Boerenblog

7 reactieslaatste update:22 feb 2017

‘Kien-wah?’

De teelt van quinoa rendeerde de afgelopen jaren erg goed voor de boeren. Dat brengt ook negatieve dingen met zich mee.

Het pseudograan quinoa (Chenopodium quinoa uit de familie Amaranthaceae) wordt al duizenden jaren geteeld en gegeten door inwoners van de Andes. Je spreekt het uit als ‘kien-wah of kie-noewa’. Sinds tien jaar is het wereldwijd bekend als superfood; de kleine korrel bevat alle essentiële aminozuren voor de mens en is rijk aan mineralen. Dit deed de vraag naar het product snel stijgen, en de arealen in Bolivia en Peru breidden zich uit. Inmiddels worden aangepaste quinoarassen ook in verschillende landen buiten de Andes geteeld. Ook in Nederland nemen enkele boeren het op in hun rotatie.

De prijs van quinoa verdrievoudigde door zijn populariteit als superfood tussen 2006 en 2013. Inmiddels is die prijs binnen een jaar weer gehalveerd; het aanbod steeg nog sneller dan de vraag.

De keerzijden van explosieve groei

Van de hoge prijzen profiteerden de Boliviaanse (en Peruaanse) boeren. Door de extra inkomsten konden ze hun areaal uitbreiden, tractoren inzetten en hun levenstandaard verbeteren. Kinderen konden gaan studeren in de stad en er een huis laten bouwen. Maar explosieve groei heeft ook altijd keerzijden. Zo nam op sommige plekken winderosie toe. Zoals boerin Doña Justina uitlegt: “Er kwamen neven uit de stad die we in geen jaren hadden gezien. Ook zij wilden verdienen aan de hoge prijzen. Van oudsher zijn de slechtere gronden bij ons in gebruik als weidegrond voor de dieren, en we leggen ook een deel van het land braak. Daarop staan de natuurlijke planten en struiken. Die hielden de wind tegen en hielden de grond vast. Maar de neven namen ook die gronden in gebruik. Mogelijk is dat de reden dat we de laatste jaren meer last hebben van zandstormen, die de kleine plantjes soms helemaal bedekken.”

Quinoakorrels van verschillende rassen. - Foto: Jenneke van Vliet
Quinoakorrels van verschillende rassen. - Foto: Jenneke van Vliet

Een andere zorg was dat arme Boliviaanse families zelf minder quinoa zouden eten, door de hoge prijzen. Als je een zak quinoa kan ruilen tegen vier à vijf zakken tarwe of witte rijst, doe je dat. Dat deze granen minder eiwit en mineralen bevatten, neem je dan op de koop toe. Aan de andere kant kwam er ruimte in het budget voor het eten van ander vlees dan enkel lama, en voor fruit en groente.

Jonge generatie maakt nauwelijks quinoa klaar

Hier in de hoofdstad La Paz aten de mensen sowieso al niet meer zoveel quinoa. Niet door de prijzen, maar om culturele redenen. Voordat de wereld ontdekte dat quinoa ‘superfood’ is, was het ‘armeluiseten’ of ‘indianeneten’. De jonge generatie huisvrouwen maakt het nauwelijks klaar. Ze weten niet meer hoe. Veel van de quinoa die hier op de markt komt, is bewerkelijk in zijn bereiding; je moet het nog verschillende keren wassen om de bitterstof (saponine) en het vuil eruit te krijgen. En de kinderen eten liever witte rijst of pasta.

Wellicht is het goed te vergelijken met de ontwikkelingen in het Nederlandse eetpatroon; hoe vaak per week eet een jong, Nederlands gezin in de stad nog aardappelen?

Totale quinoaconsumptie niet verminderd

In de rijkere wijken ligt quinoa inmiddels juist wel weer als hip product in de supermarkt. Bovendien promoot de overheid de consumptie, door quinoa toe te passen in het schoolontbijt. De totale consumptie van quinoa in Bolivia is dan ook niet verminderd.

Laatste reacties

  • Peerke1

    Het Saldo ofwel de Netto Winst per hectare???? Daar draait het om.

  • ed12345

    Jenneke Heel intressant om te lezen van andre graanteelt en wat daar mee samenhangt

  • ed12345

    Jenneke ik was iets te rap heb ook efkes de andre artikels gelezen over Quinoa Het is duidelijk geen graan Als akkerbouwer zou ik schrik hebben voor de achterblijvende zaden na dorsen maar dat schijnt enkele NL se akkerbouwers niet af te schrikken Al met al intressant

  • JennekeVV

    Dag ed12345, klopt: het lijkt op een graan en wordt ook zo gebruikt, maar het is een pseudo=nep-graan, familie van de spinazie! Daar lijken de bladeren ook erg op.

  • JennekevVliet

    Dag Peerke1, dit artikel gaat over de quinoa-teelt in Bolivia. De opbrengsten zijn hier laag: vaak een 0,5-1 ton/ha. Kosten worden geschat op 260 US dollar/ha. De boeren mogen rekenen op ruim 1 US dollar/kg en komen dan dus op een saldo tussen de 250-750 US dollar/hectare uit.

  • Can

    Quinoa is in west Canada een contract teelt.
    prijs is voor afgeleverd schoon product 60 cent/lbs
    Opbrengsten tussen 0 tot 2000lbs/acre, dit ligt aan het groei seizoen vooral hitte tijdens de bloei.
    Oogst is iets later dan koolzaad en kunstmest gift is gelijk aan koolzaad.
    Probleem met dit gewas is onkruid bestrijding er is geen registratie voor bestrijdings middel.
    Dit nadeel is ook een voordeel, dit gewas is voor veel boeren niet geschikt.
    Netto saldo kan dubbel zijn vergeleken met andere teelten maar risico is ook dubbel.
    Quinoa is een interessant gewas ook financieel.

  • Quinoa lover

    Zie <>.

Laad alle reacties (3)

Of registreer je om te kunnen reageren.