Akkerbouw

Achtergrond 2 reacties

Zelf bieten rooien voor minder bodemdruk

Johan Laurijsse kocht een getrokken bietenrooier met 12-tons bunker. Rooien kan op 0,5 tot 0,8 bar.

Een snelle blik op het machinepark van Johan Laurijsse in De Heen (N-Br.) leert dat er de laatste jaren serieus is geïnvesteerd in machinerie om de bodemdruk te verlagen. Kippers op 1,80 meter hoge banden, trekkers op brede banden. Bandendrukwisselsystemen zijn al sinds 10 jaar de standaard. En de West-Brabantse akkerbouwer is nu 20 jaar actief met niet-kerende grondbewerking. Een strategie die Laurijsse de komende jaren verder wil uitbouwen.

Johan (54) en Johan Laurijsse (22) hebben in De Heen (N.-Br.) een akkerbouwbedrijf met 100 hectare land (35 hectare bieten).
Johan (54) en Johan Laurijsse (22) hebben in De Heen (N.-Br.) een akkerbouwbedrijf met 100 hectare land (35 hectare bieten).

“Ploegen doen we al nooit, maar we kijken nu bijvoorbeeld ook naar een schijvenzaaimachine om in het voorjaar met nog minder bewerking in grotere hoeveelheden gewasresten te kunnen zaaien”, zegt Laurijsse, die 35 hectare suikerbieten heeft staan. Bieten die de loonwerker elk najaar kwam rooien, maar gezien het gewicht van de bunkerrooier pastte dat eigenlijk niet meer in het hele plaatje.

Laurijsse: “Het probleem met de zelfrijders is dat de bandendruk in de praktijk bij de meesten op zo’n 1,5 bar blijft steken. Het alternatief is rupsen, maar daar zie ik geen voordelen in.” Laurijsse dacht aan andere opties, maar de ondernemer – die ook een mest- en fouragehandel runt – wilde er zelf beslist niet meer werk aan hebben.

De zwaardere zelfrijdende bietenrooier van de loonwerker past niet meer in het plaatje bij Laurijsse. Hij kocht zelf een lichtere rooier.
De zwaardere zelfrijdende bietenrooier van de loonwerker past niet meer in het plaatje bij Laurijsse. Hij kocht zelf een lichtere rooier.

De puzzelstukken vielen op z’n plek toen zzp-loonwerker Tonny Lips aangaf dat hij buiten het mestseizoen invulling zocht voor z’n trekker. Lips had bovendien ervaring met bietenrooien en zag een lichte getrokken rooier helemaal zitten. En zo geschiedde: Laurijsse kocht de rooier en Lips rooit ermee. Ook heeft Lips de mogelijkheid om de rooier te huren zodat hij voor eigen rekening bij derden kan rooien.

Seizoen meteen een uitdaging

We treffen Lips eind november als hij bezig is aan z’n laatste blok suikerbieten in Oud-Gastel voordat de nieuwe rooier weer in het vet gaat. Hij bestempelt het afgelopen seizoen als een vuurdoop, het bonte perceel verraadt waarom. Op de zandkoppen staan verdroogde minibietjes, terwijl op de lagere delen serieuze bieten staan. Lips: “Eén voordeel: als het in zo’n jaar lukt om netjes te rooien, dan lukt het altijd.”

Na 70 hectare heeft Lips alles onder controle. Toch kende hij zeker geen makkelijke start. De bediening van de rooier met legio functies op de joystick is niet bepaald kinderspel. Ook waren er wisselende weersomstandigheden en veel percelen die (nog) niet op gps waren gezaaid. “Er waren momenten dat ik bij mezelf dacht: waar ben ik toch aan begonnen”, aldus Lips. Ook de overstap van 6 rijen vóór de wielen rooien naar 4 rijen in verstek was enorm.

Het complete vierrijige rooiaggregaat met integraal loofklapper. De rooischaren gooien de bieten op drie reinigingszonnen.
Het complete vierrijige rooiaggregaat met integraal loofklapper. De rooischaren gooien de bieten op drie reinigingszonnen.

Met de ervaring van dit seizoen verwacht Lips dat een andere manier van zaaien het rooien eenvoudiger maakt. “Bijvoorbeeld 12 rijen rond zaaien in plaats van de hele kopakker overdwars.” Toch valt de rijschade erg mee. Het openen van het perceel gaat dankzij de schuifas onder de rooier zonder rijschade vanuit de spuitsporen.

Bekende rooitechniek

Lips: “Je kijkt veel achterom. Een trekker die op gps rijdt, is echt een must. Zelf heb ik zo de focus op het loofklappen en het rooien.” Qua rooitechniek is Lips tevreden over de Edenhall die een 12-tons bunker heeft en leeg 9 ton weegt. De rooitechniek is modern; de Zweedse fabrikant winkelt dan ook slim bij bestaande merken. Zo komen de koppers bijvoorbeeld van Ropa.

Lips monteerde trampolineveren aan de Ropa- scalpeurs. Ze drukten grote vrijstaande bieten anders omver.
Lips monteerde trampolineveren aan de Ropa- scalpeurs. Ze drukten grote vrijstaande bieten anders omver.

Lips monteerde extra veren ‘van de trampoline’ aan de scalpeurs voor minder druk op de bieten. Het rooigedeelte met aangedreven rooischaren komt van Vervaet. Die gooien de bieten op een set grote reinigingszonnen. Lips verving de tweede zon voor een chichorei-set om verlies van kleine bieten te voorkomen. De reinigingszonnen werpen de bieten op een sterrenbed onder de machine.

Speciaal is het sterrenbed. De bovenlopende band met meenemers vertraagt de bieten voor extra reiniging.
Speciaal is het sterrenbed. De bovenlopende band met meenemers vertraagt de bieten voor extra reiniging.

Uniek en typerend voor Edenhall is de combinatie met de bovenband. Deze band regelt de snelheid waarmee de bieten de reiniger passeren. Ook is het toerental van de sterrenwalsen zelf aanpasbaar. Lips: “De bovenband met meenemers remt de bieten af op het sterrenbed. Vooral op klei kun je ze dan extra schoon poetsen.”

Niet kopen voor de capaciteit

Het begon allemaal met de lagere bodemdruk. En dat is te zien aan de flink afplattende banden. De combi staat rondom op IF-banden. De 620/75R30’s in het tandemstel staan op 0,5 bar. De bredere 900/60R32-band aan de andere kant staat op 0,8 bar. Ook de banden van de trekker zijn voorzien van deze lage druk, voor zelfs op 0,65 bar.

Je moet zo’n rooier niet kopen als je zo snel en goedkoop mogelijk een grote hoop bieten op de kopakker wilt hebben

Lips is er kien op. Alles bij elkaar rooit hij een hectare in 2,5 uur tijd. Lips is realistisch: “Je moet zo’n rooier niet kopen als je zo snel en goedkoop mogelijk een grote hoop bieten op de kopakker wilt hebben.”

De trekker rijdt op gps en zo heeft Tonny Lips (45) de volle aandacht voor het rooien. Handmatig corrigeren is een must met de wisselende stand.
De trekker rijdt op gps en zo heeft Tonny Lips (45) de volle aandacht voor het rooien. Handmatig corrigeren is een must met de wisselende stand.

De rooier alleen kostte meer dan € 150.000. Laurijsse: “Het voordeel voor de bodem is niet direct in geld uit te drukken. Het is een diepte-investering, maar als je het over een periode van 15 jaar bekijkt, ben ik zeker van het rendement ervan. Zeker in een nat jaar verwacht ik voordeel van de lichtere rooier met aangedreven wielen.”

Laatste reacties

  • boer drenth

    De hele machine lijkt mij een ding van niks .ook nog veel te zwaar . Op een enkele as . Laat het hier op de dalgrond maar eens nat worden . Hij plempt zo onder uit. Waardeloos.

  • Tiny1946

    Lijkt mij ook niets dat deden we over 40 jaar terug ook al genoeg mee gesukkeld.

Of registreer je om te kunnen reageren.