Home

Achtergrond 7 reacties

‘Je moet verzekeren wat je als bedrijf niet kan lijden’

De roep van boeren om steun in verband met de droogte neemt toe, zeker nu Duitsland boeren ook steun biedt. Toenmalig landbouwminister Cees Veerman (CDA) bood boeren die in 2002 getroffen waren door waterschade wel financiële compensatie. Toch staat hij achter het huidige beleid.

Lees ook: Schouten komt niet met droogte-steunmaatregelen

Veerman: “Bij de waterschade in 2002 was er geen verzekering. Om de boeren in het zuidwesten en in Flevoland tegemoet te komen, heeft het Rijk tientallen miljoenen uitgekeerd. Het waren mooie uitkeringen, maar het waren centen van de belastingbetaler. Er is toen gelijk gezegd: weersextremen zullen vaker voorkomen en het hoort bij ondernemersrisico. Het moet verzekerbaar zijn. Er was toen alleen een hagelverzekering. Daar is bij aangesloten. Het Rijk heeft toen één keer een bijdrage geleverd als startkapitaal voor de verzekering. Omdat het slechte weer toen een paar jaar niet voor kwam, is de belangstelling beperkt gebleven.”

Begrijpt u die beperkte belangstelling?

“De filosofie moet zijn dat je iets moet verzekeren dat je niet kan lijden. Als er iets kan voordoen dat de bedrijfscontinuïteit in gevaar brengt, moet je dat verzekeren. Dat moet collectief kunnen.”

Misschien betaal je de premie voor niks, maar dat is beter dan een grote schade

“De Europese Unie stelt een deel van het landbouwbudget beschikbaar om de verzekering te ondersteunen. In Frankrijk krijgen boeren bijvoorbeeld ook aanzienlijke subsidie op de verzekeringspremies. Wij verzekeren zowel in Frankrijk als in Nederland. Misschien betaal je dan de premie voor niks, maar dat is beter dan een grote schade.”

Ondanks de forse subsidies vinden veel boeren het niet aantrekkelijk.

“Dat is een afweging die je zelf maakt. Dat is net als contractteelt van aardappelen. Dat is ook een vrije keuze. Niemand dwingt je om een contact te tekenen. Als je dat wel doet, is een contract een contract.”

Bij de verzekerden is nu de vraag of ze de schade ook uitgekeerd krijgen. Boeren die veel beregenden komen mogelijk niet aan de schadedrempel. Anderen die niets deden wel.

“Het is lastig. Je moet altijd schade beperkend werken. Dat geldt bij iedere verzekering, anders krijg je berekenend gedrag. Je moet kunnen aantonen dat je er alles aan hebt gedaan. Mijn jongens hebben 12 weken lang iedere nacht beregend. Je kunt ook zeggen: ik ga slapen en ik zie wel. Het is ondernemerschap. Je kunt aan sommige dingen niks doen, maar aan sommige dingen kun je toch wel een beetje wat doen. Je moet je inspannen.”

Duitsland geeft de boeren wel steun na de droogte. Is dat fair?

“Het zijn de centen van de Duitse belastingbetaler. Dat moet men daar zelf weten. Je boert in Nederland en niet in Duitsland. Om deze droogte als ramp te zien en om boeren schadevergoeding te geven vanuit de overheid, daar is de solidariteit van de samenleving met de landbouw niet groot genoeg voor. Daarom zegt de politiek: je kan het verzekeren, maar bij ons moet je niet wezen. In Duitsland ligt de solidariteit blijkbaar anders. Met fipronil werd in België ook een andere afweging gemaakt dat in Nederland.”

Je boert wel allemaal voor de Europese markt?

“Ja, maar als het hier droog is en de Elbe stroomt over, dan liggen de risico’s daar. Het is des ondernemers. Als Europa het zou bepalen, zouden we nog halsstarriger worden naar Brussel. Wat is dan de maat? Het gaat om de Nederlandse boer en de Nederlandse samenleving. Als er in Nederland een grote solidariteit was met de boeren en de schade door de droogte, dan zou de politiek daar geld voor vrij maken. Maar de politiek zegt: dat doen we niet, het is verzekerbaar.”

Was de solidariteit vroeger groter?

“Ja zeker, de steun aan boeren komt steeds meer onder druk. Kijk maar naar de discussie over het GLB.”

Zou het verstandig zijn om de schadedrempel van de brede weersverzekering te verlagen, zoals LTO voorstelt?

“Dan gaat de premie omhoog. En je kunt nu al zelf kiezen hoe hoog je je eigen risico wilt. Dat is een calculatie die je zelf moet maken. Een verzekering is geen wondermiddel. Het is een middel om individuele calamiteiten uit te spreiden over een collectief, omdat het iedereen kan treffen. In een samenleving waar solidariteit en collectiviteit steeds verder weg slijt, wordt het steeds moeilijker om zo’n verzekering in de benen te houden.”

Als je dan in Zeeuws-Vlaanderen boert en je kunt niet beregenen, dan is dat heel sneu, maar je boert in Zeeuws-Vlaanderen. Dat is een natuurlijk gegeven

“Melkveehouders doen maar in beperkte mate mee en akkerbouwers die nu kunnen beregenen maken toch best een goed jaar. Als je dan in Zeeuws-Vlaanderen boert en je kunt niet beregenen, dan is dat heel sneu, maar je boert in Zeeuws-Vlaanderen. Dat is een natuurlijk gegeven. Dat weet je van tevoren. Als je dat risico wil verkleinen, moet je proberen dat te verzekeren. En dat kan dus.”

In 2002 gaf u boeren wel steun.

“Ja, dat hebben we één keer gedaan, en daarbij hebben we gezegd: er komt een verzekering en dan hoeven de boeren niet meer aan te kloppen.”

Wat vindt u van de maatregelen die het ministerie nu wel neemt?

“Het verlengen van de uitrijperiode kost niet veel en biedt wel soelaas. Ik heb het in mijn tijd ook een paar keer gedaan.”

Het duurde nu wel lang voordat er duidelijkheid kwam. Kan dat niet sneller?

“Ik kan het niet overzien hoe het nu allemaal gaat, maar het is aan de minister om een besluit te nemen. We weten dat Brussel in augustus dicht is, Maar als je iets wil in de politiek, wil dat wel helpen. Het zijn wel goede maatregelen.”

€ 3,8 miljoen voor waterschade 2002

In 2002 zorgde extreme neerslag voor veel schade in het Zuidwesten en in Flevoland. Toenmalig minister van landbouw Cees Veerman stelde een schaderegeling op. Deze werd in 2005 goedgekeurd door de Europese Commissie. Voorwaarde was dat de boeren die in aanmerking wilden komen voor de regeling hun gewassen 5 jaar lang moesten verzekeren tegen weerschade.
Van de regeling maakten 124 boeren gebruik. Zij kregen in totaal € 3,8 miljoen schadevergoeding. Een deel hiervan werd in 2012 echter weer teruggevorderd omdat de ondernemers niet volledig voldeden aan de voorwaarde om 5 jaar lang onafgebroken te verzekeren tegen weerschade.
De Wet Tegemoetkoming Schade (WTS) kan ingesteld worden als er sprake is van extreme omstandigheden, bijvoorbeeld bij overstromingen en dijkdoorbraken. Er moet dan sprake zijn van een ernstige verstoring van de openbare veiligheid, waarbij er gevaar is voor een groot deel van de bevolking. De laatste keer dat de WTS in het leven werd geroepen was bij de doorbraak van de veendijk in Wilnis in 2003. De regeling geldt alleen voor schade die niet op een andere manier te verzekeren is. Ondanks vele verzoeken kwam de extreme hagel in de omgeving Someren in juni 2016 ook niet in aanmerking voor een noodfonds. Hier was geen politieke meerderheid voor.

Laatste reacties

  • koestal

    Ze hebben de verzekeringspremie veel te duur gemaakt met de assurantiebelasting ,bovendien krijg je pas schade uitbetaalt boven de 30% .Hou de premie en belasting maar in je zak.

  • info36

    Makkelijk praten als je zelf barst van het geld. Overigens moet de belastingbetaler niet zeuren want die krijgt er heel goedkoop voedsel voor terug.

  • koestal

    De waterschappen verbieden beregenen juist bij grote droogte,waarom moeten boeren dan zoveel waterschapslasten betalen,terwijl de natuurorganisaties maar 1 euro per ha betalen,het belang van de natuur is bij de waterschappen groter dan dat van de boeren.De boeren hebben in het waterschap ook maar weinig te vertellen.Een recht om te beregenen is ook een soort weersverzekering,daar betaalt de boer eigenlijk wel voor.

  • farmerbn

    Helemaal eens met Veerman.

  • jan hospers

    Betalen de natuur organisaties maar 1 euro /hec meende 2.5 euro

  • piethermus1

    Eens met Cees Veerman. Ik ben 1 van die 124 hierboven genoemde boeren die gebruik maakten van de regeling na de schade van 2002. De criticasters snappen de systematiek niet. Of willen het niet snappen.

    Sinds dat de overheid dergelijke schades niet meer zal vergoeden door het als ramp te betitelen en het via een calamiteitenverzekering verzekerbaar is, is dat nu het enige vangnet. Het is een relatief goedkope manier om je eigen verantwoordelijkheid te nemen. Ca 2500 euro premie om een ca een kwart miljoen aan schade bij volledige schade te verzekeren is niet veel.

    Cees Veerman geeft aan dat toen al duidelijk werd dat het klimaat ging veranderen. Wat hij niet zegt en vergeet, is dat de gehele mensheid en dus ook alle Nederlanders daarvoor mede verantwoordelijk voor zijn via die fossiele uitstoot sinds aanvang Industriële Revolutie ca ruim 150 jaar geleden. Die Nederlanders kunnen dan wel steeds minder solidair zijn met de boeren, zoal dhr. Veerman stelt. Maar als diezelfde Nederlanders dus mede de gewasschades veroorzaken, dan zal de overheid als representant van de schade veroorzakende medeburgers haar verantwoordelijkheid moeten nemen en de gevolgen van de schade bij boeren door continue klimaatramp toch eigenlijk wel deels moeten vergoeden.

    Bovendien is de Staat veroordeeld in de Urgenda Klimaatzaak op 24 juni 2015, omdat ze haar zorgplicht verzaakt t.a.v. de zichzelf beschadigende burger. Besturen van een land is meer dan alleen leutige dingen beslissen voor een meerderheid. Besturen vergt meer dan slappe knieën. Een rechter kan daar dus iets van vinden. Zo werkt een rechtstaat. Dat plaats schade bij boeren door onze medeburgers in een ander daglicht in mijn ogen. De Staat en mijn medeburgers kijken te makkelijk weg. Zeker als je aan het het adagium denkt, dat de vervuiler dient te betalen

  • J. Hogenkamp

    Veerman zegt het duidelijk, maatschappelijk en dus politiek is er in Nederland geen solidariteit richting boeren voor subsidies. Dat heeft alles te maken met de enorme export van landbouwproducten. Lege schappen in de supermarkt gaat onze generatie niet meemaken en zolang blijft de heersende gedachte bestaan dat boeren toch wel veel voor weinig blijven produceren. Geen leuke constatering maar we moeten het ermee doen.

Laad alle reacties (3)

Of registreer je om te kunnen reageren.