Boerenblog

13 reacties

‘Grondgebonden en fosfaatrechten: niet kiezen wordt verliezen’

Als de visies pleiten voor grondgebondenheid in de melkveehouderij, dan is het logisch dat je dit koppelt aan de uitgifte van en handel in fosfaatrechten. Als je dat niet regelt, zijn alle goede andere bedoelingen zinloos.

FrieslandCampina (RFC) komt met een visie, LTO ook en er komt een landelijke commissie grondgebonden en duurzaam. Brabant heeft gesproken en gezegd dat het nu wel genoeg is en dat de provincie gaat optreden, op een voor de sector wel erg vervelende manier.

Als sector beginnen we ons te realiseren dat we moeten veranderen en aansluiting moeten zoeken bij het politieke en maatschappelijke denken.

Die landelijke commissie krijgt vertegenwoordigers van zuivel, boeren, ngo’s, provincies en overheid. Die gaat voor het eind van het jaar zich uitspreken over grondgebondenheid.

Accepteren en implementeren of chaos

Deze commissie (ik noem het maar de commissie grondgebondenheid en duurzaam) heeft een belangrijke taak en als die met een gedeelde visie komt dan is dat vergaand. Dan is het of die visie accepteren en implementeren, of complete chaos. Het wordt kiezen of verliezen.

Eigenlijk is er brede consensus dat het aantal koeien en de te produceren mest aan grond gekoppeld moet zijn. Korte kringlopen en voldoende grond in de nabije regio om verantwoord te boeren. Geen intensieve bedrijven en liefst zoveel mogelijk de koeien buiten.

Het is geen geheim meer dat ZLTO vorig jaar dwars voor invulling van grondgebondenheid is gaan liggen. Er is gekozen voor verhandelbare fosfaatrechten. Eigenlijk helemaal geen goed en voor de hand liggend instrument. Per toeval kwamen we daarop omdat een vijftien jaar geleden afgesproken plafond werd overschreden. En dit geeft zogenaamde ruimte voor de ondernemers.

Visie FrieslandCampina

RFC komt ook met een visie. Belangrijke elementen:

Hoe gaan we om met koe en kalf, hoe worden we grondgebonden en duurzaam en hoe houden we de aangevoerde melk in de klauwen en hoe belonen we die op gebied van weidegang en Focus Planet?

Ook hier geldt kiezen of verliezen.

Het naar buiten gebrachte verhaal is nog boterzacht en dient besproken te worden met de leden, Ja natuurlijk, zo hoort dat in een coöperatie. Veel boeren willen vooruit en zijn zich bewust van onze positie en verantwoordelijkheid in de maatschappij. Maar steekt het bestuur zijn nek wel uit en kiest het wel?

Meer melk niet vanzelfsprekend

De brief aan de leden is niet erg duidelijk en lijkt halfzacht. Het lijkt erop dat het de richting op gaat dat meer melk niet vanzelfsprekend is. De eisen aan de melk worden veel hoger en melkweigering of afscheid nemen van leden zal anders en veel sneller gaan. En de vanzelfsprekendheid dat elk lid zomaar meer mag melken, wordt in twijfel getrokken. RFC zal niet laten gebeuren dat die na 1 januari overspoelt wordt door nog meer melk.

De fundamentele keuze over hoe we grondgebonden en duurzaam zijn is niet helder en het lijkt dat RFC op dat gebied ook niet echt durft te kiezen. Maar dat zal nog moeten blijken. Op voorhand is al in te schatten dat de leden die niet willen zich zullen gaan roeren op de ledenvergaderingen. Niet kiezen wordt verliezen.

Grondgebondenheid, en daarmee weidegang, wordt de komende tijd in veel visies benadrukt. Dat zal het beleid gaan bepalen. - Foto: Mark Pasveer
Grondgebondenheid, en daarmee weidegang, wordt de komende tijd in veel visies benadrukt. Dat zal het beleid gaan bepalen. - Foto: Mark Pasveer

Visie LTO

LTO maakt ook een visie. 25 veehouders zijn bezig, een hele diverse groep, zodat we ervoor zorgen dat er draagvlak is en dat met iedereen rekening wordt gehouden. Dit is dan leidend voor de vakgroep melkveehouderij, De zeven nieuwe bestuurders kijken aan de zijlijn toe. De vorige visie van LTO sprak over grondgebonden, weidegang en gezinsbedrijf. De voor de hand liggende conclusie is dat de uitkomst hetzelfde zal zijn, aangevuld met duurzaamheid en maatschappelijk acceptatie.

Ook hier wordt het kiezen of verliezen. En ik ben op voorhand bang dat ook nu LTO niet gaat kiezen. Ze zullen niet durven zeggen dat de situatie in Brabant niet te handhaven is op deze manier. Dat bedrijven met meer dan 5 GVE per hectare niet duurzaam en grondgebonden zijn. Dat zoveel koeien en varkens in een provincie niet meer kan.

Duidelijk maken dat het anders moet in Brabant

We krijgen een nieuwe vakgroepvoorzitter. Misschien wel handig dat die uit Brabant komt en we nu niet meer drie maar een vakgroep hebben. Hij zal zich moeten schikken in de uitkomst van de 25 boeren en de vakgroep. Hij zal in Brabant duidelijk moeten maken dat het anders moet.

We moeten wel redelijk zijn. De 1.000 bedrijven in Brabant die meer dan 5 koeien per hectare houden hebben zich altijd keurig aan de wet en regels gehouden en is individueel niks te verwijten. Onze vakgroepvoorzitter zit nog ruim boven die 5 GVE per hectare. Is hij in staat om een verhaal te houden dat het anders moet? En hoe geloofwaardig is iemand uit Brabant die zelf zo intensief is.

Een pleidooi voor solidariteit lijkt op begrip van de collega veehouders voor de ongewenste situatie in Brabant. Die zal er echt niet zijn. Als een ZLTO bestuurder over duurzaamheid spreekt dan klinkt dat toch een beetje als een alcoholist die praat over de gevaren van drank.

Als de fosfaatwet wordt ingevoerd, geldt het recht van de sterkste en is weer ruimte voor cowboys

Per 1 januari komt er waarschijnlijk geen invoering van de fosfaatwetgeving en je zou het ook niet moeten willen. Wetgeving komt er alleen als derogatie blijft behouden. Die duidelijkheid is er zoals het zich nu laat aanzien niet per 1 januari.

Als het wordt ingevoerd, geldt het recht van de sterkste en is er weer ruimte voor cowboys en de zogenaamde echte ondernemers die maar een ding willen, en dat is meer koeien melken. De vrachtauto’s koeien uit het buitenland worden zo onderhand al weer besteld. Minder jongvee, meer melk per koe en minder fosfaat gebruik verschaffen ruimte voor meer melk.

Alleen meer rechten als je voldoet aan de nieuwe te definiëren grondgebondenheid

FrieslandCampina wordt bedolven onder meer melk. De sterkste boeren die fosfaat kopen, worden nog intensiever en minder grondgebonden en de hele intensieve bedrijven gaan gewoon door zoals ze altijd hebben gedaan. Als de visies pleiten voor grondgebondenheid, is het logisch dat je dit koppelt aan de uitgifte van fosfaatrechten. Als je dat niet regelt, zijn alle goede andere bedoelingen zinloos. Alleen meer rechten als je voldoet aan de nieuwe te definiëren grondgebondenheid.

Hebben we wat geleerd van het verleden. Willen we houdbare structuur voor de sector? Laten we dan eerst grondgebondenheid regelen, kiezen voor minder intensieve veehouderij en zorgen voor politiek en maatschappelijk draagvlak.

Het is kiezen of verliezen.

Laatste reacties

  • Bennie Stevelink

    De melkveehouderij begrenzen op basis van grondgebondenheid is onmogelijk. Ik neem aan dat Harm Holman dit ook begrijpt. Productierechten om de omvang van de melkveehouderij te begrenzen zijn onvermijdelijk.
    Dat neemt niet weg dat grondgebondenheid gewenst en noodzakelijk is.
    Bij de uitgifte van fosfaatrechten grondgebondenheid geforceerd afdwingen is juridisch en politiek onaanvaardbaar en onuitvoerbaar. Het is voor duizenden onmogelijk hieraan te voldoen waardoor ze in hun bestaan geruïneerd worden.
    De enigste juiste manier van grondgebondenheid invullen is dat bij aankoop strenge eisen worden gesteld aan grondgebondenheid. Er moet een maximum worden gesteld aan het aantal fosfaatrechten wat men per hectare bij elkaar mag kopen. Zit je boven die limiet dan niet meer bijkopen. Eerst grond verwerven tot je er weer onder zit en dan pas weer fosfaatrechten kopen tot aan de limiet.
    De grond die meetelt voor het bepalen van de grondgebondenheid moet vooral afhangen van het afstandscriterium. Pacht, eigendom of voer-mestcontract maakt niet uit. 5 km meer of minder maakt wél uit.

    Misschien is het een idee om een grondgebondenheids-classificatie in te voeren: bv de eerste 5 km telt grond 100% mee, van 5 tot 10 km 50%, van 10 tot 15 km 25% en daar boven telt het niet meer mee.

  • schooteind1

    Holman slaat de plank volkomen mis en steekt zijn bekende riedel af.
    Allereerst is "intensief" zijn geen keuze. Ook de intensieve collega's hadden veel liever meer grond op naam staan, maar het is niet anders. Mogen collega's die wat minder grond op naam hebben dan geen toekomst hebben?? Belangrijker is dat er in de praktijk geen enkel verschil is tussen een "intensief" bedrijf en een "extensief" bedrijf. Vrijwel elke melkveehouder haalt zijn ruwvoer uit de zeer directe omgeving, meestal gaat dit gepaard met levering van drijfmest. Enkel en alleen bij het kadaster kan je zien wie werkelijk de eigenaar is van de grond.
    De prima postitie waarin FrieslandCampina nu verkeert is opgebouwd door ALLE leden. Zowel "intensief" als "extensief". Zij hebben in gelijke mate gebouwd aan een mooie eigen vermogen van FC. Het zou toch wel erg bot en lomp zijn als een groep leden nu bedankt wordt voor haar generaties lange trouw en de achterdeur wordt gewezen.
    Verder heeft dhr Holman al direct een oordeel over de nieuwe vakgroepvoorzitter, terwijl deze er nog maar amper zit. Over vooroordelen gesproken.
    Bijdrage's als die van Holman brengen de sector niet verder, maar drijft leden uit elkaar. Dit terwijl eenheid en een vaste koers nu zo hard nodig zijn. Holman zou beter moeten weten.

  • alco1

    Ik blijf gewoon bij wat ik altijd al zei.
    @De dieren goed verzorgen, met een paar dieren buiten voor het IMAGO.
    @De mest goed plaatsen
    @Acceptatie in de buurt.
    Jullie maken het allemaal veel te ingewikkeld

  • .....

    Harm Holman denkt als stoppende veehouder vooral aan zichzelf, de grondprijs knalt door zijn plannetje de spuigaten uit

  • wmeulemanjr1

    Buiten alle mooie pleidooien en beschouwingen is het ook de vraag in hoeverre alles financieel haalbaar is voor de gemiddelde melkveehouder, en of die om de paar jaar door diepe financiële dalen wil gaan voor de mooie praatjesmaker die de melkveehouderij wil wurgen.

  • landboer

    Nou Bennie ,op zich geen verkeerd idee maar t wordt op die manier (met voer/mestcontracten )weer veel te fraudegevoelig en dan is t net als met je grondgebondenheid :t werkt niet , en de grond wordt veel te duur. Liever dure rechten (met afschrijvingsmogelijkheid ) dan dure grond.

  • Holman heeft gelijk.
    De stip op de horizon moet grondgebondenheid zijn.
    En iedereen weet diep van binnen wel dat dat de enige juiste koers is.
    Als we landbouw willen blijven dan moeten we meer richting grondgebondenheid.
    Als we richting industrialisering willen dan is grondgebondenheid geen issue, maar noem het dan het dan geen landbouw meer.
    Natuurlijk gaan de intensieve melkveehouders vragen om solidariteit van de extensieve collega's, met de nieuwe LTO- vakgroepvoorzitter voorop.
    Maar de essentie blijft dat als je koeien wilt melken dat je daar grond bij zult moeten hebben.
    Koeien naar buiten, meer aandacht voor biodiversiteit, mest zoveel mogelijk zelf plaatsen en zoveel mogelijk voer winnen van eigen grond.
    Dat is de lijn naar de toekomst

  • alco1

    Melkveehouderij is in principe altijd grondgebonden.

  • Jaap39

    Wat nu als de mest aan grond gekoppeld gaat worden voor koeien zoals Holman voorsteld?
    Geiten varkens etc kunnen wel hun mest op de reguliere manier bij bijvoorbeeld akkerbouw plaatsen? En dit zonder grond? Die grondgebondenheid kan in dat perspectief helemaal niet.

    Wordt tijd dat er een heleboel van dit soort flauwekul discussies gaan stoppen. Media stilte. Te beginnen bij de Zuivel. Voedsel prijzen voor lange tijd naar kookpunt. Maar er wel van bewust zijn dat we al jaren pracht producten produceren, en draag vooral dat uit. Laat je, ook als bestuurders, toch niet altijd van alles wijs maken door 'anders denkenden'.

  • wolthuis

    Holman heeft gelijk een stip aan de horizon en de intensieven kunnen zich aanpassen in een aantal jaren pakweg 3 a 4 jaar, dan weet iedereen ook waar die aan toe is en geen rechten van ander formaat, immers de intensieven wisten al 30 jaar dat het beleid van die jaren doodlopende weg is[was]. Dit neemt niet weg dat de intensieven het verkeert hebben gedaan.

  • farmerbn

    Volgens mij kan het best zo zijn dat er meer burgers een stuk landbouwgrond hebben op de zandgronden dan in kleigebieden. Burgers willen vaak niet verhuren maar wel het land beschikbaar stellen aan een melkveehouder. Als dat land niet meegeteld mag worden in de grondgebondenheid dan is dat onjuist. Andersom is het heel sneu dat als een boer pachtgrond kwijtraakt hij vee moet inleveren omdat er immers minder grond onder zijn bedrijf zit. Heb je een dure stal, mag je hem niet geheel benutten. Doe maar lekker moeilijk in Nederland want de buitenlandse concurrentie barst van het lachen.

  • hansvanbergen

    De reacties geven een mooie opsomming van allemaal zaken die de heren Keurentjes, Hekkert en nu weer Holman nie onder ogen willen zien. Kortom men beschrijft een fata morgana. Ander punt is als iemand dieren had op 2-7-2015 dan kunnen die niet afgenomen worden. Alle drie mannen die onderwijs genoten hebben in de tijd dat de rekenmachine op school nog geen gemeengoed was. En daar hebben ze vandaag de dag nog last van.

  • dre v Helmond

    Als men kiest voor alleen grondgebonden blijven er ook alleen maar grote over.En de grote worden ook het eerst groter.En er komt zeker niet minder fosfaat .Er is genoeg grond in Nederland.

Laad alle reacties (9)

Of registreer je om te kunnen reageren.