Redactieblog

10 reacties

‘Meer vrijheid toevoegen aan fundament coöperatie’

Zoals beloofd kom ik even terug op het fundament van de coöperatie. Frans Keurentjes, voorzitter van FrieslandCampina sleutelt daaraan. Terecht.

Het is niet goed alles bij het oude te laten. Nieuwe tijden vragen om veranderingen. Bij coöperaties is dat moeilijk. Leden hadden in het verleden veel zeggenschap. Ze bestuurden – weliswaar op afstand – de coöperatie. Ze konden alles ook nog overzien.

Betten van Cono niet op plek Schumacher FC zetten

Dat is niet meer zo. Wie maakt mij wijs dat welke boer dan ook, hoe hoog opgeleid, naast zijn boerenbedrijf ook nog een coöperatief bedrijf kan besturen? Niemand, denk ik. De boer moet geschikt zijn voor zijn eigen onderneming en daar de tijd verstaan. De leiding van de coöperatieve onderneming moet in handen zijn van mensen die ervaring in het (internationale) bedrijfsleven hebben. Dat hangt af van de grote en aard van de coöperatie. Ik denk dat je Betten van Cono niet voorzitter moet maken van de directie van FrieslandCampina. En Schumacher, eerste man FC, is geen garantie voor een succes bij Cono.

CEO grote onderneming vraagt andere kwaliteiten

Leidinggevende mensen moeten passen bij de onderneming. De directeur van een kleinere coöperatie moet het bedrijf goed kunnen leiden, maar ook het gezicht zijn richting zijn boeren, de leden. Dat kun je van de CEO van een grote internationale onderneming niet verwachten. Die moet thuis zijn in de hele wereld en daar ook gezag uitstralen. Het is te veel gevraagd om dan ook nog te verlangen dat hij de boeren aanspreekt.

2 lagen van ondernemerschap

In feite heb je 2 lagen van ondernemerschap in 1 keten. De aangesloten zelfstandige boerenondernemers en de overkoepelende coöperatieve onderneming. Die moet je beide de ruimte geven. Ze moeten zich niet te veel met elkaar bemoeien.

Graag geef ik toe dat ik erg heb moeten wennen aan deze denkrichting. De boer is de eigenaar van de coöperatie en heeft formeel de zeggenschap. Maar hij heeft er niet het echte verstand van. Dus moet hij er zich ook niet mee bemoeien.

De meest ondernemende leiders boeken de beste resultaten

Omgekeerd moet ook de overkoepelende coöperatieve onderneming zich niet te veel bemoeien met wat de boer in zijn onderneming wil doen. Dat gebeurt nu wel en dan komen er spanningen. Kijk naar FrieslandCampina vorig jaar, met de regels voor beheersing van de aanvoer van melk en duurzaamheid.

Coöperatie en boer hebben hun eigen verantwoordelijkheid

Elk zijn verantwoordelijkheid. En vrijheid. Als de coöperatieve onderneming meer of minder melk nodig heeft of verschillende melkstromen wenst, dan moet hij dat sturen. Daar hoort dan ook de vrijheid van de boer bij om (een deel van) zijn melk elders te verkopen. Dan wel werken op basis van contracten met een afgesproken tijdsduur, zodat beide weten waar ze op kunnen rekenen.

Top coöperatie moet goed bemand zijn

En het bestuur? Dat zal creatief moeten zijn. De wensen van de achterban overbrengen aan de top van de onderneming. En andersom ook. Maar dan wel met de keuze voor de boer wel of niet mee te doen. Natuurlijk blijft de boer eigenaar en komt de winst bij hem terecht. Dat kan via de geleverde melk, of via dividend.

Het bestuur heeft daarbij als belangrijkste taak te zorgen dat de top van de coöperatieve onderneming goed bemand is. Kijk maar naar de grote ondernemingen buiten de landbouw. De meest ondernemende leiders boeken de beste resultaten. Die zorgen ervoor dat er geen gerommel in de top is. Maar daarover de volgende keer.

Laatste reacties

  • Zuperboer

    t Schuurt inderdaad behoorlijk waar de coop op de plek van de melkveehouder gaat zitten. Persoonlijk heb ik er geen probleem indien ze zelf hun taken goed op orde hebben. Maar als ze staan te oreren over mestvergisters en in Pakistan miljoenen verkwisten dan irriteert dat en denk je inwendig ga eerst je eigen toko maar eens behoorlijk runnen en een goede prestatietoeslag genereren en daarna je met mijn bedrijf bemoeien.

  • cornelis 22

    Of koop bijvoorbeeld eens een pakje milner 6 lagen plastic en 5 plakken kaas en vervolgens de boer de maat gaan nemen over duurzaamheid.

  • Trot

    Mooi verhaal maar dan ook doen wat ge vertel en zelf niet op de stoel van de boer gaan zitten om zo je wil door te drukken en geen tegen spraak te dulden

  • 8911077012

    breek me de bek niet open over joosten die ze 3 jaar te laat de laan uit gestuurd
    hebben
    en dan zeggen dat goede bestuurders geld waard zijn
    en ons veehouders op allerlei manieren korten als we niet aan focus. p. voldoen
    terwijl je wel gewoon 1e klas melk levert
    waar bemoeien ze zich mee

  • farmerbn

    Melkfabrieken weten precies wat de kostprijs is voor een liter melk voor een melkveehouder. Melkveehouders weten niet wat de kostprijs voor de melkfabriek is. FC kan de melkveehouders 37 cent geven maar kan die ook 40 cent geven? Dat is een belangrijke vraag voor een bestuurder. En als dat kan moet het bestuur het management verplichten die 40 cent te geven. We moeten oppaseen dat fc met fonkelnieuw wagenpark rondrijdt en dat de eigenaren van de melkfabriek geen geld hebben voor vervanging van hun materiaal en uit armoe moeten leasen.

  • Bennie Stevelink

    Vrijheid voor de boer die zelf mag weten op wat voor manier hij wil boeren en tegelijk wel de goed renderende kansen in de markt pakken, kan alleen als je meerdere melkstromen hebt met sterk verschillende prijzen.

  • Zuperboer

    Die sterk verschillende prijzen zijn er al jaren Bennie. Kijk maar eens bij Aldi of Lidl en daarna bij de Ap in t zuivelvak. Waarom zou t zoals jij zegt: "alleen kunnen als je meerdere melkstromen hebt" met verschillende prijzen. De manier waarop de melkstromen nu worden ingevuld is arbitrair, de KLW wordt door RVO niet erkend(die zijn er als de dood voor), maar tussen twee melkleverende buren zit zomaar 2 Eurocent prijsverschil op basis van dit instrument. Het lijkt er op dat FC in blinde paniek gehandeld heeft toen AWARE op dit dossier met AH aan de haal ging. Wat gebeurt er als iemand gedurende een jaar op 1 van de pakweg 15 onderdelen onvoldoende scoort? Bij Kalfok is een kleine tegenslag al gauw goed voor een slecht kwartaalcijfer. Dat gaat nog voor vervelende verrassingen zorgen.

  • ENDE902

    Over een CEO: "Het is te veel gevraagd om dan ook nog te verlangen dat hij de boeren aanspreekt."
    Ik vraag mij af, of vergaderboer het niveau van de gemiddelde Nederlands boer wel goed op het netvlies heeft. Het kunnen nog interessante tijden worden als de boeren hun niveau gaan gebruiken om de frame van de laatste decennia over hun, gaan weerleggen.

  • JNJS

    De omzet per Kg melk is al jaren ongeveer 1 euro bij FC. Een kleine efficiëntie verbetering kan ons met gemak 40 cent melkgeld opleveren.

  • koestal

    Er wordt wat af gesleuteld bij RFC ,als boer is elke dag weer anders.

Laad alle reacties (6)

Of registreer je om te kunnen reageren.