Milieudoelen in de knel door onderbezette proefstal

Melkveehouders met proefstallen vrezen dat milieudoelen voor de melkveehouderij in de knel komen omdat metingen niet kunnen worden gedaan.Om nieuwe technieken te kunnen toetsen in de proefstallen is een veebezetting vereist van soms wel 100%. Bij in ieder geval 10 proefstallen met melkvee komen de onderzoeken nu in de knel, omdat de ondernemers te weinig fosfaatrechten hebben om aan de verplichte veebezetting te voldoen. Vorige week besloot het ministerie van landbouw om voor deze bedrijven geen extra knelgevallenregeling te maken. Uitstoot ammoniakMelkveehouder en proefstaleigenaar Arjan Geenen uit het Noord-Brabantse Bladel concludeert dat het voor de sector onmogelijk wordt om de milieudoelen van minder uitstoot van ammoniak te gaan halen, omdat er minder moderne technieken beschikbaar komen als deze niet getoetst worden. “Van het ministerie moet ik mijn stal vol zetten voor de proefstalstatus, maar van het ministerie mag ik ook niet genoeg koeien houden om dit te doen”, zegt hij.
_{Artikel gaat verder onder de foto‘s}Arjan Geenen met zijn vrouw Janneke Suy uit het Brabantse Bladel. - Foto: Arjan GeenenGeenen vindt dat de overheid zich aan de afspraak moet houden. “Dit is vervelend voor mij, maar het is vooral in het belang van de hele melkveehouderij dat innovatieve systemen getoetst worden in proefstallen, omdat er anders geen nieuwe technieken beschikbaar komen”, aldus de melkveehouder. Geenen was in juli 2015 net klaar met zijn stal voor 130 koeien. Hij had zijn jongvee toen tijdelijk afgestoten vanwege de bouw en melkte ongeveer 70 koeien, waardoor hij alleen hiervoor fosfaatrechten heeft gekregen. In de beschikking voor zijn proefstalstatus staat dat hij 130 koeien moet houden.Brabant eist emissiearme stallen in 2022Volgens Geenen, die een aantal melkveehouders met proefstallen vertegenwoordigd, zijn er niet heel veel extra fosfaatrechten nodig om de proefstallen voldoende te bevolken. Hij heeft berekend dat het om ongeveer 110.000 kilo fosfaat gaat. Dit staat niet in verhouding met het sectorbelang. aldus Geenen. De provincie Noord-Brabant heeft besloten dat alle stallen in 2022 emissiearm moeten zijn, dat is 6 jaar eerder dan de nationale regelgeving voorschrijft. De vrijloopstal van Arjan Geenen. - Foto: Bert JansenProefstalstatus ondermijndVolgens milieu-onderzoeker Sjoerd Bokma van Wageningen Livestock Research kan het fosfaatrechtenstelsel het onderzoek naar emissiearme-systemen inderdaad vertragen. “Als de stal half leeg blijft, kun je emissies moeilijk meten, terwijl de ondernemer wel de plicht heeft om dit te meten”, zegt hij. Bokma voegt er wel een kanttekening aan toe dat er veehouders zijn die een proefstalstatus hebben aangevraagd om daarmee een vergunning te krijgen, maar vervolgens de bijbehorende meting van het systeem steeds uitstellen. Daardoor staan veel stalsystemen op de RAV-lijst die nog geen definitieve emissienorm hebben. “De motivatie van melkveehouders om het stalsysteem te meten, ontbreekt wel eens. De meting moet gedurende een jaar meermaals gebeuren, waardoor dit tijdrovend is en geld kost. In de praktijk zijn er veel proefstallen waar tot dusver niet gemeten is. Dat ondermijnt de proefstalstatus”, vindt Bokma. TussenoplossingOmdat investeren in nieuwe systemen kostbaar is, is er voor stallenbouwers een tussenoplossing. Nadat een perspectiefvol systeem bij 4 stallen een proefstalstatus heeft gekregen, wordt een voorlopige emissiefactor aangegeven, waardoor het systeem breed in de praktijk toegepast en verkocht mag gaan worden. Zo kunnen innovaties sneller terugverdiend worden en metingen worden gefinancierd. Voor stallen die niet volledig bezet zijn, zijn er mogelijk wel oplossingen om te meten, bijvoorbeeld door de stallen half af te sluiten, aldus Bokma.Zorgen KamerledenCDA-Kamerlid Jaco Geurts reageert bezorgd. “Als er nieuwe eisen worden gesteld aan emissies, moeten nieuwe technieken onderzocht kunnen worden in bedrijfsomstandigheden”, vindt hij. Ook VVD‘er Helma Lodders is bezorgd over de situatie. De Kamer houdt volgende week een schriftelijke vragenronden over het fosfaatrechtenstelsel.