Rundveehouderij

Achtergrond 3 reacties

Rendement investering in rubbervloer nooit gemeten

Een rubbervloer verlaagt de klauwbelasting van melkvee. Wetenschappelijk onderzoek naar het rendement van investeren in rubber ontbreekt.

Klauwproblemen zijn nog steeds een belangrijke reden van gedwongen afvoer van melkvee en dat kost melkveehouders veel geld. Dat zegt Menno Holzhauer, dierenarts en specialist rundergezondheid van de Gezondheidsdienst voor Dieren (GD).

Holzauer benadrukt dat rubber aanbrengen op stalvloeren een van de maatregelen is om niet-infectieuze klauwproblemen aan te pakken. “GD richt zich meer op voeding in relatie tot klauwgezondheid en stimuleert een optimale voorziening van biotine, zink en mangaan in melkveerantsoenen. Dat versterkt de klauwhoornkwaliteit en dat leidt tot minder koeien met klauwproblemen.”

Niet-infectieuze klauwaandoeningen

Niet-infectieuze klauwaandoeningen maken 53% uit van alle klauwproblemen. Dat zijn:

  • zoolbloedingen (26%);
  • wittelijndefecten (18%);
  • zoolzweren (9%).

Een belangrijke oorzaak hiervan is een te hoge klauwbelasting (te lang staan en veel draaien), maar ook comfort van de ligbox, rantsoen en klauwkwaliteit spelen hierin een rol. De druk op klauwen van koeien die lopen op rubber is lager dan van koeien die op beton lopen. Dat blijkt uit onderzoek van de Universiteit van Leipzig (D), waarbij de kinetische belasting van klauwen is gemeten. Bij koeien op een rubberen vloer bleek de klauwdruk 15% (bij stilstand) tot 32% (bij koeien die bewegen) lager dan op beton.

Lees verder onder de foto.

Rubber op stalvloeren ontlast de klauwen en geeft minder slijtage van de klauwen. Dat verlaagt het risico op niet-infectieuze klauwaandoeningen. Investeren in rubber kost veel geld, maar het levert ook veel winst op door langere levensduur én meer melk. - Foto: Jan Willem Schouten
Rubber op stalvloeren ontlast de klauwen en geeft minder slijtage van de klauwen. Dat verlaagt het risico op niet-infectieuze klauwaandoeningen. Investeren in rubber kost veel geld, maar het levert ook veel winst op door langere levensduur én meer melk. - Foto: Jan Willem Schouten

Minder klauwbelasting met rubber

“Koeien lopen liever op rubber dan op beton”, zegt dierenarts Marcel Drint van het Nederlands Klauw Gezondheids Centrum. Hij vindt dat alle veehouders zouden moeten investeren in rubber op stalvloeren. “Want daarmee gaat de klauwgezondheid flink vooruit. Koeien zijn niet gemaakt om op beton te lopen, dus haal ze van het beton af. Rubberprofiel op roostervloeren helpt om niet-infectieuze klauwproblemen te voorkomen”, zegt Drint.

Dat blijkt ook uit onderzoek van Wijbrand Ouweltjes, onderzoeker dierenwelzijn en diergezondheid van Wageningen University & Research. “Rubber kan gezondere klauwen opleveren, zeker bij toepassing op plekken waar koeien van richting veranderen en waar op de betonvloer de grip onvoldoende is”, zegt Ouweltjes. “Zolen op een zachtere ondergrond, zoals rubber, slijten minder hard. Daardoor zijn ze minder kwetsbaar en als dit gepaard gaat met minder slijten van de draagwand van de klauwen, verlaagt dat de piekbelasting in het zoolgebied.”

Niet hele stal direct vol met rubber

Nico Vreeburg, dierenarts van Vetvice, adviseert niet direct om de hele stal vol te leggen met rubber. “Want dat is erg duur. Je kunt beter de klauwbelasting verlagen door te zorgen voor comfortabele ligboxen, waardoor koeien veel liggen. Bij goed toegankelijke en ruime ligboxen met een comfortabele boxbedekking liggen koeien ongeveer 14 uur per etmaal en dat scheelt al heel veel in de klauwbelasting”, zegt Vreeburg.

“Op strategische plekken met veel koeverkeer, bijvoorbeeld rond de melkstal en achter het voerhek waar koeien veel staan, kan rubber plaatsen zeker zinvol zijn.”

Het is niet wetenschappelijk onderbouwd wat investeren in rubbervloeren oplevert voor de klauwgezondheid

Kan een rubbervloer uit?

Drint stelt dat investeren in goed indrukbaar en niet te glad rubber op betonvloeren altijd uit kan. “De investering is wel hoog, maar de kosten van kreupele koeien ook. Het is erg lastig om de voordelen van een goede klauwgezondheid in harde euro’s uit te drukken. Maar als koeien twee jaar langer meegaan, gaat het om heel veel geld vanwege een efficiëntere melkproductie, meer melk en minder jongvee.”

Volgens Henk Hogeveen, hoogleraar bedrijfseconomie WUR, is er geen enkele studie te vinden waarin wetenschappelijk is onderbouwd wat investeren in rubbervloeren oplevert voor de klauwgezondheid. “Daarvoor zijn goede interventiestudies nodig, maar die zijn niet voorhanden. Het kost wel geld als koeien kreupel lopen en verschillende variabelen hebben invloed op de klauwgezondheid en kreupelheid”, zegt Hogeveen.

Drie betaalbare maatregelen voor klauwgezondheid

Uit Nederlands onderzoek uit 2012, waarin alle beschikbare kennis bij elkaar werd gebracht, bleken dit de drie meest kosteneffectieve maatregelen om de klauwgezondheid te verbeteren:

  • het verbeteren van ligcomfort in ligboxen,
  • het verminderen van veebezetting in de stal en
  • klauwen vaker bekappen.

“Rubber op vloeren kan bijdragen, maar er is niet berekend wat de kosten en baten hiervan zijn”, zegt Hogeveen.

Rubber: ‘€ 30 tot € 100 per vierkante meter’

Holzhauer vertelt dat de investering in rubber varieert van € 30 tot € 100 per vierkante meter, afhankelijk van het soort rubber. “De klauwgezondheid is zeker gebaat bij rubber op beton, maar de hele stal vol leggen is kostbaar”, zegt ook Holzhauer. “Alleen rubber in en rond de melkstal en achter het voerhek scheelt al bijna de helft aan kosten. Als je het combineert met comfortabele ligboxen is dat ook effectief in het voorkomen van niet-infectieuze klauwproblemen.”

Mortellaro

Uit GD-onderzoek blijkt dat op bedrijven met rubber op een dichte vloer met mestschuif de kans op Mortellaro drie keer kleiner is dan op bedrijven met een dichte vloer met mestschuif zonder rubber. De mestschuif maakt de vloer met rubber schoner en droger.

Rubber en emissie

Het verminderen van ammoniakemissie speelt ook een rol in de keuze van rubber in een stal. “Op dit moment wachten veehouders de regelgeving over emissienormen voor ammoniak af, voordat ze grote investeringen doen in rubber op roostervloeren”, zegt Holzhauer. “Je wilt eerst weten aan welke emissiefactor je moet voldoen en welke vloeren hiervoor beschikbaar zijn.”

De Opti-Cow Floor van Animat Nederland is een rubberen vloer die op de RAV-lijst staat met een definitieve emissiefactor van 8 kilo ammoniak per dierplaats per jaar. “Deze 100% dichte rubbervloer kost gemonteerd € 55 per vierkante meter en gaat minimaal 10 jaar mee”, zegt Jacob Hoekstra, directeur van Animat en Opti-Cow. Hij rekent met een minimaal loop-oppervlakte van 5 vierkante meter per koe. Bij 100 koeien is dat een investering van € 2.750 (€ 5,5 x 5 x 100). “Als je twee koeien verliest door het uitglijden op een gladde vloer, heb je dat al terugverdiend.” Het uitglijden van koeien en afvoer van deze dieren als gevolg daarvan komt nog regelmatig voor, bevestigt Holzhauer.

Lees verder onder de foto.

Vaak klauwen bekappen, goed ligcomfort in de boxen en verminderen van de veebezetting in de stal zijn de meest kosteneffectieve maatregelen om klauwgezondheid te verbeteren. - Foto: Ronald Hissink
Vaak klauwen bekappen, goed ligcomfort in de boxen en verminderen van de veebezetting in de stal zijn de meest kosteneffectieve maatregelen om klauwgezondheid te verbeteren. - Foto: Ronald Hissink

Schade kreupele koeien kan groot zijn

Als koeien kreupel lopen, bewegen ze minder en is de voeropname lager. Dat kost melk. Ook laten kreupele koeien tochtigheid minder goed zien en dat gaat ten koste van de vruchtbaarheidsresultaten. Uit onderzoek van Wageningen University & Research (WUR) blijkt dat de gemiddelde schade van kreupele koeien € 81 is per gemiddeld aanwezige koe. De schade bestaat uit minder melk, gedwongen afvoer, verminderde vruchtbaarheid, extra arbeid, kosten klauwbekapper, dierenarts en medicatie en weggegooide (antibiotica)melk.

Kreupele koeien en ernst klauwproblemen
De verschillen in schade tussen bedrijven met veel en met weinig klauwproblemen zijn groot. “Voor Nederlandse bedrijven hebben we dat nooit berekend”, zegt Hogeveen. “Uit ons onderzoek op Duitse biologische melkveebedrijven varieerde de schade tussen € 0 en € 257 per gemiddeld aanwezige koe per jaar.”
Verbetering van de klauwgezondheid kan dus flink geld opleveren als de schade erg groot is. Gezonde klauwen dragen ook bij arbeidsgemak en aan dierenwelzijn.

Laatste reacties

  • g donkers

    foutje die 2750 moet 27500 euro zijn

  • agratax(1)

    @g.donkers. Volgens mij heb je de kosten berekend over 10 jaar (de levensduur van de rubbervloer) dan kom je op 27500/10= 2750 jaar aan kosten.

  • Mtswi

    Wij hebben al ongeveer 15 jaar rubber op de vloer en sindsdien maar 1 of 2 koeien meer in de spagaat gehad. Voorheen altijd wel 1 of 2 koeien per jaar. Alleen daarmee is de afschrijving al betaald. Zou niet anders meer willen.
    Rubber op zowel de vlakke vloer als de roosters.

Of registreer je om te kunnen reageren.