Akkerbouw

Achtergrond

GLB-maatregelen helpen in groei eiwitgewassen

De maatregelen in het EU-landbouwbeleid helpen om de teelt van eiwitgewassen te stimuleren. Maar de groei stokt de laatste jaren.

Het areaal eiwitgewassen in de Europese Unie is tijdens de laatste periode van het gemeenschappelijke landbouwbeleid (GLB) flink gestegen ten opzichte van de vorige GLB-periode (2007 t/m 2013).

EU zelfvoorzienend in eiwit

Dat is koren op de molen van de Europese Commissie, want die wil graag dat de EU minder afhankelijk wordt van de grootschalige import van plantaardig eiwit. Maar als de Commissie verdere stappen wil zetten naar zelfvoorziening voor eiwit, dan is wel extra stimulering nodig. Want de groei is er uit de laatste jaren.

72% meer eiwitgewassen

In de vorige GLB-periode (2007 t/m 2013) werd gemiddeld 1,43 miljoen hectare voererwten, veldbonen, lupine en sojabonen per jaar geteeld in de EU. Dat is sterk vermeerderd tijdens de huidige GLB-periode, die loopt van 2014 tot en met 2020. In de 6 jaar van 2014 tot en met 2019 (het areaal van 2020 is immers nog niet bekend) werd per jaar 2,46 miljoen hectare eiwitgewassen verbouwd. Dat is een stijging van 72%.

Prijzen plantaardig eiwit flink gestegen

De groei van het eiwitareaal in de EU heeft een aantal oorzaken. Allereerst zijn de prijzen van plantaardig eiwit de laatste 10 jaar in de hele wereld gestegen. Dat komt omdat de vraag naar veevoer toeneemt in de opkomende economieën in Azië, Afrika en Zuid-Amerika. De bevolking groeit in die landen en ook de welvaart neemt over het algemeen toe, waardoor mensen meer dierlijke producten consumeren.

Stimuleringsmaatregelen in GLB

Daarnaast is er in de westerse wereld juist een tendens om dierlijk eiwit in de menselijke voeding te vervangen door plantaardig eiwit. Ook dat drijft de prijs omhoog. Tot slot helpen ook de stimuleringsmaatregelen in het GLB om de teelt van eiwitgewassen aantrekkelijk te maken voor akkerbouwers. Veel lidstaten geven een gekoppelde steun aan eiwitgewassen of erkennen eiwitgewassen als een vergroeningsgewas, waardoor telers voor de vergroeningspremie in aanmerking komen.

Vooral teelt sojabonen hard gegroeid

Dat de maatregelen in het GLB helpen, blijkt als de arealen eiwitgewassen in de vorige GLB-periode (2007 t/m 2013) worden vergeleken met die van de huidige (2014 t/m 2019). Vooral de teelt van sojabonen is hard gegroeid (+117%). Maar ook voererwten, veldbonen en lupine komen op steeds meer akkers voor.

De groei vindt vooral plaats in lidstaten die gekoppelde steun geven, zoals Bulgarije, Polen, Frankrijk en Italië. In lidstaten zonder gekoppelde steun, zoals Duitsland en het Verenigd Koninkrijk, blijven de arealen stabiel of groeien licht. Blijkbaar tellen voor de telers niet alleen de hogere prijzen, maar ook de stimuleringsmaatregelen die in het GLB zijn opgenomen.

Areaal krimpt in 2019

Wat echter ook opvalt, is dat de groei vooral plaatsvond in 2014 en 2015, aan het begin van de huidige GLB-periode, en daarna afzwakt. Dit jaar krimpt het areaal zelfs, blijkt uit de eerste areaalprognoses van de Commissie. Het areaal sojabonen groeit dit jaar nog met 0,1% naar 976.000 hectare en dat van lupine met 0,8% naar 128.000 hectare. Maar veldbonen zijn minder populair geworden (626.000 ha; -2,0%), evenals voererwten (833.000 ha; -6,7%).

Extra stimulans in GLB nodig

De Commissie verwacht dat de boeren dit jaar 2,56 miljoen hectare eiwitgewassen gaan telen. Het stelt weinig voor vergeleken met de 56,1 miljoen hectare graan die dit jaar op de akkers staat. Als de Commissie meer eiwitgewassen wil in de EU, hebben de telers wel een extra stimulans nodig in het nieuwe GLB.

Of registreer je om te kunnen reageren.