Redactieblog

‘Aandacht in coalitieakkoord voor macht in keten’

Ik pak een puntje uit het coalitieakkoord: over ongelijke machtsverhoudingen in de land- en tuinbouw.

Dezer dagen heb ik een tijdje zitten turen naar het akkoord tussen de vier partijen voor de komende vier jaar. Vertrouwen in de toekomst, zo heet het. Er staat een mooie en behoorlijk lange tekst over de landbouw in. LTO is er zeer positief over en die hebben er in elk geval vertrouwen in. Ik zal hier niet uitweiden over de inhoud, want inmiddels zijn daar al zeer veel teksten over geschreven, positief, maar ook wel negatief.

Volop belangstelling voor machtsverhoudingen

Een puntje pak ik er uit: “De mededingingswet wordt aangepast zodat samenwerking in de land- en tuinbouw expliciet wordt toegestaan. Dit om de ongelijke machtsverhoudingen in de keten te compenseren.”

Dat is op dit moment inderdaad een thema dat volop in de belangstelling staat, ook buiten Nederland. We waren onlangs in Lille, op het Europese congres voor agrarisch recht, en daar ging bijna elke voordracht over de Franse witlofzaak die nu aanhangig is bij het Europese Hof van Justitie.

‘Intussen leg je grote bedrijven geen strobreed in de weg’

Ik ben het eens met het streven om samenwerking tussen bedrijven in de landbouw mogelijk te maken. Daarvoor zijn ook de producentenorganisaties opgericht en erkend. Het is namelijk tamelijk belachelijk om moeilijk te doen over een paar witloftelers die wat afspraken maken, terwijl je intussen de grote bedrijven geen strobreed in de weg legt.

Gelukkig staat er nog een mooie zin in het regeerakkoord: “De ACM gaat erop toezien dat boeren en tuinders hogere prijzen ontvangen van afnemers die bovenwettelijke eisen stellen, bijvoorbeeld ten aanzien van duurzaamheid of dierenwelzijn.”

Europees recht aanpassen

Ik ben benieuwd of zo’n overheidsingrijpen in de markt van de grond komt en zo ja, of het dan ook doorgezet kan worden. Daarbij is het Europese recht van groot belang. Dat zal dan ook aangepast moeten worden. Er is natuurlijk een grote trend naar het steeds meer vrijmaken van markten en het steeds meer afschaffen van marktordeningen (voor zover dat nog niet is gebeurd), maar zo langzamerhand beseft iedereen wel dat de vrije markt niet goed werkt voor de landbouw en dan met name de primaire producenten.

Of samenwerking de oplossing is, geloof ik niet. Hoe groot moet de samenwerking wel zijn om werkelijk marktmacht te kunnen opbrengen? Dat lukt zelfs een gigant als FrieslandCampina niet.

Of registreer je om te kunnen reageren.