Home

Achtergrond 1 reactie

Geen vrienden maar wel belangen

Er is veel te doen om het handelsverdrag met de Mercosur, een aantal Zuid-Amerikaanse landen. Er staan dan ook grote belangen op het spel.

Een vrijhandelsverdrag tussen de Mercado Comúm del Sur (Mercosur) en de Europese Unie (EU) is een probleem dat al twee decennia standhoudt. Het grote onderlinge wantrouwen over achterliggende belangen houdt de overeenkomst tegen. Het lijkt er nu echter op dat er een concrete mogelijkheid is voor de formalisering van het verdrag. Als dat lukt tussen de 28 EU-landen en de Mercosur-landen – Brazilië, Argentinië, Uruguay en Paraguay – is dat één van de grootste vrijhandelsverdragen voor een markt met meer dan 770 miljoen consumenten. De EU is nu al de belangrijkste handelspartner van de Mercosur en bij een akkoord krijgt de EU toegang tot een markt van 285 miljoen consumenten. Het is de zevende grootste economie in de wereld en de vierde interne markt na de EU en met een jaarlijks BNP van € 3.342 miljard.

Mercosur heeft tot nu toe geprobeerd om de eigen industrie te beschermen en de markt voor de export van agrarische producten te openen

Verschillende belangen

De Mercosur is een douane-unie tussen Brazilië, Argentinië, Uruguay, Paraguay en opgericht in 1991. In de 26 jaren van het bestaan is er vrijwel niets bereikt. Hoogtepunten zijn het toestaan van reizen, met alleen een identiteitsbewijs, van de inwoners binnen de Mercosur en recent een uniform nummerbord voor auto‘s. Van het afgesproken uniforme buitentarief wordt regelmatig afgeweken en ook beschuldigen de landen elkaar regelmatig van dumping en andere marktverstoring. Door de onderhandelingen met andere economische blokken, zoals de EU wordt de onderlinge samenwerking noodgedwongen beter. Naast de verschillende belangen binnen de Mercosur zijn verlaging van import- en exporttarieven, fytosanitaire, veterinaire standaarden en industriële normen de struikelblokken. De Mercosur heeft tot nu toe geprobeerd om de eigen industrie te beschermen en de markt voor de export van agrarische producten te openen.

De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Heiko Maas (l) sprak dit voorjaar met de Braziliaanse minister van Buitenlandse zaken Ernesto Araujo (r) over het Mercosur-handelsakkoord. - Foto: ANP
De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Heiko Maas (l) sprak dit voorjaar met de Braziliaanse minister van Buitenlandse zaken Ernesto Araujo (r) over het Mercosur-handelsakkoord. - Foto: ANP

Prioriteit

Zonder handelsverdragen met andere handelsblokken, zoals het Trans-Pacific Partnership (TPP) of de EU, staat de Mercosur wereldwijd buitenspel. Brazilië is economisch gezien het belangrijkste land binnen de Mercosur, maar is voor handelsverdragen gebonden aan de regels van de Mercosur. Door de opheffing of verlaging van importheffingen tussen de landen van de TPP kan Brazilië niet meer concurreren en is de Braziliaanse export met bijna 3% afgenomen. De Mercosur en EU-onderhandelingen zijn geïntensiveerd sinds de Europese handelsbesprekingen over een TTIP handels- en investeringsverdrag met de Verenigde Staten (VS) door Donald Trump werden bevroren. Het sluiten van een vrijhandelsverdrag met de Mercosur heeft nu, na 20 jaar onderhandelen, de hoogste prioriteit van de EU, aldus Europees commissaris voor handel, Cecilia Malmström.

Sommige EU-landen zijn bang dat de landbouw wordt opgeofferd ten gunste van de industrie

Belangen

Enkele EU-landen hebben in een brief aan de voorzitter van de Europese commissie, Jean-Claude Juncker, de druk verhoogd om nu snel een vrijhandelsverdrag met de Mercosur te sluiten. Andere EU-landen hebben juist hun diepe bezorgdheid geuit over de impact van een overeenkomst op de landbouw. Ze zijn bang dat landbouw wordt opgeofferd ten gunste van de industrie. De leiders van Duitsland, Spanje, Nederland, Portugal, Zweden, Letland en de Tsjechische Republiek vinden dat beide partijen bereid moeten zijn om een aantal concessies te doen voor deze historische overeenkomst. Volgens hen is de overeenkomst noodzakelijk voor economische groei en het scheppen van werkgelegenheid in de EU. Ze benadrukken de voordelen voor de auto- en auto-onderdelenindustrie, voor de machine-industrie, chemicaliën en farmaceutische producten. In ruil daarvoor krijgen de Mercosur-landen toegang tot de EU-markt voor agrarische producten.

Brazilië zou nu een extra jaarlijkse export van 200.000 ton rundvlees en 600.000 ton kippenvlees naar de EU eisen. - Foto: Jan Willem Schouten
Brazilië zou nu een extra jaarlijkse export van 200.000 ton rundvlees en 600.000 ton kippenvlees naar de EU eisen. - Foto: Jan Willem Schouten

Rundvlees en kip

Voor rundvlees hanteert de EU nu al een verlaagd importtarief voor 65 duizend ton hoogwaardig rundvlees, het zogenoemde ‘Hilton quotum’. Daarvan heeft Argentinië 28 duizend ton, Uruguay 6 duizend ton en Brazilië 10 duizend ton. Brazilië is er nog nooit in geslaagd dit quotum te leveren. Via het ‘Quotum 481’ mag rundvlees van dieren uit vetmesterijen zonder extra invoerrechten worden ingevoerd. De Mercosur heeft bij de onderhandelingen de eisen verder opgeschroefd. Brazilië zou nu een extra jaarlijkse export van 200.000 ton rundvlees en 600.000 ton kippenvlees naar de EU eisen. De Mercosur en vooral Brazilië zien, door de verschuivende rol van de wereldspelers als de VS en China, dat de EU het nu tijd vindt om met de Mercosur het vrijhandelsverdrag te sluiten. Ondanks de kritiek op Donald Trump en zijn commerciële pragmatisme in het belang van zijn land, mag niet worden vergeten dat de EU ook het protectionisme beoefent, want anders zouden de onderhandelingen over tarieven en quota geen 20 jaar duren. Net zoals bij de Amerikanen gaat het bij de EU niet om vrienden, maar om belangen. Volgens de Brazilianen is het tijd dat de Mercosur dezelfde houding aanneemt.

EU belangrijkste partner

De EU is met meer dan 20% van de buitenlandse handel de belangrijkste partner van de Mercosur, zo blijkt uit gegevens van de EU. In 2018 bedroeg de export van goederen en diensten van de EU naar de regio € 45 miljard en de Mercosur exporteerde voor € 42,6 miljard naar de EU. Belangrijkste exportproducten zijn voedingsmiddelen, dranken, tabak, soja, koffie, vlees, hout en cellulose. De EU exporteert vooral machines, auto’s en auto-onderdelen en producten uit de chemische sector. De EU is met € 378 miljard de grootste investeerder en de Mercosur is met meer dan € 52 miljard een belangrijke investeerder in de EU.

Eén reactie

  • farmerbn

    Kan de kringlooplandbouw straks die grote Zuid-Amerikaanse landen toevoegen. Braziliaanse soja kan dan gewoon meedraaien in de Nederlandse kringloop en overschotmest met dezelfde boot terug.

Of registreer je om te kunnen reageren.