Expertblog

‘Onderzoek nodig naar effect correctieve prijstoetsing bij pacht’

Onderdeel van mogelijk nieuw pachtbeleid is een correctieve toetsing voor overeengekomen pachtprijzen. Piet van der Eijk vindt dat eerst onderzoek nodig is naar de effecten daarvan.

Nadat in april het Zuidwesten van het land al 2 keer getroffen was door overvloedige regenval, is in het Noord- en Zuidoosten deze maand grote schade door wateroverlast ontstaan aan pas gezaaide en gepote gewassen. Sommige aardappelpercelen moeten geheel of gedeeltelijk opnieuw gepoot worden omdat de poters in de grond verrotten. Ik heb dat nooit eerder meegemaakt.

Ondernemen met de natuur

Het geeft nog maar eens aan hoe risicovol het boerenbedrijf is. De combinatie van marginale prijzen en ondernemen met de natuur, maakt de landbouw tot een vorm van topsport waarbij eigenlijk niets mis mag gaan.

De pachtprijzen hebben bij reguliere pacht nog steeds een relatie met de bedrijfsopbrengsten. Wat dat betreft kunnen we het Pachtnormenbesluit 2018 met vertrouwen tegemoet zien. Bij geliberaliseerde pacht wordt de pachtprijs bepaald door vraag en aanbod. Omdat de vraag groter is dan het aanbod, worden bij inschrijvingen voor de extra hectares prijzen geboden waar de ondernemer nog net iets aan denkt te verdienen, rekening houdend met alleen de teeltkosten.

Flexibele pacht?

In de praktijk blijkt dat tegen te vallen, zoals berekeningen van accountantskantoren uitwijzen. Met de vervanging van geliberaliseerde pacht door flexibele pacht, zoals de voorstanders van het Spelderholtvoorstel beogen, komen we van de regen in de drup. Niet alleen omdat tegelijkertijd beoogd wordt de bescherming van de pachtprijs bij reguliere pacht op termijn af te breken, maar met name ook omdat de pachtprijs van flexibele pacht eveneens vrij kan worden overeengekomen.

De pachtprijs van flexibele pacht kan in het Spelderholtvoorstel alleen correctief getoetst worden aan pachtprijzen in de vrije markt. BLHB en NAJK hebben indertijd niet ingestemd met het eindvoorstel van Spelderholt, mede omdat beide organisaties geen vertrouwen hadden in de voorgestelde wijze van correctieve pachtprijstoetsing. Je zou verwachten dat daarnaar inmiddels wel onderzoek gedaan zou zijn.

Op de website van de FPG staat te lezen dat afronding van de uitwerking van Spelderholt nabij is: het wachten is op de doorrekening van de plannen door WER (Wageningen Economic Researc, het voormalige Landbouw Economisch Instituut). Door WER is echter geen onderzoek gedaan naar de effectiviteit van de door LTO en FPG gewenste “correctieve toetsing” van de pachtprijs van flexibele pacht.

Het bestuur van de BLHB beschouwt het ontbreken van een dergelijk onderzoek door Wageningen Economic Research als een omissie in het besluitvormingstraject.

Onderzoek gevraagd

Inmiddels heeft de BLHB aan het ministerie van LNV gevraagd Wageningen Economic Research daar wel onderzoek naar te doen, om daarmee ook een antwoord te kunnen geven op de vraag in hoeverre flexibele pacht als concurrerend beschouwd moet worden voor nieuwe reguliere pacht.

Met andere woorden: kunnen deze beide nieuwe pachtvormen naast elkaar bestaan zonder dat in overwegende mate sprake zal zijn van verdringing van nieuwe reguliere pacht door flexibele pacht (zoals de BLHB vreest) en er in de praktijk dan ook geen nieuwe reguliere pachtcontracten afgesloten zullen worden en in feite de tweeslachtigheid (geliberaliseerde pacht versus reguliere pacht) van het huidige systeem voortgezet wordt. Onderdeel van het onderzoek zou mogelijk ook kunnen zijn het aanreiken van verbeterpunten voor of in plaats van correctieve toetsing. Het kan verkeren.

Alle onroerendgoedtransacties in het buitengebied staan in één database op boerderij.nl. Boerderij publiceert ook elke maand nieuwe gemiddelde grondprijzen per regio. Bekijk het hier.

Of registreer je om te kunnen reageren.