Rundveehouderij

Achtergrond 1 reactie

Lichtpuntjes ondanks grote zorgen in vleesveehouderij

Kalver- en vleesveehouders maken zich zorgen over hun toekomst vanwege regelgeving en vleesafzet. Toch zien beide groepen ook lichtpuntjes waar de sector de komende jaren voor moet gaan.

De vleesvee- en vleeskalverhouderij hebben weinig van doen gehad met het fosfaatreductieplan. De huidige stikstofdiscussie baart deze twee kleine veehouderijsectoren meer zorgen, 70% van de vleesvee- en vleeskalverhouders vreest maatregelen die ook hen treffen. Dit blijkt uit een enquête van Boerderij waarop 268 veehouders met vleesvee en vleeskalveren op reageerden.

Lees verder onder de foto.

Regionaal op natuurgrond geproduceerd rundvlees heeft volgens vleesveehouders kansen, maar er is dreiging van goedkoop buitenlands vlees. - Foto: Hans Prinsen
Regionaal op natuurgrond geproduceerd rundvlees heeft volgens vleesveehouders kansen, maar er is dreiging van goedkoop buitenlands vlees. - Foto: Hans Prinsen

Twee derde van de reagerende veehouders heeft zoogkoeien en/of vleesstieren, de rest is kalverhouder. Bijna een derde van de veehouders vreest een generieke korting waaronder zijn bedrijfstak ook onder komt te vallen. Een klein percentage, namelijk 12%, maakt zich zorgen omdat de vergunning niet dekkend is, er staan meer dieren dan vergund op het bedrijf. Een aantal ondernemers geeft aan dat op de peildatum van 4 oktober minder dieren dan vergund op het bedrijf stonden. Dit zijn vooral bedrijven met een nieuwe stal die nog niet volledig vol staat.

Lees verder onder de grafiek.

Het aantal zoogkoeienbedrijven is sinds het eind van de melkquotering gestabiliseerd, het aantal kalverbedrijven is al twintig jaar redelijk stabiel. Beide bedrijfsgroepen verwachten de komende jaren een krimp.

Tegenover verwachte krimp houden met name zoogkoeienhouders ook rekening met een toename van het aantal zoogkoeienbedrijven als stoppende melkveehouders met een klein koppel zoogkoeien nog wat omhanden willen houden. Wouter Hartendorf, voorzitter van de LTO-vakgroep Vleesveehouderij, onderschrijft de zorgen: “Stikstof is veel meer sectoroverschrijdend dan fosfaat, maar als je de hele roodvleesproductie weghaalt, dan merk je met die 200.000 runderen er nauwelijks wat van op de totale uitstoot. Daarom moeten we er als sector vol boven op zitten.”

Lees verder onder de grafieken.

A. Ja, want mijn vergunning is niet dekkend. B. Ja, want ik wil graag uitbreiden. C. Ja, want ik vrees een generieke korting. D. Nee. E. Ja, want 70% van de veehouders in de enquête ziet de huidige stikstofproblematiek als bedreiging van de sector en zijn bedrijf.

 Ondanks de dreiging van meer import van rundvlees, afnemende vleesconsumptie in de EU en de zware promotie van vleesvervangers zien vleesvee- en kalverhouders toch mogelijkheden voor groei van de vleesafzet. Voor rundvlees ligt dat in vlees met een verhaal, voor kalfsvlees bieden derde landen mogelijkheden.

De kalverhouders in Noord-Brabant worstelen met de strengere emissieregels waarbij voor 1 april 2020 een nieuwe vergunbare aanvraag ingediend moet zijn. Momenteel is alleen de luchtwasser als emissiebeperking geschikt voor Brabant. Kalverhouders willen echter liever niet aan deze

end-of-pipe-oplossing. Er loopt momenteel een praktijkproef met vier emissiebeperkende systemen op een bedrijf in Someren. De eerste ronde is afgelopen, voor januari komen voor een nieuwe ronde aangepaste systemen in de stal. Op basis van die proef is het voor kalverhouders vrijwel onmogelijk om voor april een alternatief systeem te kiezen.

Import en nog meer regels

Stikstof is vooral op korte termijn zorgwekkend, voor de langere termijn zijn meer bedreigingen. Veehouders zijn argwanend met welke regels en voorschriften de overheid na stikstof komt. Zoogkoeienhouders met pachtgrond in natuurgebieden hekelen de manier waarop ze door hun verpachters worden behandeld.

Roodvleesproducenten bekijken de import van rundvlees en dan vooral de Mercosurdeal met argwaan. In 2018 importeerde Nederland 27,6 miljoen kilo rundvlees uit Argentinië, Brazilië en Uruguay. Veehouders hekelen vooral het ruime gebruik van antibiotica en groeibevorderaars in die landen, terwijl ze zelf onder strenge eisen werken. Ook het goedkope rundvlees uit Ierland is een doorn in het oog, vooral omdat supermarkten daarbij ook schermen met dierenwelzijn.

Lees verder onder de foto.

De kalverhouderij moet transparanter en het is de vraag of derde landen de teruglopende Europese consumptie kunnen compenseren. - Foto: Koos Groenewold
De kalverhouderij moet transparanter en het is de vraag of derde landen de teruglopende Europese consumptie kunnen compenseren. - Foto: Koos Groenewold

Voor de kalverhouderij is de teruglopende consumptie in Europa zorgelijk, want hoe makkelijk wordt die afzet elders in de wereld gecompenseerd?

Zowel vleesvee- als kalverhouders signaleren dat tegenover de steeds strengere eisen een onder druk staande opbrengstprijs staat. “Onze marges komen steeds verder onder druk te staan. Concurrentie tegen goedkoop buitenlands vlees verliezen we zo”, geven veehouders aan. Ook hebben met name kalverhouders moeite met de ontwikkeling naar meer ruimte per kalf . “Zeker goed voor het kalf, maar we mogen bijna niet meer bouwen, dus moeten we nog inleveren ook”, is de samenvatting van een aantal opmerkingen.

Er is veel twijfel, moet ik die investering nog wel doen?’

De Provincie Noord-Brabant verschoof twee jaar geleden het jaar waarin veehouders hun stallen emissiearm moeten hebben, van 2028 naar 2022. De datum waarop een vergunbare aanvraag ingediend moet worden, is om veehouders tegemoet te komen, opgeschoven van 1 januari naar 1 april 2020. “Niet dat dat veel uitmaakt. Er zijn voor de kalverhouderij momenteel wel vier systemen in een praktijkproef, maar ik verwacht daar binnen een half jaar weinig van. Een systeem moet langer dan een of twee ronden getest zijn. Op dit moment rest alleen een luchtwasser. Maar die pakt methaan niet aan, wij willen een integrale aanpak”, schetst kalverhouder Pierre Greijmans.

Pierre Greijmans (54), blankvleeskalverhouder in Someren (N.-Br.).
• 1.220 blankvleeskalveren 
• 2 bedrijfslocaties 
• 1 april 2020 indienen aanvraag milieuvergunning
Pierre Greijmans (54), blankvleeskalverhouder in Someren (N.-Br.). • 1.220 blankvleeskalveren • 2 bedrijfslocaties • 1 april 2020 indienen aanvraag milieuvergunning

Greijmans huidige stallen stammen uit de jaren zeventig en tachtig en 2005, dus moet hij aan de bak, zoals hij het zelf zegt. Greijmans twijfelt heel erg over het rendabel krijgen van de investeringen. “Alleen de kasten van de luchtwassers kosten me € 230.000 en daar komen silo’s, pompen, ventilatoren, verzwaring van het net en energiekosten nog bij. Dat is simpelweg niet rendabel. De vraag is of integraties hierin meegaan, want de kostenverhoging per plaats is € 60 tot € 65 terwijl de rest van Nederland zulke investeringen niet hoeft te doen. Hoe krom het is, zie ik al in onze studieclub van dertien kalverhouders in Brabant en Limburg. De Limburgers moeten pas iets doen in 2030. Als 2028 was blijven staan, hadden we meer tijd gehad om een passend systeem te ontwikkelen.”

Greijmans verwacht niet dat 2022 snel van tafel gaat en het opschuiven van die vergunningsdatum naar juni of september 2020 biedt geen extra lucht. “Ik merk dat ik niet de enige ben die er zo in staat. Veel kalverhouders hier in de buurt zitten met hetzelfde dilemma. Het is niet rendabel en een luchtwasser verwijdert wel de schadelijke stoffen uit de lucht, maar daarmee zit Brabant dan straks weer vol met spuiwater, waar we dan weer geen kant mee uit kunnen. Het moet haalbaar en betaalbaar zijn. Dit ondermijnt het verdienmodel van de Brabantse kalverhouderij.”

Beter verhaal naar consument

De angst bestaat dat de regelgeving de kostprijzen alleen maar verder opdrijft. Ook de eisen vanuit de retail rondom dierenwelzijn jagen die kostprijs op, terwijl die in de afzet geen betere prijs opleveren. Daarvoor worden de supermarkten verantwoordelijk gehouden. Het steekt veehouders dat vlees van bijvoorbeeld Bief Select niet meer geld oplevert. Ook de aandacht voor mogelijk negatieve effecten van het eten van vlees en de opkomst van vegetarische producten worden als bedreiging gezien. Daar moet de sector beter op inspelen. Een organisatie als VleesveeNL moet daar nadrukkelijker haar rol in oppakken.

Ook de kalverhouderij vreest, vaak door dierenwelzijnsorganisaties ingegeven, de publieke opinie. Daarvoor verwijst ze naar een recente uitzending van Zembla over de import van kalveren. “Ik vrees haatdragende collega’s die via een tv-programma een dolk in je rug steken.” Toch vinden kalverhouders zelf ook dat beter naar langdurige transporten gekeken moet worden. Een aantal kalverhouders vindt de marktmacht van de VanDrie Group een regelrechte bedreiging van vrije mesters. De lagere vleesprijzen zijn ook een punt van aandacht.

Trots op eigen product


  • Een goed georganiseerde afzet met verhaal heeft volgens vleesveehouders wel toekomst. Voorbeeld daarvan is Natuurvlees dat Sligro en Slagerijen Kaldenberg aan horeca en foodservice verkopen. - Foto: Slagerijen Kaldenberg

    Een goed georganiseerde afzet met verhaal heeft volgens vleesveehouders wel toekomst. Voorbeeld daarvan is Natuurvlees dat Sligro en Slagerijen Kaldenberg aan horeca en foodservice verkopen. - Foto: Slagerijen Kaldenberg

  • Lichtpuntjes ondanks grote zorgen in vleesveehouderij

Ondanks de vele bedreigingen die veehouders in beide sectoren zien, zijn er ook positieve punten. Veehouders weten dat ze een goed product neerzetten. Bij rundvlees mag het verhaal achter het vlees beter naar voren gebracht worden: regionaal geproduceerd, veelal met natuurbeheer. Naast huisverkoop zijn er volgens veehouders mogelijkheden voor kleine initiatieven in de markt. Ook de ontwikkeling van Natuurvlees dat via Sligro/Kaldenberg Slagerijen naar horeca en foodservice afgezet wordt, wordt gezien als een kans met goede mogelijkheden.

Voor de vleeskalverhouderij wordt aangegeven dat meer werk van de Nederlandse markt gemaakt moet worden, met meer nadruk op het verhaal achter het product. De sector moet meer openheid geven en laten zien dat de voeding van kalveren uit reststromen uit de humane voeding bestaat.

Een krimp van de sector was in het verleden niet bespreekbaar, maar nu stellen kalverhouders dat minder kalverplaatsen tot minder productie en betere prijzen moet kunnen leiden. Ook zien kalverhouders mogelijkheden buiten de Europese markt, al is het wegzetten van kalfsvlees naar bijvoorbeeld Azië iets dat een lange adem vergt. Ook op de Europese markt blijven er volgens de kalverhouders best mogelijkheden, mits een duidelijk verhaal achter het vlees staat.

Eén reactie

  • wienbemelmans

    Wat worden deze mensen op kosten gejaagd verschrikkelijk. en waarom alleen
    door die linkse griezels.

Of registreer je om te kunnen reageren.