep van binnen weten we dat allemaal. Ook de overheid en ook de minister. Natuurlijk hebben we allemaal voorbeelden maar ik denk dat we elkaar wel begrijpen. Nu nog een oplossing zonder een hoop rechtsgang waar (bijna) niemand vrolijk van wordt..

  • kleine boer

    Arjan dat vergeet ik niet dat is een keuze geweest zijn er meer die zo keuzes hebben gemaakt en ik schrijf erbij dat het klote is voor iedereen maar zo heeft elke sector wel wat en niet alleen in de landbouw wat dacht je van een rokersruimte?

  • arjangeenen

    ..

Laad alle reacties (11)

Of registreer je om te kunnen reageren.