Home

Achtergrond 1914 x bekeken 7 reacties

‘Verruimen antibioticabeleid niet aan de orde’

De conclusies uit een grote ESBL-studie liegen er niet om: niet de veehouderij, zoals eerder gedacht, maar mensen zelf zijn de voornaamste bron van antibioticaresistentie veroorzakende ESBL’s bij de mens. Het werpt de vraag op wat dit betekent voor het antibioticabeleid voor de veehouderij.

“Voor het eerst is iemand overleden door een resistente bacterie die ook vaak voorkomt in kippenvlees, een ESBL-bacterie”, berichtte de NOS in 2010. “Onderzoekers gaan ervan uit dat de patiënt de besmetting heeft opgelopen door het eten van kip”, vervolgde dat bericht.

Pluimveevlees werd vanwege de hoge percentages ESBL-besmetting (84% in dat jaar) gezien als meest logische bron. Tv-programma Zembla maakt in datzelfde jaar een uitzending getiteld Antibiotica Alarm. “De ESBL ontstaat doordat de pluimveehouderij buitensporig veel antibiotica gebruikt om de dicht op elkaar levende kippen gezond te houden”, melden zij. Die stemming was de directe aanleiding voor reductiedoelstellingen voor het antibioticagebruik voor de veehouderij, schetste onderzoeker Dik Mevius van Wageningen Bioveterinary Research afgelopen week tijdens het Esblat-symposium. “Het gaf druk”, constateert hij. Het was ook de aanleiding voor de grote meerjarige Esblat-studie, om te kijken naar de feitelijke overdracht van ESBL’s.

Wat is ESBL?

ESBL zijn door bacteriën (zoals E. coli) geproduceerde enzymen die ervoor zorgen dat verschillende typen antibiotica niet meer werken. Een ESBL producerende E. coli is geen ziekteverwekker, maar maakt het wel lastiger om wanneer er een infectie is deze met antibiotica te behandelen. Tot een jaar of twintig geleden kwam ESBL niet voor. De combinatie van antibioticagebruik en globalisering worden gezien als belangrijke factor in verspreiding van ESBL’s.

Antiobioticareductie: forse daling ESBL bij vee

Uit die studie blijkt dat dat waar ESBL-verspreiding bij vee fors daalt sinds inzet op antibioticareductie (bij vleeskuikens bijvoorbeeld is deze gehalveerd in de periode 2014-‘16), dit percentage bij mensen stabiel blijft. De ESBL-types die veel bij mensen voorkomen, zijn bovendien genetisch anders dan de types die veel bij vee en op vlees voorkomen, hoewel een klein deel wel hetzelfde is. En ESBL’s zitten overal. Bij veel diersoorten binnen de veehouderij komt bij meer dan 50% ESBL voor: pluimvee, vleeskalveren en varkens. Melkvee zit er net onder met 41%. Maar ook bij honden zit dit percentage boven de 50%. En ook milieu, weide- en watervogels zijn ESBL-positief. Van genomen oppervlaktewatermonsters was 67% ESBL-positief.

De belangrijkste bron voor ESBL-besmetting van mensen blijkt echter geen van die factoren: dat zijn andere mensen.

Het omschakelen naar langzamer groeiende kuikens heeft in de vleeskuikensector geleid tot een verdere daling van het antibioticagebruik. - Foto: Jan Willem van Vliet
Het omschakelen naar langzamer groeiende kuikens heeft in de vleeskuikensector geleid tot een verdere daling van het antibioticagebruik. - Foto: Jan Willem van Vliet

Geen verruiming antibioticabeleid

Dat betekent niet dat de veehouderij daarmee klaar is met antibioticareductie. Christianne Bruschke, Chief Veterinary Officer bij het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, wilde tijdens het symposium gelijk uit de lucht halen dat een soepeler antibioticabeleid bespreekbaar zou zijn op het ministerie. “Verruimen van het beleid is niet aan de orde”, gaf ze aan. “Ik zou niet aannemen dat dat op basis van dit rapport gaat gebeuren.”

Daar zijn verschillende argumenten voor aan te voeren. De overdracht uit de veehouderij is laag maar is er wel, wordt aangenomen. Er is bovendien wel degelijk een groep mensen bij wie veel vee-gerelateerde ESBL’s voorkomen, en die bovendien een verhoogd risico lopen op ESBL-dragerschap an sich: veehouders zelf. Bovendien is alle antibiotica die nu ontwikkeld wordt voor de mens, benadrukte Bruschke. “Als veterinairen moeten we het doen met wat we nu hebben. Alleen daarvoor al is het van groot belang resistentie bij dieren te blijven reduceren, wil je hen kunnen blijven behandelen.” Volgens de CVO kan het rapport met name helpen om het beleid te finetunen. “De resultaten zijn ontzettend belangrijk om te komen tot echt verantwoord minimum antibioticagebruik.”

‘Bij veehouders komen veel vee-gerelateerde ESBL’s voor én ze lopen verhoogd risico op ESBL-dragerschap’

Christianne Bruschke, Chief Veterinary Officer bij ministerie van LNV

Jeanette van de Ven, portefeuillehouder Gezonde Dieren bij LTO Nederland, zei dat het rapport voelt een cadeautje. Zij en Bruschke kregen de eerste exemplaren overhandigd. Van de Ven: “Het toont aan dat we op de goede weg zijn met reductie van antibioticagebruik, maar ook dat we er nog niet zijn. Voor veehouders is een belangrijke transmissieroute stof. We zullen meer moeten investeren in stalklimaat, voor de gezondheid van zowel mens als dier, en in het optimaliseren van de bedrijfshygiëne.”

‘Veehouders moeten meer investeren in stalklimaat en in het optimaliseren van bedrijfshygiëne’

Jeanette van de Ven, portefeuillehouder Gezonde Dieren bij LTO Nederland

Dat de veehouderij niet achterover kan gaan leunen, werd ook bevestigd door de aanwezige betrokken deskundigen. RIVM-projectleider Engeline van Duijkeren gaf aan dat de veehouderij niet niks moet gaan doen, ondanks dat deze niet de bron is van de meeste ESBL’s bij mensen. “De mens is de belangrijkste bron van ESBL’s bij andere mensen. Maar de veehouderij is wel een enorm reservoir. Er is wel een bijdrage, je moet zorgen dat die beperkt blijft.”

Laatste reacties

  • Vhouder

    verruimen kennen ze niet alleen aantrekken al is er geen reden meer toe had eens anders moeten zijn dat de oorzaak wel in de veehouderij zat hadden de kranten vol gestaan

  • groot boerdam

    Net wat Renee van der Gijp zei (we zijn helemaal de weg kwijt in nl)!

  • DJ-D

    Er is bovendien wel degelijk een groep mensen bij wie veel vee-gerelateerde ESBL’s voorkomen, en die bovendien een verhoogd risico lopen op ESBL-dragerschap an sich: veehouders zelf."

    Ja is dat zo? Redactie boerderij zou graag de onderzoekgegevens weleens willen zien. Zijn vast weer kwijt geraakt.....

    Als je goed leest is het weer geframed. Gewoon een vage reden om fijnstof reductie er door te krijgen. Niks bewezen maar....... aangenomen wordt. Stof uit de landbouw natuurlijk materiaal (zaagsel voer) is niet schadelijk. Trap er niet in. 12 miljoen auto's x 4 banden x 1 mm slijtage. Inclusief sjoemeluitlaatgassen ook van vliegtuigen. Nee dat valt wel mee. Komwegevendelandbouwdeschuld

    Het lijkt een positief verhaal maar we worden er gewoon weer ingeluisd.

  • mtseshuis

    Foi! Hoe kun je de boel nog weer verdraaien?

  • Henk.visscher

    Er word bewust een leugen de wereld ingebracht, om de veehouderij te beteugelen, op milieu gebied gebeurd precies hetzelfde, over een aantal jaren komt men er achter dat het de mens zelf en de industrie is die voor grondwater vervuiling
    zorgt, dan is de veehouderij enorm gekrompen en word het niet meer terug gedraaid, de leugen regeert.

  • Henk.visscher

    We moeten milieubewust zijn, maar gewoon met boeren verstand, niet met onwerkbare niet werkende regelgeving

  • Kirsten Graumans

    @DJ-D: Hier het rapport van de ESBLAT-studie: http://www.boerderij.nl/PageFiles/212611/002_923_Download-het-ESBLAT-rapport-pdf.pdf
    Ze hebben echter data verzameld en gebundeld uit heel veel verschillende studies. Waaronder dit onderzoek naar ESBLs bij varkenshouders: http://www.clinicalmicrobiologyandinfection.com/article/S1198-743X(15)00564-9/pdf

Laad alle reacties (3)

Of registreer je om te kunnen reageren.