Home

Achtergrond

Meer nodig dan Mexicaanse Muur

Het immigratiebeleid van president Donald Trump mag niet beperkt blijven tot de bouw van een muur. Aan beide zijden van de Amerikaans-Mexicaanse grens wenst men modernisering van het visumprogramma voor agrarische werknemers. "Harde repressie alleen zorgt voor lagere productie en minder export."

John Boelts worstelt al vijftien jaar met een arbeiderstekort. Zijn sla, broccoli en bloemkool staan in Yuma, Arizona, slechts enkele kilometers van de Mexicaanse grens. "Ik heb tussen de 40 en 50 mensen in dienst, maar ik kan altijd wel een paar extra handen gebruiken", zegt Boelts. Maar ze zijn er niet. Zelfs met de 12.000 Mexicanen die dagelijks via de lokale grensplaats San Luis dit deel van Arizona bezoeken, wordt de honger naar arbeiders niet gestild. En dus stijgen de salarissen voor dagloners.

"Het gebrekkige visumsysteem zet ons op een achterstand ten opzichte van de buitenlandse concurrentie", zegt Boelts. "Er zijn nog veel meer Mexicanen die willen werken, maar die niet mogen. Wie als teler toestemming zoekt voor de tewerkstelling van Latino’s, moet aan de slag met vijf verschillende overheidsinstellingen. Het systeem functioneert niet, maar het is het enige dat we hebben. Acht jaar lang heeft Washington onder Obama dit probleem laten liggen. Het wordt echt tijd dat president Trump dit oplost."

Stapels paperassen

De Nederlander Frans Wartenbergh kan meepraten over het failliete visumprogramma H2A, waarbij ‘A’ staat voor Agrarisch. "Voor een Amerikaanse boer is het erg lastig om te voldoen aan alle verschillende eisen", bevestigt Wartenbergh. Jaarlijks verzorgt hij vanuit de Mexicaanse stad Hermosillo, ten zuiden van Arizona, zo’n vierduizend visumaanvragen voor Mexicaanse arbeiders. Wartenbergh recruteert niet zelf, maar heeft de Amerikaanse ondernemers als klant. Na de hulp bij het visum, zit zijn taak erop.

Wartenbergh: "Om Mexicaanse arbeiders legaal aan het werk te zetten, moeten boeren stapels paperassen invullen. Het mag alleen seizoenswerk zijn en je moet aantonen dat Amerikanen het werk niet willen doen. Bovendien moet je zorgen voor onderdak. De inspectie op die behuizing is soms erg pietluttig. Klanten van me hebben boetes gekregen, omdat bedden te dicht bij elkaar stonden. Of omdat de eieren niet in de koelkast lagen. Terwijl die huizen vaak beter zijn dan waar die Mexicaan thuis over beschikt."

'Systeem werkt illegaliteit in de hand'

Juist omdat het zo moeilijk is, werkt het systeem de illegaliteit in de hand. "Het is te aantrekkelijk om dan maar een koppelbaas in te huren die voor voldoende mensen zorgt tijdens de oogsttijd. Dat is sneller en goedkoper’’, erkent de geboren Amsterdammer. Maar daar begint dan ook de aanzuigende werking voor illegale immigratie uit Latijns-Amerika, die met de verkiezingscampagne in de Verenigde Staten zo’n verhit onderwerp is geworden.

'Je kunt die illegalen wel het land uitschoppen, maar de aardbeien en meloenen moeten wel van het land'

Sinds zijn aantreden zit Donald Trump op de harde lijn. Hij gaf de aanzet tot de beloofde Muur tussen de Verenigde Staten en Mexico. En hij eist van lokale politie-eenheden dat ze actief uitkijken naar personen die illegaal in de VS verblijven. Wartenbergh wenst echter een praktischer opstelling van de Republikeinse president. "Ik verwacht wel iets meer van deze regering. Je kunt die illegalen wel het land uitschoppen, maar de aardbeien en meloenen moeten wel van het land."

Er staat meer op het spel dan alleen de persoonlijke frustratie van boeren als Boelts. De hele Amerikaanse agrarische export wordt geraakt. Tom Hertz is econoom bij de Economische Onderzoeksdienst van het landbouwministerie USDA. Op het jaarcongres van de American Farm Bureau presenteerde hij onlangs de laatste cijfers over buitenlandse arbeiders in de Amerikaanse landbouw. Tussen 2001 en 2016 is het jaarlijkse aantal verstrekte H2A-visa verdubbeld van 80.000 naar 165.000. Dat klinkt positief.

Gevecht om schaarse arbeider

Maar de stijging gebeurt tegen een achtergrond waarin steeds meer Mexicanen de VS de rug toekeren. Was 2007 het piekjaar van Mexicanen in de Verenigde Staten (zo’n dertien miljoen), sindsdien loopt dat gestaag terug (inmiddels: 11,7 miljoen), weet Hertz. Het betekent: minder handen beschikbaar voor het agrarische werk en een vergrijzing van de gemiddelde werknemer. Het gevecht tussen aardbeien-, meloen- en groentetelers om die schaarse arbeider zorgt vervolgens voor een snellere loonstijging dan normaal. De loongroei ligt al twee jaar tussen de 4 à 5%, terwijl die over de lange termijn circa 3% bedraagt.

Grens tussen Mexico en de VS bij Ciudad Juarez, Mexico. Langs de grens zijn al hekwerken, muren en prikkeldraad. - Foto: ANP
Grens tussen Mexico en de VS bij Ciudad Juarez, Mexico. Langs de grens zijn al hekwerken, muren en prikkeldraad. - Foto: ANP

Hertz deed onderzoek. Wat gebeurt er met het aanbod van arbeiders, de loonkosten en agrarische export als Trump kiest tussen modernisering van het visumsysteem, of puur repressie van illegalen? Hertz: "De deur openen voor legale werknemers zorgt voor lagere loonkosten, 1 à 2% productiegroei en wel 3% extra export." Maar een keiharde aanpak en uitzetting van illegalen kost juist geld. Tot 5% minder productie, 9% lagere export en een nog krappere en duurdere arbeidsmarkt.

Drugskartels

Boer Boelts heeft begrip voor de harde kant van Trumps migratiebeleid. Ook over zijn landerijen, vlakbij de grens, vervoeren Mexicaanse drugskartels hun smokkelwaar richting de Amerikaanse steden in het noorden. "Je komt van alles tegen. Campers vol met marihuana, ultralight vliegtuigjes die drugs droppen, tunnels waardoor het spul wordt aangevoerd. Zelfs personeel van me is wel eens gegijzeld door die bandieten. En ikzelf ben ooit aangehouden door de Border Patrol (grenspolitie) die joeg op enkele illegalen."

Boelts wil een grens die functioneert. Waar de Border Patrol in staat is illegale immigratie tegen te houden en al helemaal de illegale import van verdovende middelen. Maar zijn ideaal voor zijn 800 hectare grote groentebedrijf is breder: "Ik zie graag aangehaalde commerciële banden langs onze grens met Mexico. Een grens waar arbeiders op legale wijze kunnen oversteken om alle werk te verrichten. Zodat niets onze productiegroei begrenst en we kunnen concurreren met al die buitenlandse import."

Of registreer je om te kunnen reageren.