Expertblog

15 reacties

‘Nieuwe Groene Revolutie’

Was de vorige groene revolutie gebaseerd op kunstmest, gewasbeschermingsmiddelen en mechanisering, in de nieuwe zullen ecologie en precisietechnologie centraal staan.

Een van de meest hoopgevende ontwikkelingen van de laatste jaren vind ik de toegenomen interesse in de bodem, en vooral het bodemleven. Je ziet die interesse bij boeren, in het onderzoek en in het landbouwonderwijs. Mede door de nieuwe analysetechnieken van DNA worden in hoog tempo nieuwe ontdekkingen gedaan over bacteriën en schimmels in (en op) de bodem, de plant en het dier. Maar ook over interacties tussen plant en bodemleven, planten onderling, en planten en dieren. De nieuwe kennis wordt onder meer benut voor het coaten van zaden met bacteriemengsels en mycorrhiza’s; en straks misschien ook voor transplantatie van stukjes bodem met gunstig microbioom.

Belangstelling voor vlinderbloemige gewassen

Ook de bovengrondse biodiversiteit krijgt meer aandacht. Denk aan insecten die gewassen bestuiven of plagen onderdrukken, biodiverse randen langs percelen en gewassen die met alarmstoffen predatoren van hun belagers lokken. Verder is er hernieuwde belangstelling voor vlinderbloemige gewassen en groenbemesters die klimaatbelastende stikstofkunstmest kunnen vervangen. En naast nestkasten voor torenvalken en kerkuilen die veldmuizen vangen, komen er ook kasten voor vleermuizen die meikevers vangen en straks misschien ook maisboorders.

Bestrijdingsmiddelen

Intussen zijn er experimenten gaande met mengteelten, strokenteelt en agrobosbouw. De opbrengsten blijken daar soms hoger te zijn dan die van de gangbare monocultures. Dat komt onder meer door een lagere plaagdruk, waardoor ook minder bestrijdingsmiddelen nodig zijn. Het is nog te vroeg om te juichen, maar veelbelovend is het zeker.

Selectief onkruid bestrijden

Waarom komen deze ontwikkelingen nu pas? Omdat we na de oorlog zijn gaan vertrouwen op chemische oplossingen met kunstmest en gewasbeschermingsmiddelen. Die middelen bespaarden ook arbeid, net als de steeds grotere machines. Die machines waren ongeschikt voor mengteelten en konden het snelst worden terugverdiend in monocultures. Maar die beperking lijkt zijn langste tijd te hebben gehad. Robots kunnen beter overweg met mengteelten en kunnen selectief onkruid bestrijden. Bovendien verdichten ze de bodem niet. En met drones kan de boer veel preciezer bepalen of het nodig is een plaag aan te pakken, en zo ja, waar en wanneer.

Ecologie

Als de tekenen niet bedriegen, staan we aan de vooravond van een nieuwe Groene Revolutie. Daarin staan niet chemie en mechanisering centraal, maar ecologie. Ook technologie blijft cruciaal (veredeling, robots, drones en ICT), maar die technologie zal vaker in dienst staan van de ecologie, waardoor ecologische precisielandbouw mogelijk wordt. Dat is ook nodig, nu boeren moeten inspelen op klimaatverandering, groeiende weerstand tegen chemie en toenemende zorgen over de biodiversiteit. Er breken boeiende tijden aan.

Laatste reacties

  • Kelholt

    Beste Wouter van der Weijden,
    Goed voorbeeld doet volgen dus laat maar even in de praktijk zien dat er met de door jou genoemde ecologische precisielandbouw een boerenbedrijf is te runnen dat niet, zoals je eigen Stichting Centrum voor Landbouw en Milieu, afhankelijk is van subsidies en schenkingen.

  • el

    Bewijs eerst maar eens Wouter, voordat de betrouwbare gangbare landbouw die ons elke dag van goed en goedkoop voedsel voorziet : de voedsel voorzienig overlaat aan de Nieuwe Groene Revolutie!

  • Bennie Stevelink

    Wouter van der Weijden bevestigd wat onder boeren al bekend was: een landbouw met hogere ecologische kwaliteit wordt niet bereikt door terug te keren naar vroeger maar door een sprong te maken naar de toekomst.

  • wvdweijden1

    "Eerst zien, dan geloven" is een heel gezonde houding voor de gemiddelde boer. Maar niet voor proefbedrijven en innovatieve boeren. Als zij het waar maken kunnen andere boeren het zien en er misschien wat van oppikken.

    Neem nou drones. Vijf jaar geleden was daar geen enkele boer mee bezig. Nu wel en kun je gaan kijken, vragen wat de ervaringen zijn en wie weet daar wat mee doen.
    Over sluipwespen in de glastuinbouw werd eerst ook schamper gedaan, nu is het standaard.

    Overigens krijgt CLM geen cent subsidie. Gewoon werken voor je geld en zo hoort het ook.

  • Gat

    Robots werkt bij een moestuin. Niet paar honderd hectare.

  • Noordam2

    Beste Wouter, wij zijn op ons bedrijf keihard op de tour van minder middelen en oog voor de grond maar omdat nou revolutie te noemen?
    op ons bedrijf staan we nooit stil en ontwikkelen steeds en zo hoort het ook! En Gat juist op grote bedrijven zoals bij ons zal het robot gebruik een grote rol gaan spelen.
    De gedachte van Kelholt leeft bij mij ook al langer. Wouter ga met gelijkgestemden en vooral mensen die nog "verder"gaan dan SCLM een boerderij pachten van bv 500 ha en leef jullie uit. ( iedereen kan pachten tenslotte) Na 5 jaar evolueren en dan vooral kijken hoeveel mensen je kan voeden met de opbrengst van die 500 ha. We moeten tenslotte in de zeer nabije toekomst 10 miljard monden kunnen voeden. het wordt dan een rekensom waar ik zeer benieuwd naar ben. Let wel er moet onder alle omstandigheden voldoende voedsel zijn anders wordt het chaos. Ga de uitdaging aan zou ik zeggen.

  • Gat

    Suc6 noordam! Hoe groter een bedrijf des te minder robots. Kijk in amerikaanse melkveebedrijven, akkerbouwbedrijven enzo.
    Als groot boer weet je dat je dan dingen simpel moet houden.

  • wvdweijden1

    Noordam2, mij lijkt dat je goed bezig bent.
    Maar mengteelten zijn best revolutionair, althans in Nederland. Wat ik hoopgevend vind is dat de opbrengsten daarvan HOGER zijn, zoals aangetoond in Lelystad. Ze kunnen dus bijdragen aan voedselzekerheid.
    Er zijn al verschillende pioniers mee bezig, een extra proefbedrijf lijkt me niet nodig. CLM heeft overigens ooit aan de wieg gestaan van proefbedrijf De Marke.
    Ik zou zeggen: veel succes op je bedrijf en kijk goed wat andere pioniers doen.

  • Kelholt

    Beste Wouter,
    Dat de opbrengsten hoger zijn wil ik best geloven maar dat hoeft nog geen hoger saldo te betekenen. Als je de robots en drones zelf aanschaft zul je flink hogere opbrengsten moeten hebben om de investering terug te verdienen en ik zie dat niet gebeuren.
    En op de site van Stichting CLM lees ik: "De stichting is voor haar inkomsten goeddeels aangewezen op subsidies en schenkingen." Hoe zit het nou precies Wouter?

  • el

    In Afrika hebben ze mensen nodig zoals U Wouter. In Nederland redt men zich prima met de voedsel voorzienig!

  • wvdweijden1

    Kelholt, goed dat je het zegt. Onze website is op dit punt zwaar verouderd. We krijgen al jaren geen subsidies meer, maar wel financiële bijdragen van overheden, bedrijven en NGO's voor projecten. De overheid noemt die bijdragen soms subsidies, maar we moeten er gewoon voor werken.
    Ik zal de tekst binnenkort maar eens aanpassen, want ze leidt tot misverstanden.

  • Kelholt

    Beste Wouter,
    Als je dat zo kunt aanpassen dan kun je met jou connecties bij de overheid er vast ook wel voor zorgen dat de term 'GLB subsidies' wordt veranderd in: financiële bijdragen vanuit het Gemeenschappelijk landbouwbeleid.
    Hier wordt, in ieder geval door de ontvangende boeren, ook gewoon voor gewerkt.

  • wvdweijden1

    Kelholt, heb de tekst op de CLM website gelijk maar even aangepast. De term "subsidie" valt alleen nog in het woord "projectsubsidie" en donaties zijn geschrapt, want we krijgen niks cadeau.
    Wat betreft GLB: vroeger was "subsidies" de gangbare term, maar werden vaker de term "toeslagen" en "betalingen" gebruikt. In het Engels "payments".
    Ik heb helaas geen invloed op de termen die LNV gebruikt, laat staan de EU.

  • pinkeltje

    Hoewel subsidies maar zelden het doel dienen waarvoor ze zijn bedoeld zijn het volgens mij in essentie altijd bijdragen aan iets dat wordt ondernomen, cq gepresteerd. Je kunt een subsidie een bijdrage noemen, maar met subsidie wordt per definitie iets anders bedoeld dan een schenking! Zou helemaal lekker worden als CLM geld uit de staatskas kreeg waar geen enkele prestatie tegenover hoeft te staan!

  • wvdweijden1

    Dat is waar, maar er zijn ook organisaties die een "apparaatsubsidie" krijgen. Verschillende milieuorganisaties kregen die vroeger van het ministerie van Milieu. Ook CLM. Maar die zijn in de jaren 90 grotendeels vervangen door subsidies voor programma's en projecten. CLM was de eerste en had er geen moeite mee.
    De Postcodeloterij geeft meen ik nog wel apparaatsubsidies aan enkele grote milieuorganisaties.
    CLM is geen echte milieuorganisatie (want staat ook voor Landbouw ) en zit wat betreft subsidies in hetzelfde schuitje als boeren die GLB-toeslagen krijgen: voor wat hoort wat. Zakelijk en gezond.

Laad alle reacties (11)

Of registreer je om te kunnen reageren.