Home

Achtergrond

Vrijhandelsverdrag NAFTA op tafel, boeren nerveus

De kogel is door de kerk. De regering Trump heeft het Amerikaanse Congres op de hoogte gebracht dat ze het vrijhandelsverdrag NAFTA wil heronderhandelen. Hoewel sommige agribusiness kansen zien, worden Amerikaanse boeren nerveus van het vooruitzicht.

Sonny Perdue, de nieuwe minister van Landbouw, zat nog maar net op zijn post, toen hij zich al richting Witte Huis moest haasten. Zijn doel: Donald Trump van het onbesuisde idee afbrengen om de Verenigde Staten uit NAFTA terug te trekken. Terwijl de 70-jarige ex-gouverneur uit Georgia de Oval Office binnen viel, hield hij onder zijn arm een grote kaart. Daarop de belangrijkste agrarische staten die een dreun zouden krijgen als Trump zijn plan zou doorzetten. Perdue slaagde voor zijn eerste vuurproef.

‘Agrarische markten kunnen heftig reageren op woorden als terugtrekken en ‘beëindigen’.

Agrarische markten

Niet alleen dankzij Perdue overigens. Zo’n beetje alle Republikeinse leiders én de staatshoofden van Canada en Mexico belden begin mei met het Witte Huis om op Trump in te praten. “Ik probeerde hem te laten zien dat agrarische markten soms zeer heftig reageren op woorden als ‘terugtrekken’ en ‘beëindigen‘”, vertelde Perdue na afloop tegen journalisten. “Ik denk dat de president een wijs besluit heeft genomen ten faveure van boeren in heel het land om toch binnen NAFTA te blijven.”

Vrijhandel

Zo blij als veel Amerikaanse boeren zijn met de manier waarop Donald Trump lastige regels wegsnijdt, zo nerveus worden ze als de vastgoedmagnaat over vrijhandel praat. Dat was al zo tijdens de campagne. ‘A job-killing disaster’, oftewel ‘een banendodende ramp’, noemde Trump het Noord-Amerikaanse vrijhandelsverdrag dat stamt uit 1994. En de president hield zijn woord door vlak na zijn inauguratie zijn land terug te trekken uit het reeds uitonderhandelde Trans Pacific Partnership (TPP) – een akkoord voor vrijhandel rond de Grote Oceaan.

Veel te verliezen

En nu ligt NAFTA dus op tafel. Toponderhandelaar Robert Lighthizer maakte het vorige week donderdag namens Trump openbaar. Ergens in de zomer gaan de VS, Mexico en Canada rond de tafel. Amerikaanse boeren en tuinders hebben veel te verliezen. Zij weten donders goed dat NAFTA een zegen is geweest voor de Amerikaanse landbouw. De jaarlijkse exporten naar bijvoorbeeld de zuiderburen zijn in 23 jaar vervijfvoudigd tot zo’n achttien miljard dollar. Vooral maïs, soja en varkensvlees gaan de Rio Grande over.

Texas

“Ons terugtrekken uit NAFTA was een ramp geweest”, stelt de Texaanse boer Wesley Spurlock beslist. Hij is voorzitter van de National Corn Growers Association. Texas is de staat die het meest afhankelijk is van handel met Mexico. Maar de kaart die minister Perdue uitrolde in het Witte Huis bevatte meer Republikeinse bastions. Van de tien staten die de meeste NAFTA-afhankelijke banen hebben, zijn er zeven die tijdens de verkiezingen op Trump hebben gestemd. Swingstates Ohio, Pennsylvania en Michigan zitten daar ook onder.

‘Minder handelsmogelijkheden raakt direct de prijzen voor graan en vleesproducten.’

Lage lonen in Mexico

Volgens Trump verliest de Verenigde Staten teveel arbeidsplaatsen, doordat bijvoorbeeld autofabrikanten zich laten verleiden door de lage lonen in Mexico. Maar boeren moeten er niet aan denken dat roekeloze acties aan de onderhandelingstafel hun exporten in de wielen rijden. Want minder handelsmogelijkheden raakt direct de prijzen voor graan en vleesproducten. Dat proces zette Trump al in gang met zijn anti-Mexicaanse retoriek: Mexicaanse importeurs winkelen tegenwoordig nadrukkelijk in Zuid-Amerika voor maïs.

Zuivelrel met Canada

Het is ook onbekend hoe de zuivelrel met Canada uitpakt tijdens de onderhandelingen. Boeren in Wisconsin voelen zich benadeeld, omdat Canada nog amper ultragefiltreerde melk (rijk aan eiwit) wil importeren. “Zeer oneerlijk”, bulderde Trump in de grensprovincie. Andere sectoren zagen hun kans schoon en uiten eveneens hun ongenoegen over het importbeleid van Canada.

Pluimveesector

Kippenvleesexporteurs Tyson Foods en Pilgrims Pride Corp, eierhandelaren én graanexporteurs zijn evenmin te spreken over Canada’s beschermde markt. “Het is oneerlijk voor de zuivelindustrie, maar ook oneerlijk wat betreft kippenvlees en eieren”, stelt Jim Sumner, voorzitter van de Amerikaanse exportkoepel voor pluimvee & eieren (USAPEEC). Deze exporteurs willen via de heronderdeling van NAFTA op zijn minst de marktopening afdwingen, die ze via het TPP-verdrag zouden hebben gewonnen.

‘Het zou fijn zijn als de handelsretoriek minder schel klonk’.

Beschuldigingen vanuit Witte Huis

Juist de beschuldigende retoriek uit het Witte Huis zit veel boeren en landbouworganisaties niet lekker. Want wat voor zin heeft het om twee van je belangrijkste handelspartners tegen je in het harnas te jagen? “Het zou fijn zijn als de handelsretoriek een klein beetje minder schel klonk”, zegt Blake Hurst, voorzitter van de Missouri Farm Bureau.

Agrarische onderminister van handel

Minister Perdue reorganiseert ondertussen zijn departement in Washington. Ten eerste vanwege bezuinigingen. Maar ook met het oog op de komende maanden. Eén van zijn eerste creaties moet boeren gerust stellen dat Trump landbouwexport wél degelijk belangrijk vindt: er komt een agrarische onderminister van handel.

Of registreer je om te kunnen reageren.