Home

Achtergrond

Boer heeft weer meer vertrouwen

Veehouders staan er beter voor, maar kunnen niet altijd vooruit. Fosfaatrechten (koeien) en Brabants beleid (varkens) staan investeringen in de weg.

Na slechte jaren zijn Nederlandse veehouders weer een stuk optimistischer gestemd. Sterker: geen Europese collega komt bij die gemoedstoestand in de buurt. De meeste melkvee- en varkenshouders staan er veel beter voor dan een jaar geleden. Bijna overal is marktherstel. Dat concludeert tenminste de Duitse landbouwnetwerkorganisatie DLG in de zogeheten Europese trendmonitor die eind september verscheen in de aanloop naar techniekbeurs Agritechnica, volgende maand in Hannover.

Niet alle sectoren positief

Eerder dit najaar bleek uit een peiling van Copa Cogeca – de Europese koepel van boerenorganisaties – al dat het ondernemersvertrouwen van Europese boeren na jaren van crisis weer hersteld is. Volgens Copa was 2016 een dieptepunt. Niet alle sectoren hebben de wind in de zeilen. Nederlandse akkerbouwers zullen weinig boodschap aan al dit optimisme hebben (zie kader onderaan dit artikel). Prijzen voor belangrijke producten als aardappel en bieten zijn laag of in dalende lijn.

Melkveehouders beleven wel veel betere tijden. De voorschotprijs van FrieslandCampina gaat al sinds augustus 2016 omhoog en ligt nu ruim € 12 per 100 kilo hoger dan vorig jaar. Wel is er in deze sector enige angst dat het scenario van 2008 – hoge prijzen gevolgd door een diep dal – zich gaat herhalen, signaleert DLG-topman Reinhard Grandke. Ook in de varkenssector gaat het een stuk beter. De vleesvarkensprijs van Vion was begin september met € 1,69 per kilo goed. Al is daar de laatste weken alweer € 0,17 vanaf gegaan. Tarwe noteert dit jaar ook hoger. In al deze sectoren is de stemming veel positiever dan in 2016 en 2015. Toen trokken EU-boeren massaal naar Brussel om te demonstreren tegen slechte prijzen.

Fosfaatrechten blok aan het been

Betere tijden betekent: ruimte om te investeren. Nederlandse veehouders willen dat volgens DLG vooral doen in hernieuwbare energie. Zonnepanelen, groen gas of zonneboilers zijn dit jaar vooral in trek bij varkenshouders, klinkt het bij DLV Advies. Melkveehouders investeren maar beperkt meer in hernieuwbare energie invergelijking met 2016. Terwijl juist de zuivelprijs aanzienlijk hoger ligt dan een jaar eerder. Fosfaatrechten zijn de oorzaak, zegt DLV-adviseur Joan van den Heuvel.

“Fosfaat is een blok aan het been. Daardoor is de investeringsbereidheid minder. Er is te veel onzekerheid. Niemand weet precies hoe duur fosfaatrechten worden.” Die onzekerheid heeft ook gevolgen voor de stallenbouw. Er worden wel iets meer stallen gebouwd dan in 2016, maar het blijft erg matig. DLV signaleert dat nieuwbouw vaker kleinschalige groei, biologisch of niche betreft. De bouw van varkensstallen neemt ook nauwelijks toe. Hier zijn strenge Brabantse veeplannen de oorzaak. De toegenomen bouwlust door de hogere prijzen wordt genekt door nieuwe hindernissen in het vergunningentraject.

DLG peilde in de trendmonitor 900 boeren in Nederland, Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië, Polen en Rusland. De Nederlandse boer blijkt zeer tevreden en optimistisch, terwijl zijn Franse collega dit juist niet is. In de andere landen zijn boeren ‘behoorlijk’ tevreden en optimistisch.

De Nederlandse investeringsbereidheid is minder dan je op grond van dat optimisme zou verwachten. Slechts een derde van de boeren zou in de komende twaalf maanden willen investeren. Dat steekt schril af tegen Polen (49%), Duitsland (43%) en Groot-Brittannië (43%). Alleen de Franse boer is minder bereid om te investeren dan de Nederlandse.

Trekker meer in trek

Wat ook opvalt is dat gemiddeld 40% van de Europese en Russische boeren zijn beschikbare geld het liefst in trekkers investeert. Voor Nederlanders is dit minder belangrijk. Nog geen kwart wil geld uittrekken voor trekkers.

Toch nam de investeringsbereidheid van Nederlandse boeren op dit vlak wél toe, zo blijkt uit de Rundvee Scanner 2017 van AgriDirect. In 2016 wilde 1,5% van de Nederlandse rundveebedrijven investeren in nieuwe trekkers. Dit jaar is dat 3,2%. Voor tweedehands trekkers steeg de animo van 2 tot 3,8%. Op andere vlakken wil de Nederlandse boer juist fors meer investeren dan zijn Europese collega’s. Vooral (ruw-)voederwinning heeft prioriteit.

Matige prijzen voor telers 

In het DLG-rapport staat de Nederlandse boer er dit jaar goed op. Ook de akkerbouwer die lage prijzen ziet voor aardappelen, uien, bieten en peen. De reden is dat DLG vooral op granen inzoomt. Maar granen spelen in Nederland een veel kleinere rol dan in andere Europese landen. Dat blijkt ook uit CBS-areaalcijfers uit 2017. Nederland telt dit jaar 440.00 hectare aan akkerbouwgewassen (exclusief mais). Maar daarvan is ‘slechts’ 146.000 hectare graan.

Of registreer je om te kunnen reageren.