Akkerbouw

Achtergrond

Nieuwe kwalificatie gele roest en tolerante rassen

De jaarlijkse Britse graanbeurs Cereals is een interessante mix van machinefabrikanten, rassenkwekers en onderzoeksinstituten.

Het was vooral diepgaand graannieuws dat de klok sloeg op het Britse graanevent Cereals, dat 13 en 14 juni gehouden werd in Chrishall Grange, nabij de universiteitsstad Cambridge. Vanwege de toename van resistente duist in het Verenigd Koninkrijk probeert Syngenta Crop Protection Britse telers tot een andere wijze van spuiten te bewegen met de slogan: go low, go slow (ga laag, ga langzaam), en het advies 90% driftreductiedoppen toe te passen. De bedoeling is om zo meer actieve stof op de plant te krijgen. Met de traditionele Britse spuitwijze, snel rijden met weinig water, is dat onvoldoende. Doppenfabrikanten Teejet, Hypro en Lechler constateerden op de beurs opvallend veel vraag naar 90% driftreductiedoppen.

Revival voor het jaren tachtig MB Trac-principe. De JCB 4220 met een fronttank van 1.500 liter voorop en achterop opgebouwd een Landquip-spuit van 2.500 liter blijkt een verkoophit. In 2018 al 6 verkocht. - Foto's: Henk Riswick
Revival voor het jaren tachtig MB Trac-principe. De JCB 4220 met een fronttank van 1.500 liter voorop en achterop opgebouwd een Landquip-spuit van 2.500 liter blijkt een verkoophit. In 2018 al 6 verkocht. - Foto's: Henk Riswick

Nieuwe klassenindeling gele roest

Gele roest heeft een andere classificatie gekregen, meldt de UK Cereal Pathogen Virulence Survey (UKCPVS) op de stand van onderzoeksinstituut ADHB. Tot voor kort kregen de verschillende stammen gele roest nog namen. Een nieuwe agressieve stam in 2011 kreeg de naam Warrior, terwijl een iets later opgedoken nieuwe stam de naam Warrior-Kranich kreeg. De jaren daarna doken weer nieuwe stammen op, die Warrior 3 en 4 werden gedoopt. Het verwarrende was echter dat de verschillende nieuwe stammen alle Warrior heten, maar genetisch eigenlijk best van elkaar verschillen. Besloten werd toen de verschillende families gele roest op basis van hun verwantschap te rubriceren, met eerst de letter WYR, wat staat voor Wheat Yellow Rust, gevolgd door een kleurcode, die staat voor de genetische familie, gevolgd door 2 cijfers die de cumulatieve volgorde van opduiken aangeven. Groep rood was voorheen de familie Warrior 4, groep blauw de familie Warrior 3. De oorspronkelijke Warrior-stam uit 2011 is ondergebracht in groep roze en de stam Warrior-Kranich in groep paars.

Groep rood meest agressief

Groep rood blijkt erg agressief: 90% van alle isolaten gele roest in 2017 bleek tot de groep rood te behoren, een stijging van 60% ten opzichte van het jaar ervoor, vertelt projectmanager Sarah Holdgate van UKCPVS. De enige stam van betekenis uit een andere groep bleek de stam blauw 7 te zijn. Stammen uit de groepen roze en paars, die in 2011 en 2012 veel schade gaven, blijken nu al niet meer gevonden te worden.

De stam WYR rood 24 was met 36% het meest voorkomende isolaat, gevolgd door de stam WYR rood 28. De stam WYR rood 24 blijkt een agressieve stam, die veel opbrengstschade kan geven. In 2017 is in Engeland overigens alweer een nieuwe stam aangetroffen: WYR rood 30. Deze is ook gevonden in Denemarken, Estland, Zweden en Italië en in Noord-Afrika. Het betreffende isolaat veroorzaakte afgelopen jaar veel opbrengstschade in Marokko.

Moderne tarwe versus oertarwe

Op de stand van onderzoeksinstituut Rothamsted Research trekt een lange strook tarwerassen met een tijdlijn de aandacht. Vooraan het oudste ras uit 1790 (Chidham White Chaff), achteraan een modern ras. Is moderne tarwe nog wel net zo gezond als vroeger? Veel mensen claimen tegenwoordig overgevoelig te zijn voor gluten. Oorzaak zou volgens diverse ‘dieetgoeroes’ de moderne ‘doorgekruiste’ tarwe zijn. Voor Rothamsted Research reden de graankorrels van zowel oude rassen uit de 18e eeuw en begin 19e eeuw als moderne rassen eens te vergelijken op inhoudsstoffen. Wat blijkt: de moderne tarwekorrel verschilt qua inhoudsstoffen nagenoeg niets met die van zijn voorouders 2 eeuwen terug. Het enige verschil is dat rassen eind 18e eeuw, begin 19e eeuw een fractie meer zink en ijzer bevatten, maar dat verschil is niet significant. Met andere woorden, moderne tarwe is net zo gezond of ongezond als de tarwe van vroeger, stelt dr. Alison Lovegrove, senior research scientist bij Rothamsted Research.

Hoger vezelgehalte

Echter, dat betekent niet dat tarwe niet gezonder kan. Het onderzoeksinstituut probeert nu rassen te kweken met een hoger vezelgehalte in het deegvlees van de korrel, waardoor de omzetting van zetmeel naar glucose geleidelijker verloopt. Witbrood geeft vanwege zijn snelle verteerbaarheid een grotere glucosepiek in het bloed dan bruin brood, wat de kans op diabetes vergroot. Bruin brood gaan eten is eigenlijk de eenvoudigste oplossing, maar een geheel nieuw tarweras kweken met een hoger vezelgehalte blijkt eenvoudiger te realiseren dan de gehele bevolking een nieuwe eetgewoonte aanleren”, aldus Lovegrove.

Vergelingsziekte tolerant gerstras

Zaadkweker KWS attendeert telers in het Verenigd Koninkrijk op zijn nieuwe Franse wintergerstras Amistar. Deze is BYDV tolerant. BYDV staat voor Barley Yellow Dwarf Virus, in Nederland bekend als vergelingsziekte. Deze ziekte wordt veroorzaakt door het gerstevergelingsvirus, dat wordt overgedragen door bladluizen in het najaar. Door het verbod op neonicotinoïden als zaadcoating in granen, is bestrijding van bladluizen lastiger geworden, en neemt de kans op vergelingsziekte toe. “Het ras is tolerant, niet resistent”, vertelt David Harrap, kweker bij KWS UK. “Het virus nestelt zich dus wel in de plant, maar richt geen schade aan. De opbrengstpotentie van het ras lijkt goed. In rassenproeven in Ierland in 2016 haalde het een gemiddelde opbrengst van 9,79 ton per hectare.”

Een nieuw tolerant gerstras dus. Hoewel, nieuw? De tolerantie is gebaseerd op het inkruisen van het YD2-gen. Dit gen is al in de jaren 50 ontdekt, vertelt Harrap. In de jaren 80 waren al gerstrassen beschikbaar waarbij dit gen was ingekruist, maar deze rassen braken destijds niet door. De chemie was toen nog goedkoop, en luizen waren destijds nog niet zo veelvoorkomend als nu. De luizendruk is nu substantieel hoger door de klimaatverandering. Een tweede kans dus voor dit resistentiegen. Ook andere kwekers als Limagrain werken aan vergelingsziektetolerante gerstrassen.

Teejet-twindop voor bodemherbiciden

Teejet heeft met de TT160 een 90% driftreducerende twindop ontwikkeld, specifiek voor bespuitingen vóór opkomst met (bodem)herbiciden. De relatief grove druppels, zowel voorwaarts als achterwaarts gespoten, geven een goede bedekking. Op de beurs zichtbaar gemaakt in een donkere kamer. Verkrijgbaar van 02 tot 08. Met ruim € 18 per dop geen goedkope dop.

Nieuwe kwalificatie gele roest en tolerante rassen

Harper Adams University gerobotiseerde tarweteelt

Een eyecatcher op de stand van de Harper Adams University is een oldtimercombine, middels allerlei moderne technieken omgetoverd tot robotcombine. Het project, waarbij een hectare graan wordt verbouwd waarbij geen mens op de akker komt, is dit jaar voortgezet, meldt Martin Abell van precisielandbouwspecialist Precision Decisions, die het project begeleidt. In 2017 is zomergerst geteeld, dit jaar wintertarwe.

Nieuwe kwalificatie gele roest en tolerante rassen

Lechler-onderbladspuitdop

Lechler heeft een nieuwe driftreductiedop ontwikkeld, vanwege zijn spuitghoek van 90% specifiek geschikt voor onderbladbespuitingen voor bijvoorbeeld koolzaad en rijenbespuitingen op pootmachines. De F190-dop zit nu bij JKI in onderzoek. De fabrikant hoopt hem toegelaten te krijgen voor 90% driftreductie. De F190-dop is verkrijgbaar in de maten 01 tot 05.

Nieuwe kwalificatie gele roest en tolerante rassen

Kongskilde-strokenrister

Kongskilde toont een nieuw strokenrister, de XSD. Deze is qua vorm gelijk aan het conventionele dichte ploegrister XLD. Het strokenrister breekt de grond meer. Kongskilde had met het AS-type al een strokenrister, de XSD is echter in tegenstelling tot de AS geschikt voor 710-banden.

Nieuwe kwalificatie gele roest en tolerante rassen

Altek Draadloze tabletbediening spuit

Altek heeft een draadloze spuitcomputertablet ontwikkeld. Een tablet is via bluetooth verbonden met een BSC-controlunit op de spuit, die de kleppen en ventielen aanstuurt. Geschikt voor na-opbouw, compatibel met alle driedradige elektrische ventielen. Tot 10 secties mogelijk. Een complete set met tablet en ontvanger voor 7 secties kost circa € 4.100.

Hypro Easy Connect

Op de stand van Hypro een door BASF/IPN ontwikkeld prototype Easy Connect, om middel toe te dienen zonder dat de gebruiker ermee in contact kan komen. Het is een alternatief voor de Easyflow van Agrotop/Bayer. Bij Easyflow zijn aparte adapterdoppen nodig, bij EasyConnect heeft de Can standaard al een speciale connectordop. Hypro overweegt het prototype door te ontwikkelen.

Nieuwe kwalificatie gele roest en tolerante rassen

Of registreer je om te kunnen reageren.