Rundveehouderij

Achtergrond 9 reactieslaatste update:28 mrt 2019

Uitspraak fosfaatrechten kost melkveehouders geld

Veel melkveehouders worden getroffen door de uitspraak over eigendom van fosfaatrechten.

Veel melkveehouders die pachten, worden hard getroffen door de uitspraak van de pachtkamer van het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden van afgelopen dinsdag. De rechters zijn van oordeel dat ook verpachters – onder voorwaarden – recht hebben op – een deel van de – fosfaatrechten. Dit kan betekenen dat voor vele honderden miljoenen euro’s aan fosfaatrechten gaan verschuiven van pachter naar verpachter.

88% van melkveehouders pacht grond

Veel melkveehouders kunnen met de gevolgen te maken krijgen. Volgens cijfers van Wageningen UR boert 12% van de melkveehouders uitsluitend op eigen grond, 88% heeft een deel van zijn areaal gepacht of gehuurd op een of andere manier. Dat varieert van reguliere pacht tot huur van grond via een zogenoemde Grondgebruiksverklaring. Volgens het CBS was op de peildatum van 2 juli 2015 64% van de grond in de sector in eigendom (847.000 hectare), de overige 24% is op een of andere manier gepacht (200.000 hectare). In de uitspraak staat wel dat de aanspraak van verpachters geldt bij reguliere pacht, geliberaliseerde pacht van 12 jaar of langer en in bepaalde situaties met hoevepacht of gebouwen op pachtgrond. Ook moet het in principe gaan om meer dan 15 hectare pachtgrond. Dat kan het aantal melkveehouders dat met de uitspraak te maken krijgt aanzienlijk inperken.

Verpachters zien overeenkomst met melkquotum

De verpachters zijn van mening dat zij de melkproductie waar fosfaatrechten voor zijn verstrekt mogelijk hebben gemaakt. De waarde van hun bedrijf zou verminderen bij het weghalen van fosfaatrechten. Ze zien een overeenkomst met het melkquotum, dat bij verkoop voor 50% aan de verpachter en 50% aan pachter toekwam. De pachtkamer gaat in de uitspraak mee in de redenering van waardevermindering en kiest voor een verdeling op basis van 50%, zoals de verpachters voorstelden.

Lees verder onder de foto

Koeien onderweg van de stal naar het weiland. Het merendeel van de melkveehouders pacht grond. De fosfaatrechtenuitspraak heeft dus gevolgen voor bijna alle melkveehouders. - Foto: ANP
Koeien onderweg van de stal naar het weiland. Het merendeel van de melkveehouders pacht grond. De fosfaatrechtenuitspraak heeft dus gevolgen voor bijna alle melkveehouders. - Foto: ANP

Pachters: fosfaatrechten vrij verhandelen

Pachters vinden dat er geen overeenkomst met het melkquotum is, omdat dat aan de grond was gekoppeld. Fosfaatrechten zijn gebaseerd op de melkproductie en toegekend aan de eigenaar van de dieren en moeten door de pachter vrij verhandeld kunnen worden zonder toestemming van de verpachter.

Om snel duidelijkheid te krijgen, is ervoor gekozen om meteen naar het Hof te stappen. Dat scheelt tijd, was de redenering. In eerste instantie wilden de pachters de langere route via de (lagere) rechtbanken. Dat zou meer gedetailleerde informatie opleveren, maar wel meerdere jaren langer gaan duren.

Toch is de vraag of achteraf bezien de pachters hier goed aan hebben gedaan. De huidige uitspraak geeft weinig houvast voor specifieke, individuele gevallen.

Geen duidelijkheid voor pachter in proefproces

Zelfs voor de pachter in het proefproces is er nog geen duidelijkheid. Hij heeft in de periode van de pacht – van 1985 tot 2018 – zelf zijn melkquotum gegenereerd en vergroot, en zelf een loopstal gebouwd in een van de bedrijfsgebouwen. Na afloop heeft de pachter de opstallen en bijna 13 hectare grond gekocht tegen de vrije verkeerswaarde. Dus geen waardevermindering voor de verpachter, waar de pachtkamer in zijn uitspraak wel van uit gaat. Hoe dit gewogen gaat worden is onduidelijk.

De specifieke zaak in dit proefproces is nog niet afgerond, ASR krijgt als eerste de kans te reageren op de algemene randvoorwaarden die de pachtkamer stelt, daarna krijgt de pachter de gelegenheid. Volgens de advocaat van de pachter, Benno Nijman, gaat het nog zeker enkele maanden duren voor die uitspraak er is.

Lees ook: BLHB overweegt cassatie in zaak fosfaatrechten

Laatste reacties

  • jaap69

  • farmer135

    Heel vreemd, er is geen goede onderbouwing voor de veronderstelling dat verpachters recht hebben op fosfaatrechten. Dit lijkt dus op een gerechterlijke dwaling van de bovenste plank.

  • Ittersum1970

    Deze uitspraak kost blijvende boeren (pachters) juist geen geld...

    Pas als je stopt met je bedrijf heb je minder te verkopen; in veel gevallen dus 25% (bij gebouwen in eigendom). Pachters kunnen van een andere pachter tegen een lagere waarde fosfaatrechten kopen, dat kan dus juist voor de blijvende boer een voordeel opleveren. We hebben trouwens al vaker gezien dat de BLHB opkomt voor de belangen van de, op termijn, stoppende pachter. #lease melkquotum
    Een boer zonder een vierkante meter eigen grond!

  • willepy

    Nogmaals: Het is sterk de vraag of de Pachtkamer wel onafhankelijk uitspraak kan doen met een rentmeester als deskundig lid: <>.
    Daarnaast als deskundig lid een pachter met akkerbouw (géén melkvee).
    Verder ook nog een rechter die op een zwarte lijst staat: <>.
    En zullen er in de Rotaryclub van rechter Hofstee rentmeester-vriendjes zitten?
    <>

  • Albert Albers

    @Ittersum1970: "Pachters kunnen van een andere pachter tegen een lagere waarde fosfaatrechten kopen". Nou, die vlieger gaat bij ASR niet op. Die maken het gewoon ten gelde, voor een beter beleggingsrendement.

  • PieterXT

    Het onderschrift bij de onderste foto klopt niet, want als de voorwaarden toegepast worden krijgt juist een kleine groep er mee te maken.

  • farmerbn

    Sensatiezucht van boerderij.

  • Johan Oppewal

    Dank voor de opmerking over het bijschrift. Ter verduidelijking: de vraag van wie is het fosfaatrecht - van de pachter of de verpachter? - is van belang voor het overgrote deel van de melkveehouders, omdat zoveel boeren grond pachten op een of andere manier. De uitspraak gaat daarom wel degelijk bijna iedereen aan. Maar het effect van de uitspraak is niet voor iedereen gelijk, o.a. vanwege die grens van 15 hectare.

  • farmerbn

    Benno heeft slecht werk geleverd en veel pachters benadeeld. Waarschijnlijk krijgt hij een tweede kans en die gaat hij wel winnen. Daarna gaat de tegenpartij in verweer en moet Benno weer aan de bak. Benno's schoorsteen blijft de komende tien jaar wel goed roken.

Laad alle reacties (5)

Of registreer je om te kunnen reageren.