Home

Achtergrond 4 reacties

Stijgende populariteit multifunctionele landbouw

Een kwart van de Nederlandse boeren en tuinders pakt een tweede maatschappelijke tak op. Hierdoor verdubbelde de omzet van de sector in de afgelopen 5 jaar.

De omzet van de multifunctionele landbouw is in de afgelopen 5 jaar verdubbeld. Dat blijkt uit de meest recente cijfers van Wageningen University & Research. De omzet was in 2018 bijna € 887 miljoen. Deze werd gerealiseerd door 13.500 multifunctionele landbouwbedrijven (MFL).

Lees verder onder het kader.

‘De cijfers laten zien dat multifunctionele landbouw een serieuze sector is’

De stijgende omzet maakt dat de sector steeds relevanter wordt. LTO Nederland gaat daarom samen met LNV ontwikkelruimte creëren en knelpunten wegnemen. Regelgeving, financiering en opvolging zijn enkele knelpunten. LNV stelt hier het Platform Multifunctionele Landbouw voor in.

Arjan Monteny is benoemd tot voorzitter van Platform Multifunctionele Landbouw. De sector is sinds 2008 gegroeid van pionier naar volwassen sector.

Wat is het belang van multifunctionele landbouw?

“Multifunctionele Landbouw (MFL) heeft een maatschappelijk- en economisch belang. De WUR heeft de omzet vastgesteld van de sector. Die is in 5 jaar tijd verdubbeld en zal nog verder stijgen. De maatschappij ziet de meerwaarde van MFL steeds meer van in. Op multifunctionele bedrijven komen veel burgers op het erf. Dit is goed voor de totale landbouw, ook vanwege de feller wordende kritiek op de sector. Steeds meer boeren zien het belang van MFL. Ik verwacht dat binnen 15 jaar de helft van alle agrarische bedrijven een neventak heeft. Nu is dat 25%. Zo is agrarisch natuurbeheer laagdrempelig, dit kan makkelijker worden toegepast.”

Lees verder onder de foto.

Arjan Monteny, zorgboer in Brielle (Z.-H.) en voorzitter van het platform Multifunctionele Landbouw van LTO Nederland. - Foto: Roel Dijkstra
Arjan Monteny, zorgboer in Brielle (Z.-H.) en voorzitter van het platform Multifunctionele Landbouw van LTO Nederland. - Foto: Roel Dijkstra

Wat bent u van plan met het platform Multifunctionele landbouw?

“Het platform is breed samengesteld door het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Voedselkwaliteit, LTO Nederland en andere partners. Multifunctionele landbouw heeft een enorme potentie en we verwachten met het platform de groei te stimuleren. LTO Nederland heeft vorig jaar onderzocht dat 10% van de niet-multifunctionele bedrijven dit wel graag zou willen worden. Deze bedrijven hebben concrete plannen maar lopen tegen obstakels aan. Ook bestaande bedrijven die willen doorontwikkelen ervaren obstakels. Deze willen wij met het platform uit de weg nemen.

Multifunctionele boeren voelen zich soms niet serieus genomen

Voorbeelden van obstakels zijn vergunningen binnen de gemeente. Tegenstrijdige regelgeving is ook een probleem. Minister Schouten wil toe naar deze vorm van landbouw. Toch gaan wetten uit van monofunctionele bedrijven met maar 1 tak. Dat is precies wat MFL niet is. We moeten het hokjesdenken loslaten. Het klassieke landbouwbeeld domineert nog steeds. Dit ligt deels aan onze eigen houding. Multifunctionele boeren voelen zich soms niet serieus genomen. De sector denkt vaak dat ze klein is maar de cijfers laten zien dat dat niet nodig is.

Het financieren van de tweede bedrijfstak kan lastig zijn. De aanvragen gaan over steeds groter wordende bedragen. We proberen om dit toegankelijker te maken bij banken. Ook zijn er andere vormen van financiering, zoals crowdfunding.”

Is multifunctionele landbouw iets voor alle boeren?

“Nee, dat is het zeker niet. Het is een basisvoorwaarde dat je het leuk moet vinden dat er mensen op je erf komen. Anders is het gedoemd te mislukken. Het openstellen van je bedrijf is iets wat je moet liggen.”

Jullie streven naar een verdere groei van MFL. Hoe groot denkt u dat het kan worden?

“Twaalf jaar geleden kreeg MFL een impuls vanuit LNV om de omzet te verhogen en werd de potentie ingeschat op € 1,5 tot € 2 miljard. Ik denk dat het zeker mogelijk is om dit doel binnen 10 tot 20 jaar te behalen. Er is veel vraag en behoefte naar deze vorm van landbouw. Hierdoor zijn de kansen gunstig en zal de omzet nog verder stijgen.”

Boerderijverkoop

De grootste nevenactiviteit op een agrarisch bedrijf is boerderijverkoop met een omzet van € 270 miljoen. In 2013 was de omzet € 142 miljoen. De stijging is vooral te danken aan het gestegen aantal verkooppunten. De toenemende belangstelling voor streekproducten zorgt ook voor een hogere omzet.

Zorglandbouw

Zorglandbouw behaalde een omzet van € 250 miljoen. Het aantal agrarische bedrijven met een zorgtak is licht gestegen. Dit hangt samen met het stijgende aantal cliënten die er gebruik van maken. Ook wordt er meer 24-uurszorg aangeboden.

Recreatie

Recreatie zorgde voor een omzet van € 221 miljoen. Deze tak heeft 2 soorten:

  • dagrecreatie
  • verblijfsrecreatie

Een voorbeeld van dagrecreatie is horeca. Die heeft voor veel omzet gezorgd. Onder verblijfsrecreatie vallen o.a. groepsaccommodatie en bed & breakfast (B&B). Vooral deze 2 laatstgenoemden zijn afgelopen jaren toegenomen. Dit komt deels doordat het steeds professioneler wordt aangeboden.

Kinderopvang

Agrarische kinderopvang stijgt in populariteit en behaalde een omzet van € 78 miljoen. Deze tak heeft ook 2 soorten:

  • kinderopvang
  • gastouderopvang

De omzet van kinderopvang is van 2013 tot 2018 ruim verdubbeld, van € 330.000 naar € 800.000.

Meer hectares agrarisch natuurbeheer

Agrarisch natuurbeheer zorgde voor € 66 miljoen omzet. Het aantal deelnemende boeren is gestegen, met name sinds er meer budget is voor Agrarisch Natuur en Landschapsbeheer (ANLb). In 2013 bedroeg het areaal agrarisch natuurbeheer 65.000 hectare. In 2018 was dit 77.000 hectare.

Educatie

Boerderijeducatie zorgde met € 800.000 voor de laagste omzet binnen MFL. Volgens Harold van der Meulen van Wageningen UR is het belang van deze soort groter dan de omzet die het oplevert. “Het is belangrijk om scholieren met de boerderij te verbinden.” De omzet was in 2013 nog € 2 miljoen. Bezuinigingen op budgetten en een te ruime inschatting van het aantal boerderijbezoeken in het verleden zijn de belangrijkste redenen voor de gedaalde omzet.

Lees verder onder de foto.

Boerderijeducatie zorgde met €800.000 voor de laagste omzet binnen MFL. Volgens Harold van der Meulen van de Wageningen UR is het belang van deze soort groter dan de omzet die het oplevert. Het is belangrijk om scholieren met het bedrijf te verbinden, zegt hij. - Foto: Marten Sandburg
Boerderijeducatie zorgde met €800.000 voor de laagste omzet binnen MFL. Volgens Harold van der Meulen van de Wageningen UR is het belang van deze soort groter dan de omzet die het oplevert. Het is belangrijk om scholieren met het bedrijf te verbinden, zegt hij. - Foto: Marten Sandburg

Alternatieve vormen van financiering

Door de groeiende MFL bedrijven worden er steeds grotere bedragen geïnvesteerd. Banken zijn voorzichtiger geworden met het geven van leningen. Bovendien willen zij snel rendement zien. Dit merken veel MFL bedrijven zegt financieel adviesorganisatie KplusV. Boerderijeducatie is een voorbeeld van een tweede bedrijfstak waarvan het belang groot is maar het rendement betrekkelijk laag. Om vormen van multifunctionele landbouw te kunnen financieren zijn veel bedrijven op zoek naar alternatieve vormen van financieringen. Enkele voorbeelden.
Crowdfunding
De laatste jaren is deze nieuwe vorm van samenwerking erg populair. Door een campagne te starten via een online crowdfundingsplatform kan je mensen vertellen over jouw idee(ën) en geld ophalen. Voorwaarde van deze manier van financieren is dat het idee wel op papier moet staan.
Pizzafinanciering
Het werven van meerdere bronnen en financieringsvormen om een financiering rond te krijgen. Door bijvoorbeeld subsidies, giften, crowdfunding, belastingvoordelen en een financiering bij de bank te verzamelen, wordt het risico dat je als ondernemer zelf loopt en die van investeerders verspreid.
Informele investeerders
Informele investeerders hebben vaak veel geld en willen dit nuttig investeren. Persoonlijke motieven als maatschappelijke betrokkenheid, bijleren en groeien zijn evenals het halen van rendement belangrijk.
Money meets (impact) ideas
Dit is een veelvoorkomende vorm van financiering binnen MFL. Investeerders willen rendement behalen via maatschappelijke impact.

Laatste reacties

  • agratax.1

    Multifunctionele landbouw stijgt in populariteit prachtig! De vraag is echter is of het uit liefde voor tweede tak is of uit overlevingsdrang voor boerderij. Een ding is zeker de boer die toch al (te) veel werkdruk heeft, krijgt nog meer werk en zorgen. Laten we niet doen of in deze ons min of meer opgedrongen verruiming van activiteiten de oplossing voor de veel te lage omzet en de hoge werkdruk zit.

  • l coumans

    De beste verbreding op je bedrijf is het super optimaliseren van je hoofdactiviteit.

  • maxisprint

    Hoe kan het dat al deze omzetcijfers hier zo te lezen zijn ?
    Ik heb in mijn bedrijfsvoering helemaal geen uitgewerkte balans waar uit te lezen is wat mijn recreatietak opbrengt, en hier is alles bekend ???

  • Bolder01

    Men lijkt wel gek, niet te filmen , een boerderij met alle zorgen en verplichtingen van vandaag de dag ,EN DAN NOG EEN NEVENTAK ERBIJ tegen om de kop boven water te houden🤔

Of registreer je om te kunnen reageren.