Home

Nieuws 27 reacties

Econoom: tijd van schaalvergroting voorbij

De tijd van schaalvergroting is voorbij, de nadelen ervan worden groter dan de voordelen. Dat zei econoom Jaap van Duijn op het Nationaal Economisch Landbouwcongres dinsdagmiddag in Amersfoort.

Volgens de econoom is er te veel voedsel, waardoor de prijzen nog altijd laag zijn. Schaalvergroting wordt dan door boeren gezien als de oplossing om nog een fatsoenlijk inkomen uit hun bedrijf te behalen. “Maar de nadelen van een grote hoeveelheid homogeen product zijn te merken aan de prijs.”

De econoom wijst er op dat de prijzen van voedsel al decennialang veel minder hard stijgen dan het algemeen prijspeil en dat is de reden dat boeren nog altijd relatief lage inkomsten hebben. “De economische orde deugt niet. Steeds meer geld in de voedselketen blijft ergens anders dan bij de boer hangen. Degenen die het belangrijkst zijn, worden niet beloond”, aldus van Duijn.

‘Regulering nodig voor land- en tuinbouw

Hij noemt de afschaffing van het melkquotum een ramp voor boeren: “Ik ben een vrijemarkt econoom, maar niet voor de land- en tuinbouw. Daar is regulering nodig. De vrije markt leidt tot wrede aanpassingen”. Hij doelde daarmee op de fosfaatregelingen die werden ingesteld na het afschaffen van het melkquotum.

Ik begrijp niet dat je een bedrijf kunt hebben waarin je compleet afhankelijk bent van één product

Productdifferentiatie, het produceren van een onderscheidend product, is volgens hem de oplossing voor boeren om meer regie te krijgen over de prijs die ze krijgen voor hun producten. “Ik begrijp niet dat je een bedrijf kunt hebben waarin je compleet afhankelijk bent van één product”, aldus de econoom, “productdifferentiatie is de manier om aan de greep van volledige mededinging te ontsnappen.”
Lees verder onder de tweet

Ook Cor Pierik van het CBS ziet uit de cijfers dat de trends van schaalvergroting, intensivering en specialisatie niet meer vanzelfsprekend zijn. De agrarische bedrijven die in de afgelopen tientallen jaren gebleven zijn, zijn volgens hem niet de grootste, de meest gespecialiseerde of de meest extensieve: “Het zijn de bedrijven die zich het beste weten aan te passen en de kracht in het bedrijf optimaal benutten.”

Laatste reacties

  • kalkar

    Helemaal waar, schaalvergroting heeft de boer helemaal niets gebracht. De lagere kostprijs, indien gerealiseerd, wordt volledig door andere partijen dan de boer graag in ontvangst genomen. Het kleine beetje extra marge gaat dus volledig naar andere partijen en de boer blijft weer met lege handen achter. Als schaalvergroting het redmiddel was, waarom stoppen er dan zoveel boeren? Het verdienmodel is zeker bij de varkens totaal verkeerd, en daarom is er gemiddeld niks te verdienen. Ga eens naar een outlet b.v Lelystad, dan gaan je ogen pas echt open. Ik heb meegemaakt dat iemand een simpel shirt met bijpassende schoenen van Hugo Boss, even achteloos afrekende voor 850 euro. Denk hier maar eens over na. Wij krijgen 1,40 voor een kg vlees en maken elkaar af. Triest.

  • Alco

    Juist alle poorten gaan open voor schaalvergroting.
    Niet omdat we dat willen, maar omdat het onmogelijk gemaakt wordt voor de kleintjes met alle sores van dien.

  • kalkar

    Voedsel, melk, vlees eieren, moet minimaal verdubbelen in prijs. Ja, zegt de roverheid, voedsel moet goedkoop blijven omdat iedereen dit moet kunnen kopen. Gelul, wanneer zeg maar 10 % van de onderkant van de samenleving geen voedsel kan kopen vanwege de prijs, dan moet diezelfde roverheid deze groep maar apart subsidiëren. Wanneer zoals nu de B.T.W. gas en elektrisch, enz omhoog wordt gezet, hoor je de roverheid ook niet over de mensen aan de onderkant van de samenleving, want dat komt ze nu even niet uit.

  • deB.


    Zo is dat, prijzen moeten heel rap omhoog, want niemand die meer wil op deze manier in de toekomst. Nu al niet meer, de een na de ander heeft het gezien, ook jonge boeren hebben er genoeg van.

  • mtseshuis

    Dream on jongens: Al die bagger die over ons gestort wordt en de continue kaasschaaf aan de prijzen zorgen ervoor dat schaalvergroting in de overdrive gaat: De komende 10-20 jaar zal het, met name door overheidbeleid en wanbeleid van oa RFC en cs., alleen nog maar sneller gaan met het opschalen...
    Kosten worden steeds hoger en opbrengsten stijgen niet mee, dus je hebt helemaal geen keus! Zie ook de BTW verhoging op voedsel, onze afnemers passen nu de prijs al aan naar beneden, zodat de supers geen hogere prijzen hoeven te noteren. Die BTW verhoging betalen we zelf!
    Hogere prijzen zijn een utopie, je mag hopen dat ze in Den Haag en oa Amersfoort ons een paar jaar vergeten, dan kan de vlag uit. Kosten en regels gaan we aan kapot!

  • Firma Vellenga

    Klopt, en ik zie het in alle branches Zie ziekenhuis, onderwijs, detailhandel.... Waar gaan we naar toe met zijn allen? Hoe lang kunnen we dit nog vol houden? We balanceren op de ondergang. Wie blijft er overeind? En zo ja, wil je dat dan nog....

  • Maas1

    Wij produceren grondstoffen voor de voedsel industrie,en op een zodanige manier dat er veel toegevoegde
    (belevings) waarde in is verwerkt. Vele zijn al jaren afgestapt van ( homogene) bulkproductie. De
    ( voor) lopers krijgen voorlopig een betere prijs,als de kudde vervolgens volgt dan begint het ģedonder de duimschroeven worden aangedraaid zodat de boer wordt geknepen van onderaf en de consument van bovenaf voor maximale betaling, voor de hoogste winstmarge niet voor de ketens maar voor de schakels daarna. Het eerlijke verdien model is verrot! Sorry ik kan het niet anders zien of moeten we overgaan op een systeem waar 8000 koeien voor de super met alle faciliteiten continu worden leeggetrokken. Het had zo leuk kunnen zijn!

  • bankivahoen

    Voedselproductie komt in rap tempo in handen van beursgenoteerde bedrijven, wat iedereen nu als een megabedrijf ziet kan de borst nat maken. Het gaat zo groot worden dat er slechts enkele partijen wereldwijd de voedselproductie gaan beheren. Je mag raden welke giganten hier op azen. Alleen de eerste jaren kunnen stoppers nog een dikke boterham verdienen door als bedrijfsleider verder te gaan , daarna is het over en heb je een ingenieur laborant nodig om new food te creëren. Dieren gaan steeds minder nodig zijn. Welkom in de steriele wereld van nep- en techfood.

  • themmen

    Als je gewoon simpel boert kun je nog goed geld verdienen geen luxe stal en machines hoef je ook niet zoveel koeien te melken om aan je verplichtingen te voldoen doen gemiddelde boer brengt elk jaar 100000 naar Bank en lely en Co dat is het grote probleem volgens mij

  • Maas1

    @ bankivahoen ja inderdaad daar gaan we voedsel is macht,je zou het nog sterker kunnen stellen.Wat voor een invloed en gevolg heeft dit op onze democratie en samenleving!

  • 200113528

    bedrijven zullen steeds groter moeten, echter arbeid is een probleem en het gezeik aan regels. Je heb een bedrijf nodig met een breed scala aan opbrengsten. En ja het moet groot. bedrijven zonder groei hebben geen toekomst. Maar denk er eens over na: Wat is groei. Bij mij is groei maar 1 ding en dat is omzet groei en geen aantallen groei!! En daar zit het gemiddelde probleem bij een boer. Ik voer 500 varkens en eet zelf een beetje. Mijn collega doet het beter die voert 5000 varkens maar eet zelf niets

  • kalkar

    Landbouw is ten dode opgeschreven, de koeien ontspringen nog de dans vanwege de individuele hoge en onterechte subsidies t.o.v. de andere sectoren. Bedrijven worden mega, dit is niet meer over te nemen vanwege de slechte verdiensten of alles moet worden weggeschonken. Niemand, behalve de niet ontwikkelde boerenzonen, gaan nog 7 dagen in de week werken tegen een hongerloon en met alle risico's die op hun nek door de industrie en overheid worden afgewenteld. En gelijk hebben ze!

  • Maas1

    Een bedrijf kan in de nabije toekomst naast specialisatie diversie tijd toepassen op verschillende vlakken van verdien modellen naast de standaard. Maar dan moet je wel de ruimte krijgen in wet en regel. Je scherm je daarmee gedeeltelijk af voor macht structuren die wij liever niet zien, je wordt te complex en verweven in de structuren van dit land.

  • Zandboertje

    Schaalvergroting leid m.i. niet tot hogere productie, hooguit tot minder aanbieders.

  • massy

    Die schaal vergroting stopt van zelf .waar kun je nog opschalen hier in nederland de burger accepteert het gewoon niet meer.en opvolging wil of kan het niet meer want die prijzen worden echt niet beter.

  • varken23

    Ook al verdwijnen in Nederland de helft van de varkens, dan heeft het buitenland dat zo opgevuld. Alleen in Nederland minder produceren zal weinig zoden aan de dijk zetten m.b.t. hoge prijzen realiseren.

  • Waalster

    Schaalvergroting gaat gewoon door dat is al altijd zogeweest en dat stopt niet.

  • agratax.1

    Deze econoom heeft kennelijk nooit gehoord van consumenten zonder geld. Als de prijs van voedsel zou stijgen, wat voor de landbouw nodig is, vallen er in de arme landen nog meer mensen af als koper. Met andere woorden hoe hoger de prijs van voedsel hoe meer hongerende mensen op deze aarde. Hiermee is het huidige evenwicht lijkt me aardig verklaard. Willen we meer mensen, die door honger (geld gebrek) op gaan vluchten, moeten door gaan met het importeren van goedkoop voedsel uit de arme landen en het uitzuigen van onze eigen voedsel producenten. Zolang er nog landen zijn, die hun grond voor een prik verpatsen aan groot investeerders die er grootschalig gaan produceren zal de schaalvergroting een autonoom proces blijven.

  • Haarlemmermeer

    Was een populistisch cherry picking verhaaltje van Jaap van Duijn. Met een eerste college macro economie en vervolgens een verhaal van aannames voor de conservatieve geest. Schaalvergroting is onvermijdelijk en gelukkig hebben niet alle opvolgers hier zin in, want dan zou er geen ruimte zijn. Ondernemerschap en strategische keuzes daar heeft het altijd al om gedraaid, eten of gegeten worden. Thats it.

    en al dat gezeiksnor over eerlijke prijzen, cash out, grondprijzen komen eerdaags weer in verval, indien pacht bel je rentmeester en maak een deal.

  • Maas1

    @Haarlemmermeer oke dan houden we op over het verdienmodel en dan is het eten of gegeten worden.Nooit meer klagen over structurele lage prijzen dan is het de dood of de gladiolen! Prima als dat de insteek is mijn zegen heb je.

  • Alco

    Maas. Dat is de insteek niet.
    Dat is de conclusie die er getrokken kan worden uit alle 'bewegingen' die men ziet.

  • Maas1

    @ oke Alco helder.

  • Sjefo

    Door al die prietpraat van economen en consorten stopt de kleinere boer en word de grote nog groter.
    Schaalvergroting zou allerlei schade opleveren aan natuur en milieu is grote onzin, een groot en sterk bedrijf heeft kracht en de middelen om het sterk overvraagd natuur en milieu beleid nog even te volgen.
    Het ergste wat ons in Nederland gaat overkomen is dat heren als Duijn naar een communistisch systeem willen het Russische systeem we weten allemaal wat dat betekend
    Ondernemerschap is niet meer gewenst .
    Jaap Duijn voor je aan de zijlijn door blijft zeuren , leg eerst maar eens uit hoe jij het communistisch systeem in Nederland wil
    introduceren en vorm geven en wat verwacht je ervan ?

  • Haarlemmermeer

    Sjefo juist gevat, populistisch geneuzel. Dezelfde discussie in die faire prijs voor de boer van Schouten. Heb je ook geen ene moer aan

  • farmerbn

    Ik lees graag de collums van Van Duijn in de zaterdagkrant van de telegraaf en denk dat hij vaak gelijk heeft. Ook hier heeft hij gelijk. Nederlandse boeren hebben een hogere kostprijs. Om toch boer te blijven moet je dus een hogere prijs krijgen en dat gaat alleen als je iets produceert wat anderen niet kunnen produceren. Bio is een product die anderen ook kunnen produceren dus dat valt af. MRY-melk uit de uiterwaarden van die drie Nederlandse rivieren niet. Dat zou een voorbeeld kunnen zijn van een uniek product. Als consumenten dat echt willen zijn ze zo gek als op producten van Hugo Boss.

  • Mfb

    Wat een gezeur. Er zijn nog steeds bedrijven die goed rond kunnen komen. Meestal diegenen die nooit met grote sprongen zijn gegroeid en het meeste werk zelf doen

  • varken23

    Juist @Mfd, het is beter de markt te volgen, dan hem denken voor te zijn.

Laad alle reacties (23)

Of registreer je om te kunnen reageren.